Linki:
Brązy,
Europa,
Grecja,
Język japoński,
Komputer,
Liczydło,
Maszyna licząca,
Pitagorejczycy,
Rekonstrukcja,
Rzym,
Soroban,
Suanpan,
Suwak logarytmiczny,
Wynalazek,
XVIII wiek,
Abakus lub abak (łac. abacus, gr. ábaks) – deska z wyżłobionymi rowkami, które symbolizowały kolejne potęgi dziesięciu. Ułatwiało liczenie, używane w
Rzymie i
Grecji od 440 p.n.e. do
XVIII wieku - prekursor
liczydła i
maszyn liczących. Był używany także w innych krajach
Europy. Obliczeń dokonywano poprzez wkładanie i przekładanie kamyków w rowkach. Zasada liczenia była taka sama jak na liczydle. Jedną z odmian abaku, stanowiącą poważne udoskonalenie, przypisywali Rzymianie
pitagorejczykom i nazwali mensa pythagoreana. Chińczycy używali liczydła zwanego
suanpan. Jest ono wytworem własnym pomysłowości chińskiej. Odmiana japońska nosi nazwę
soroban (
jap. 算盤,
soroban).
Abakus lub abak (łac. abacus, gr. ábaks) – deska z wyżłobionymi rowkami, które symbolizowały kolejne potęgi dziesięciu. Ułatwiało liczenie, używane w
Rzymie i
Grecji od 440 p.n.e. do
XVIII wieku - prekursor
liczydła i
maszyn liczących. Był używany także w innych krajach
Europy. Obliczeń dokonywano poprzez wkładanie i przekładanie kamyków w rowkach. Zasada liczenia była taka sama jak na liczydle. Jedną z odmian abaku, stanowiącą poważne udoskonalenie, przypisywali Rzymianie
pitagorejczykom i nazwali mensa pythagoreana. Chińczycy używali liczydła zwanego swan-pan. Jest ono wytworem własnym pomysłowości chińskiej. Odmiana japońska nosi nazwę
soroban (
jap. 算盤,
soroban).
Abakus lub abak (łac. abacus, gr. ábaks) – deska z wyżłobionymi rowkami, które symbolizowały kolejne potęgi dziesięciu. Ułatwiało liczenie, używane w
Rzymie i
Grecji od 440 p.n.e. do
XVIII wieku - prekursor
liczydła i
maszyn liczących. Był używany także w innych krajach
Europy. Obliczeń dokonywano poprzez wkładanie i przekładanie kamyków w rowkach. Zasada liczenia była taka sama jak na liczydle. Jedną z odmian abaku, stanowiącą poważne udoskonalenie, przypisywali Rzymianie
pitagorejczykom i nazwali mensa pythagoreana. Chińczycy używali liczydła zwanego swan-pan. Jest ono wytworem własnym pomysłowości chińskiej. Odmiana japońska nosi nazwę
soroban (
jap. 算盤,
soroban?).
Soroban (
jap. 算盤, そろばん, Soroban
? pol. tacka do liczenia) –
japoński odpowiednik
europejskiego abaku. Mimo iż
Japonia jest krajem wysoce
skomputeryzowanym, to przyrząd ten nadal jest tam wykorzystywany do wykonywania obliczeń. Zdarza się, że rachmistrz szybciej policzy wynik na sorobanie niż niewprawny użytkownik
kalkulatora.
Władze
Chińskiej Republiki Ludowej uznają oficjalnie 56 narodowości (chiń. minzu), spośród których największą są Hanowie (
Chińczycy Han, 汉族 , Hàn Zú), stanowiący ok. 91 proc. populacji (1,2 mld), a pozostałe 55 to mniejszości narodowe (chiń. shaoshu minzu - dosł. "nieliczne narodowości").
Chińczycy Han (nazwa własna
漢 /
汉 /
Hàn; Hanowie) -
naród zamieszkujący głównie
Chiny, gdzie stanowią ok. 92% ludności (reszta należy do oficjalnie wymienianych 55 mniejszości), a także
Tajwan, gdzie również stanowią większą część populacji wyspy, ok. 20 mln. Są najliczniejszym narodem na świecie, ogółem liczą ok. 1,3 mld (ok. 19% populacji).
Chifa –
peruwiańska odmiana
kuchni chińskiej. Powstała za sprawą chińskich imigrantów, którzy dostosowywali przepisy rodzimej kuchni do dostępnych w Peru składników. Słowo chifa jest także w Peru używane na określenie restauracji chińskiej.
Dziesięć czynników życia (
chiń. shirushi ( ) |
kor. Sibyǒsi ( ) |
jap. Jūnyoze ( ) |
wiet. Thập Như Thị) – jedna z podstawowych nauk chińskiej szkoły buddyjskiej
tiantai.
Diaspora chińska (
język chiński: 海外華人, ang. Overseas Chinese) − ogół
Chińczyków mieszkających na stałe poza
Chinami i
Tajwanem. Termin ten nie do końca jest jednoznaczny, gdyż może obejmować z jednej strony np. etnicznych
Koreańczyków, którzy wyemigrowali z ChRL do
Korei Południowej, a są uważani przez rząd chiński za Chińczyków ze względu na posiadane obywatelstwo chińskie, a z drugiej strony np. etnicznych Chińczyków
Peranakan, posługujących się
językiem malajskim, którzy są obywatelami
Malezji i przyjęli w dużym stopniu kulturę malajską.
