Linki:
Absolutyzm klasyczny,
Biurokracja,
Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego,
Europa,
Fryderyk II Wielki,
Gustaw III,
Historia Hiszpanii,
Historia Rosji,
Józef II Habsburg,
Józefinizm,
José Moniño, hrabia Floridablanca,
Karol III Burbon,
Katarzyna II Wielka,
Królestwo Prus,
Maria Teresa Habsburg,
Markiz de Pombal,
Monarchia absolutna,
Oświecenie (okres),
Pedro de Aranda,
Pierre-Paul Lemercier de La Rivière,
Portugalia,
Samodzierżawie,
Społeczeństwo,
Tolerancja religijna,
Umowa społeczna,
Ustrój polityczny,
Voltaire,
XVIII wiek,
Zenón de Somodevilla y Bengoechea, markiz Ensenada,
Absolutyzm oświecony – odmiana
absolutyzmu - forma
ustroju państwa rozpowszechniona w
Europie w II połowie
XVIII w., w której władca uznaje niektóre zasady
umowy społecznej między sobą a
społeczeństwem, przyznaje mu pewne wolności np.
tolerancję religijną, jednocześnie jednak pozostając monarchą absolutnym, sprawującym władzę nad wszelkimi dziedzinami administracji państwowej. Mianuje się pierwszym sługą państwa. Z teorii tej korzystali władcy chcąc umocnić swoje rządy.
Stratyfikacja (przez
socjologów nazywana "stratyfikacją społeczną"), inaczej "uwarstwienie społeczne" - pojęcie wyrażające fakt, że wszelka
społeczność składa się z poziomów pozostających ze sobą w relacjach nadrzędności i podporządkowania. Mierzona jest dostępnością do pięciu podstawowych zasobów społecznych, jakimi są:
władza, pieniądze,
prestiż, wykształcenie oraz zdrowie. Mówiąc prościej, stratyfikacja oznacza, że każde
społeczeństwo ma pewien system rang: pewne warstwy stoją wyżej, inne zaś niżej. Ich suma stanowi system stratyfikacyjny danego społeczeństwa.
Historia zna cztery podstawowe systemy stratyfikacji
społeczeństw ludzkich:
niewolnictwo,
system kastowy,
system stanowy i
system klasowy.
Regres społeczny –
proces społeczny, którego wynikiem są trwałe zmiany polegające na przekształcaniu się
stanu społecznego. Regres społeczny jest przeciwieństwem
postępu społecznego, czyli przechodzenia od lepszego do gorszego stanu jakości życia członków społeczeństwa. Pojęcie to oznacza zatem taki rozwój społeczeństwa, który charakteryzuje się:
Pozycja społeczna wyróżnione i określone w danej
kulturze miejsce
jednostki społecznej w
hierarchii społecznej i szerzej w
strukturze społecznej. Pozycja społeczna określa
prestiż jednostki. Z zajmowanej pozycji społecznej wynika
rola społeczna jaką odgrywać powinna jednostka. Osoba znajdująca się na pewnej pozycji społecznej związana jest też z określonymi przywilejami i obowiązkami, jakie powinna pełnić wobec
grupy czy
społeczeństwa.
Teoria modernizacji – ogólna nazwa
teorii rozwoju społecznego, opisujących
rozwój społeczeństw w kierunku
społeczeństwa nowoczesnego. Teorie modernizacji są jedną z postaci
ewolucjonizmu.
Odpowiedzialność społeczna - postawa, która charakteryzuje się dobrowolnym i aktywnym działaniem na rzecz pozytywnych zmian w najbliższym otoczeniu społecznym. Najkrócej ujmując to zaangażowanie każdego człowieka w kreowanie lepszej rzeczywistości społecznej. Obywatele mają nie tylko prawa, ale także obowiązki względem społeczeństwa i wspólnoty.
Dzień Solidarności Społecznej – jest ogólnopolską inicjatywą
społeczną. Idea DSS to mobilizować
społeczeństwo do przemyśleń i pozytywnej reakcji na problem, który w danym roku jest tematem przewodnim DSS.
Diarchia – system rządów, w którym funkcję
głowy państwa sprawują dwie osoby. Jest to rzadka forma ustroju (szczególnie diarchia de iure), która jednak występowała w przeszłości i jest spotykana również obecnie.
Problem społeczny – taki stan społeczny, który znaczna część społeczeństwa definiuje jako łamanie
norm społecznych, będących dla nich szczególnie cennymi. Problemy społeczne mogą stanowić przeszkodę dla efektywnego funkcjonowania państwa, utrudniają, bądź nawet uniemożliwiają realizację celów społecznych. Problem społeczny stanowi rozdźwięk między uznanymi wzorami a aktualnym stanem rzeczy. Warty podkreślenia jest fakt, że żadne warunki społeczne nie mogą być uznane za problem społeczny, jeśli nie zostaną one określone za pomocą uznanych wartości jako problem przez znaczącą liczbę ludności.
