63 p.n.e.




XL wiek p.n.e. XXXIX wiek p.n.e. XXXVIII wiek p.n.e. XXXVII wiek p.n.e. XXXVI wiek p.n.e. XXXV wiek p.n.e. XXXIV wiek p.n.e. XXXIII wiek p.n.e. XXXII wiek p.n.e. XXXI wiek p.n.e.




XL wiek p.n.e. XXXIX wiek p.n.e. XXXVIII wiek p.n.e. XXXVII wiek p.n.e. XXXVI wiek p.n.e. XXXV wiek p.n.e. XXXIV wiek p.n.e. XXXIII wiek p.n.e. XXXII wiek p.n.e. XXXI wiek p.n.e.

Marek Atyliusz Regulus, Marcus Atilius Regulus (III wiek p.n.e.), rzymski bohater, wzór patrioty, będący uosobieniem rzymskich cnót moralności i bezwzględnego dotrzymywania słowa. Polityk i wódz z czasów I wojny punickiej, konsul roku 267/266 p.n.e. i 256 p.n.e.

Grzegorz z Antiochii (VI wiek) – grecki mnich, przełożony klasztoru w Jerozolimie i, od 570 roku, patriarcha Antiochii. Godnością patriarchy obdarzył go cesarz Justyn II.

Kusz – starożytna kraina położona na południe od II katarakty Nilu (obecnie północny Sudan). Podbita w XVI-XIV wieku p.n.e. przez Egipt (czasy XVIII dynastii) uległa częściowo kulturze egipskiej. W I tysiącleciu p.n.e. samodzielne królestwo ze stolicą w Napata, następnie (od III wiek p.n.e.) w Meroe.

Lucius Aelius Stilo Praeconinus (przełom II/I wieku p.n.e.) - uczony gramatyk rzymski, znawca retoryki, jeden z nauczycieli Cycerona. Uznawany jest za pierwszego rzymskiego filologa. Zajmował się Plautem i kwestią autentyczności jego dzieł, objaśniał tekst dwunastu tablic, kultową pieśń Saliów, stare księgi pontyfików itp., prowadził także badania etymologiczne.

Fraates IV (? - 2 p.n.e.), król Partów w okresie 37 - 2 p.n.e.. Syn Orodesa II. Objął tron po zamordowaniu swojego ojca. W obliczu zagrożenia ze strony Rzymu zawarł pokój z cesarzem Augustem, uwalniając jeńców rzymskich i sztandary zdobyte podczas bitwy pod Carrhae, uznając rzymskie wpływy w Armenii oraz ustalając granicę na linii rzeki Eufrat. Oktawian August w podzięce podarował królowi Fraatesowi urodziwą niewolnicę imieniem Musa. Została ona szybko pierwszą żoną króla Partów i gdy urodziła mu syna Fraates zapragnął uczynić go swoim następca. Na przeszkodzie stała jednak obecność 4 starszych synów. W celu uniknięcia sporów Fraates zdecydował się około roku 10 p.n.e. wysłać starszych synów do Rzymu. Jednakże Musa obawiając się zmiany decyzji przez Fraatesa otruła go i w roku 2 p.n.e. jej syn objął tron Partów jako Fraates V.

Serwiusz Sulpicjusz Rufus (łac. Servius Sulpicius Rufus) – rzymski prawnik i retor, zmarły 43 rok p.n.e. Był konsulem w roku 51, zarządca prowincji Achaja w latach 46–45. Równieśnik Cycerona, z którym kształcił się w retoryce i filozofii.

Izrael - wywodzi się z istniejącego w czasach starożytnych – w różnych okresach w różnych formach – państwa żydowskiego. Na obszarze obecnego Izraela przedstawiciele narodu żydowskiego zaczęli się osiedlać w XIII w. p.n.e. Pod wpływem zagrożenia zewnętrznego, struktura plemienna państwa zastąpiona została centralną władzą monarchy. Pierwszym królem został w XI w. p.n.e Saul, po nim zaś panowali Dawid (ok. 1000-969 r. p.n.e.) i Salomon (ok. 969-931 r. p.n.e.). Po śmierci tego ostatniego królestwo rozpadło się na Izrael (część północna ze stolicą w Samarii) i Judę (część południowa ze stolicą w Jerozolimie). Podział na dwa słabe państwa został wkrótce wykorzystany przez kraje ościenne – ok. roku 721 p.n.e. królestwo Izraela podbiła Asyria, natomiast w roku 586 p.n.e. Judeę opanowali Babilończycy.