Cenzura Internetu w Chińskiej Republice Ludowej - kontrola treści zamieszczanych w
Internecie realizowana przez władze państwowe poprzez szereg praw i rozporządzeń administracyjnych w
Chinach. Organy państwowe, działające na mocy ponad sześćdziesięciu oddzielnych rozporządzeń, kontrolują ruch i dostępność treści w sieci poprzez współpracę z lokalnymi dostawcami usług internetowych, firmami i organizacjami pozarządowymi. Projekt ograniczania dostępu do Internetu nosi nazwę
Projekt Złota Tarcza (
chiń. 金盾工程;
ang. Golden Shield Project).
Klasyczny język chiński (
chiń. 文言文,
pinyin: wényánwén, lub 文言 wényán) – język używany do początku
XX wieku w piśmiennictwie chińskim, a także japońskim, wietnamskim i koreańskim. Od współczesnego języka różni się gramatyką i przewagą jednosylabowych słów (we współczesnym chińskim większość słów jest dwusylabowa, choć występują także słowa jednosylabowe, oraz trzy- a nawet czterosylabowe). W zakresie
typologii klasyczny język chiński uchodzi za sztandardowy przykład
języka izolującego.
Czarny Żółw (
chin.: 玄武;
pinyin: Xuán Wǔ; w dosłownym przekładzie Czarny Wojownik) – stworzenie z
mitologii chińskiej, jeden z czterech Strażników Nieba, a także jeden z
gwiazdozbiorów chińskich.
Chińskie partie demokratyczne – wspólna nazwa 8 niewielkich organizacji politycznych, działających w
Chińskiej Republice Ludowej. Ich działalność dopuszczona jest na podstawie
konstytucji ChRL, która określa ustrój państwa jako wielopartyjny system współpracy i konsultacji politycznej pod przywództwem
Komunistycznej Partii Chin.
Bai Hu, Biały Tygrys (
chiń. 白虎,
pinyin: Bái Hǔ,
jap. Byakko) – stworzenie z
mitologii chińskiej, jeden z czterech Strażników Nieba. Przedstawiany w postaci białego
tygrysa. Pełna nazwa w przekładzie oznacza "Biały Tygrys Zachodu" (西方白虎), przypisuje mu się władzę nad Zachodem (w sensie strony świata) oraz
jesienią.
Bitwa pod Jiuliancheng główna bitwa lądowa
wojny chińsko-japońskiej stoczona pomiędzy armią
japońską a
chińską. Bitwa czasami jest nazywana bitwą nad rzeką Yalu co jest często mylące ze względu na to, że w tym samym miejscu i pod tą właśnie nazwą rozegrała się bitwa w trakcie
wojny rosyjsko-japońskiej.
Liczydło (Streptopus Michx.) –
rodzaj wieloletnich,
ziemnopączkowych roślin zielnych z rodziny
liliowatych, obejmujący 10 gatunków występujących w pasie
klimatu umiarkowanego na
półkuli północnej.
Rower składany – (składak)
rower, o zmniejszonych rozmiarach, który można łatwo jeszcze zmniejszyć na czas transportowania lub przechowywania. Zmniejszenie rozmiarów uzyskuje się poprzez stosowanie kół o mniejszej średnicy, mniejszej ramie, składanie obejmuje zwykle obniżanie kierownicy i siodełka oraz składanie ramy czasami.
Zhu Que (
chiń 朱雀,
pinyin: Zhū Què,
jap. Suzaku, dosł. "szkarłatny ptak") lub Zhuniao (朱鳥) – postać z
mitologii chińskiej, ptak drapieżny koloru czerwonego, jeden z czterech Strażników Nieba. W późniejszych czasach utożsamiany z bażantem i
feniksem. Symbolizował
południe, cesarzową, lato, ogień, suszę i żeński pierwiastek
yin.
Nabożność synowska (
chiń. 孝, wym. śiao, kant. haau, jap. hyo) – jedna z najważniejszych cnót w
konfucjanizmie oraz innych dalekowschodnich systemach
etycznych. Jej chińskiej nazwy, xiao, często się nie tłumaczy, bo oznacza ona: miłość, szacunek i posłuszeństwo wobec rodziców, przodków i krewnych. Mimo ogromnych przemian społecznych w
XX wieku, nabożność synowska jest jedną z wartości wysoko cenionych w
Chinach, obu
Koreach,
Japonii,
Wietnamie, a także na
Tajwanie i w
Singapurze.
Nakładanie rąk, również wkładanie rąk – obrzęd mający swoje korzenie w
Starym Testamencie, a stosowany obecnie przez różne Kościoły chrześcijańskie.
Makaron sojowy - popularny składnik kuchni chińskiej, znany również w innych krajach
Dalekiego Wschodu. Polska nazwa handlowa jest myląca, gdyż wcale nie jest produkowany z soi, lecz najczęściej ze skrobi
fasoli mung, skrobi ziemniaczanej lub z batatów (np. japońska odmiana harusame). Po usmażeniu w głębokim oleju makaron staje się przezroczysty, z tego względu w j. angielskim często jest określany nazwą "cellophane noodles", w j. niemieckim "Glasnudeln".