Diarchia – system rządów, w którym funkcję
głowy państwa sprawują dwie osoby. Jest to rzadka forma ustroju (szczególnie diarchia de iure), która jednak występowała w przeszłości i jest spotykana również obecnie.
Podział pracy pojęcie używane w
socjologii i
ekonomii oznaczające proces różnicowania się społeczeństwa ze względu na przyjmowanie różnych
ról zawodowych wraz z powiększającą się specjalizacją wykonywanych czynności na rzecz społeczeństwa.
Menedżeryzm (bądź też manageryzm) - koncepcja socjologiczna stworzona przez
Jamesa Burnhama, według której rozwój społeczny dąży do społeczeństwa
menedżerów, gdzie kierownicy będą stanowili nową klasę rządzącą. Jest to związane z opisanym przez Burnhama procesem oddzielania się własności od zarządzania i rozrastaniem się społeczno-zawodowej kategorii menedżerów. Ten kierunek rozwoju jest uniwersalny, ponieważ dotyczy wszystkich
społeczeństw przemysłowych.
Kultura dominująca – to
kultura w ujęciu dystrybutywnym, reprezentowana przez większość społeczeństwa lub przez społeczeństwo wpływające poprzez
dyfuzję na kultury lokalne mniejszych społeczności.
Edukacja środowiskowa - jest formą pracy socjalnej nastawioną na rozwój i aktywizację
społeczności lokalnych. To ogół wpływów na jednostki i grupy ludzkie, sprzyjających takiemu ich rozwojowi i wykorzystywaniu własnych możliwości, aby w maksymalnym stopniu stały się twórczymi i świadomymi członkami wspólnoty
społecznej, narodowej, kulturowej i globalnej. Edukacja środowiskowa jest sposobem na (samo)kształtowanie podmiotowości osób, grup i środowisk. Wykracza też poza granicę pasywnego odbioru określonych treści, by poprzez udział ludzi w praktyce społecznej kształtować postawy zaangażowane, a tą drogą – społeczeństwo aktywne i kreatywne.
Kwestia społeczna – to w większości prac synonim problemu społecznego. Pojęcie to jest silnie związana z
polityką społeczną a konkretnie z jej celami i zadaniami. Kwestia społeczna to bariera w społeczeństwie, uniemożliwiająca mu osiągniecie pełnej satysfakcji, rozwoju, realizacji potrzeb. Politycy społeczni powinni zatem dążyć do minimalizacji a wręcz likwidacji kwestii społecznej.
Pierwszy Okres Przejściowy (ok. 2250 – ok. 2050 p.n.e.) – okres w historii
starożytnego Egiptu między istnieniem Starego i Średniego Państwa charakteryzujący się upadkiem silnej, scentralizowanej władzy, wewnętrznymi walkami o panowanie nad całym krajem i niepokojami społecznymi wywołanymi pogorszeniem się sytuacji uboższych warstw społeczeństwa.
Kolorowe rewolucje – termin używany przez media, który opisuje ruchy społeczeństwa w danych krajach, w efekcie których dochodzi do przemian społeczno-politycznych. Uczestnicy kolorowych rewolucji przeważnie używają pokojowego oporu na znak protestu przeciwko rządom, ustrojom, sytuacji społeczno-gospodarczej.
Ustrój polityczny Rzeczypospolitej Polskiej (Trzeciej Rzeczypospolitej) określony jest
Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej uchwaloną przez
Zgromadzenie Narodowe 2 kwietnia 1997 roku. Zgodnie z jej treścią Rzeczpospolita Polska jest
republiką parlamentarną i realizuje zasady
suwerenności narodu,
niepodległości i
suwerenności państwa,
demokratycznego państwa
prawnego,
społeczeństwa obywatelskiego,
trójpodziału władzy,
pluralizmu,
legalizmu,
społecznej gospodarki rynkowej oraz przyrodzonej
godności człowieka. Rzeczpospolita określona jest także jako
państwo unitarne.
Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej - wydawca publikujący prace naukowe pracowników oraz skrypty i pomoce naukowe dla studentów, będące jednostką organizacyjną
Dolnośląskiej Szkoły Wyższej z
Wrocławia. W serii
Biblioteka Współczesnej Myśli Społecznej wydaje publikacje współczesnych teoretyków społeczeństwa. Ponadto wydaje trzy czasopisma: kwartalnik myśli społeczno - pedagogicznej Teraźniejszość - Człowiek - Edukacja; Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego, który jest jedną z pierwszych, na polskim gruncie, inicjatyw ukierunkowaną na odmitologizowanie tytułowych zagadnień; oraz od
2006 roku półrocznik Forum Oświatowe.
Polityka prorodzinna –
polityka mająca na celu dobro
rodziny i
społeczeństwa. Jej przesłanki tkwią w założeniach światopoglądowych, uznających rodzinę za najważniejszą komórkę w społeczeństwie, która odgrywa podstawową rolę w procesie
wychowywania dzieci i młodzieży.