Marcus Antonius Gnipho z Galii (I wiek p.n.e.) – znany w Rzymie retor i gramatyk, nauczyciel Cycerona, Cezara oraz Lucjusza Atejusza Pretekstata noszącego przydomek Filolog. Autor dzieła De Latino sermone (O języku łacińskim).

Jan Rufus z Majumy (V/VI wiek) – biskup Majumy koło Jerozolimy, grecki pisarz. Święcenia kapłańskie przyjął w roku 477 z rąk Piotra Fullo – patriarchy Antiochii. W 488 roku opuścił wraz z nim Antiochię. Biskupem Majumy został po śmierci Piotra Iberyjskiego.

Wiek, stulecie jako jednostka czasu to 100 lat liczone od roku kończącego się cyframi "01" do najbliższego roku kończącego się dwoma zerami, np. od 1501 do 1600 to wiek XVI. W odniesieniu do lat przed naszą erą wiek zaczyna się rokiem z dwoma zerami, a kończy cyframi "01", np. od 500 p.n.e. do 401 p.n.e. to wiek V p.n.e. Numery wieków w języku polskim zapisuje się zwyczajowo cyframi rzymskimi.

Trzeci wiek (złoty wiek, jesień życia) – okres w życiu człowieka, który określa starość, wiek emerytalny, podeszły wiek; umowny, ostatni etap życia ludzi.

Zachariasz z Jerozolimy (VI/VII wiek) – patriarcha Jerozolimy i pisarz. Podczas najazdu Persów w 614 roku został uprowadzony do Persji skąd już nie wrócił. Z Persji udało mu się przesłać za pośrednictwem mnicha Modesta list do Kościoła w Jerozolimie. List ten zachował się w tłumaczeniu arabskim i gruzińskim. Modest został zastępcą Zachariasza.

Filip Neriusz, Filip Nereusz — podwójne imię męskie, spotykane również w formie przestawnej, nadawane na cześć św. Filipa Neri, znanego też jako św. Filip Neriusz (mniej poprawnie jako Filip Nereusz, która to forma zapewne powstała przez pomieszanie nazwiska świętego z imieniem Nereusz), i szczególnie popularne w XVIIIXIX wieku.

Perseusz (II wiek p.n.e.) - król macedoński w latach 179-168 p.n.e., syn Filipa V z dynastii Antygonidów. Umacniał pozycję Macedonii i starał się pozyskać sprzymierzeńców, czym wzbudził niepokój Rzymu, który wypowiedział mu wojnę. Mimo początkowych sukcesów Perseusz poniósł pod Pydną w 168 p.n.e. klęskę i musiał uciekać z Macedonii. Schronił się w świątyni na Samotrace by w końcu zdać się na łaskę Rzymian. Został poprowadzony w wspaniałym triumfie jaki odprawił jego zwycięzca spod Pydny, konsul Lucjusz Emiliusz Paulus Macedoński.

Gaius Rubellius Blandus, (? - 38 n.e.) polityk rzymski czynny na przełomie I w. p.n.e. i I w. n.e.. Wnuk Rubeliusza Blandusa z Tibur, ekwity a zarazem nauczyciela retoryki. Był kolejno kwestorem, pretorem, trybunem ludowym, konsulem dokooptowanym (18 r. n.e.). W 33 n.e. poślubił wnuczkę cesarza Tyberiusza wiążąc się z dynastią julijsko-klaudyjską. Zmarł w 38 n.e.

Annia Faustina lub Annia Aurelia Faustina – rzymianka żyjąca w III wieku, przez krótki czas – cesarzowa rzymska jako trzecia żona cesarza Heliogabala.

Święta Weronika (I wiek n.e.), kobieta z Jerozolimy, która niosącemu krzyż Chrystusowi podała chustę do otarcia twarzy, na której miało odbić się oblicze Jezusa. Grecko-rzymskie słowo vera eikon ("prawdziwy wizerunek") dało początek imieniu Weronika. Kult świętej Weroniki należy do zakresu pobożności ludowej.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja