Linki:
49 p.n.e.,
53 p.n.e.,
57 p.n.e.,
58 p.n.e.,
59 p.n.e.,
60 p.n.e.,
61 p.n.e.,
62 p.n.e.,
64 p.n.e.,
65 p.n.e.,
66 p.n.e.,
67 p.n.e.,
70 p.n.e.,
73 p.n.e.,
74 p.n.e.,
80 p.n.e.,
Cesarz,
Cesarze Chin,
Cyceron,
Egipt,
Filip II Philoromaeus,
Fraates III,
Han Xuandi,
II wiek p.n.e.,
I wiek,
I wiek p.n.e.,
Jerozolima,
Judea,
Konsul rzymski,
Królestwo Partów,
Marek Agrypa,
Oktawian August,
Pompejusz,
Pont,
Prowincje rzymskie,
Ptolemeusz XII Neos Dionizos (Auletes),
Samobójstwo,
Seleucydzi,
Seleukos VII Kybiosaktes,
Starożytny Rzym,
Syria (prowincja rzymska),
XL wiek p.n.e. XXXIX wiek p.n.e. XXXVIII wiek p.n.e. XXXVII wiek p.n.e. XXXVI wiek p.n.e. XXXV wiek p.n.e. XXXIV wiek p.n.e. XXXIII wiek p.n.e.
XXXII wiek p.n.e. XXXI wiek p.n.e.
XL wiek p.n.e. XXXIX wiek p.n.e. XXXVIII wiek p.n.e. XXXVII wiek p.n.e. XXXVI wiek p.n.e. XXXV wiek p.n.e. XXXIV wiek p.n.e. XXXIII wiek p.n.e.
XXXII wiek p.n.e. XXXI wiek p.n.e.Marek Atyliusz Regulus, Marcus Atilius Regulus (
III wiek p.n.e.),
rzymski bohater, wzór patrioty, będący uosobieniem rzymskich cnót moralności i bezwzględnego dotrzymywania słowa. Polityk i wódz z czasów
I wojny punickiej,
konsul roku
267/
266 p.n.e. i
256 p.n.e.Grzegorz z Antiochii (
VI wiek) – grecki mnich, przełożony klasztoru w
Jerozolimie i, od
570 roku, patriarcha
Antiochii. Godnością patriarchy obdarzył go cesarz
Justyn II.
Kusz –
starożytna kraina położona na południe od II katarakty
Nilu (obecnie północny
Sudan). Podbita w
XVI-
XIV wieku p.n.e. przez
Egipt (czasy
XVIII dynastii) uległa częściowo kulturze egipskiej. W I tysiącleciu p.n.e. samodzielne królestwo ze stolicą w
Napata, następnie (od
III wiek p.n.e.) w
Meroe.
Lucius Aelius Stilo Praeconinus (przełom
II/
I wieku p.n.e.) - uczony gramatyk
rzymski, znawca
retoryki, jeden z nauczycieli
Cycerona. Uznawany jest za pierwszego rzymskiego filologa. Zajmował się
Plautem i kwestią autentyczności jego dzieł, objaśniał tekst dwunastu tablic, kultową pieśń
Saliów, stare księgi pontyfików itp., prowadził także badania
etymologiczne.
Fraates IV (? -
2 p.n.e.), król
Partów w okresie
37 -
2 p.n.e.. Syn
Orodesa II. Objął tron po zamordowaniu swojego ojca. W obliczu zagrożenia ze strony
Rzymu zawarł pokój z
cesarzem Augustem, uwalniając jeńców rzymskich i sztandary zdobyte podczas
bitwy pod Carrhae, uznając rzymskie wpływy w
Armenii oraz ustalając granicę na linii rzeki
Eufrat. Oktawian August w podzięce podarował królowi Fraatesowi urodziwą niewolnicę imieniem
Musa. Została ona szybko pierwszą żoną króla Partów i gdy urodziła mu syna Fraates zapragnął uczynić go swoim następca. Na przeszkodzie stała jednak obecność 4 starszych synów. W celu uniknięcia sporów Fraates zdecydował się około roku
10 p.n.e. wysłać starszych synów do
Rzymu. Jednakże Musa obawiając się zmiany decyzji przez Fraatesa otruła go i w roku 2 p.n.e. jej syn objął tron Partów jako
Fraates V.
Serwiusz Sulpicjusz Rufus (łac. Servius Sulpicius Rufus) – rzymski prawnik i
retor, zmarły 43 rok p.n.e. Był
konsulem w roku 51, zarządca prowincji
Achaja w latach 46–45. Równieśnik
Cycerona, z którym kształcił się w retoryce i filozofii.
Izrael - wywodzi się z istniejącego w czasach
starożytnych – w różnych okresach w różnych formach – państwa żydowskiego. Na obszarze obecnego Izraela przedstawiciele narodu
żydowskiego zaczęli się osiedlać w
XIII w. p.n.e. Pod wpływem zagrożenia zewnętrznego, struktura plemienna państwa zastąpiona została centralną władzą monarchy. Pierwszym królem został w
XI w. p.n.e Saul, po nim zaś panowali
Dawid (ok. 1000-969 r. p.n.e.) i
Salomon (ok. 969-931 r. p.n.e.). Po śmierci tego ostatniego królestwo
rozpadło się na
Izrael (część północna ze stolicą w
Samarii) i
Judę (część południowa ze stolicą w
Jerozolimie). Podział na dwa słabe państwa został wkrótce wykorzystany przez kraje ościenne – ok. roku 721 p.n.e. królestwo Izraela podbiła
Asyria, natomiast w roku 586 p.n.e. Judeę opanowali
Babilończycy.
Marcus Antonius Gnipho z Galii (
I wiek p.n.e.) – znany w
Rzymie retor i gramatyk, nauczyciel
Cycerona,
Cezara oraz
Lucjusza Atejusza Pretekstata noszącego przydomek Filolog. Autor dzieła De Latino sermone (O języku łacińskim).
Jan Rufus z Majumy (
V/
VI wiek) – biskup Majumy koło
Jerozolimy, grecki pisarz. Święcenia kapłańskie przyjął w roku
477 z rąk Piotra Fullo – patriarchy
Antiochii. W
488 roku opuścił wraz z nim Antiochię. Biskupem Majumy został po śmierci Piotra Iberyjskiego.
Wiek, stulecie jako jednostka czasu to 100
lat liczone od roku kończącego się cyframi "01" do najbliższego roku kończącego się dwoma zerami, np. od
1501 do
1600 to wiek
XVI. W odniesieniu do lat
przed naszą erą wiek zaczyna się rokiem z dwoma zerami, a kończy cyframi "01", np. od
500 p.n.e. do
401 p.n.e. to wiek
V p.n.e. Numery wieków w języku polskim zapisuje się zwyczajowo
cyframi rzymskimi.
Trzeci wiek (złoty wiek, jesień życia) – okres w życiu człowieka, który określa
starość, wiek emerytalny, podeszły wiek; umowny, ostatni etap życia ludzi.
Zachariasz z Jerozolimy (
VI/
VII wiek) – patriarcha
Jerozolimy i pisarz. Podczas najazdu
Persów w
614 roku został uprowadzony do Persji skąd już nie wrócił. Z Persji udało mu się przesłać za pośrednictwem mnicha Modesta list do Kościoła w Jerozolimie. List ten zachował się w tłumaczeniu arabskim i gruzińskim. Modest został zastępcą Zachariasza.
Filip Neriusz, Filip Nereusz — podwójne
imię męskie, spotykane również w formie przestawnej, nadawane na cześć św.
Filipa Neri, znanego też jako św. Filip Neriusz (mniej poprawnie jako Filip Nereusz, która to forma zapewne powstała przez pomieszanie nazwiska świętego z imieniem
Nereusz), i szczególnie popularne w
XVIII–
XIX wieku.
Perseusz (
II wiek p.n.e.) - król
macedoński w latach
179-
168 p.n.e., syn
Filipa V z dynastii
Antygonidów. Umacniał pozycję Macedonii i starał się pozyskać sprzymierzeńców, czym wzbudził niepokój
Rzymu, który wypowiedział mu
wojnę. Mimo początkowych sukcesów Perseusz poniósł
pod Pydną w
168 p.n.e. klęskę i musiał uciekać z Macedonii. Schronił się w świątyni na
Samotrace by w końcu zdać się na łaskę Rzymian. Został poprowadzony w wspaniałym
triumfie jaki odprawił jego zwycięzca spod Pydny,
konsul Lucjusz Emiliusz Paulus Macedoński.
Gaius Rubellius Blandus, (? -
38 n.e.) polityk rzymski czynny na przełomie
I w. p.n.e. i
I w. n.e.. Wnuk Rubeliusza Blandusa z
Tibur, ekwity a zarazem nauczyciela retoryki. Był kolejno
kwestorem,
pretorem,
trybunem ludowym,
konsulem dokooptowanym (
18 r. n.e.). W
33 n.e. poślubił wnuczkę cesarza
Tyberiusza wiążąc się z
dynastią julijsko-klaudyjską. Zmarł w 38 n.e.
Annia Faustina lub Annia Aurelia Faustina –
rzymianka żyjąca w
III wieku, przez krótki czas – cesarzowa rzymska jako trzecia żona
cesarza Heliogabala.
Święta Weronika (
I wiek n.e.), kobieta z
Jerozolimy, która niosącemu krzyż
Chrystusowi podała chustę do otarcia twarzy, na której miało odbić się oblicze Jezusa. Grecko-rzymskie słowo vera eikon ("prawdziwy wizerunek") dało początek imieniu Weronika. Kult świętej Weroniki należy do zakresu pobożności ludowej.