Afra, właściwie versio vetus Afra (
łac. stary przekład afrykański) - bardzo wczesny przekład
Biblii na
łacinę wykonany w rzymskiej Afryce północnej w drugiej połowie
II w. n.e. na potrzeby tamtejszej - zapewne ulokowanej w
Kartaginie - gminy chrześcijańskiej.
Przekłady Biblii, czyli
świętych ksiąg religii mojżeszowej i
chrześcijaństwa, to
tłumaczenia części lub całości
Biblii Hebrajskiej (
Stary Testament) lub ksiąg uznawanych za święty tekst chrześcijaństwa (Stary i
Nowy Testament). Dokładny skład
kanonu zależy od danej tradycji religijnej. Wśród chrześcijan różnice w liście ksiąg uznawanych za święte są jednak stosunkowo niewielkie.
Vetus latina to zbiorcza nazwa łacińskich przekładów
Pisma Świętego, dokonanych przed opracowaniem przez
św. Hieronima, na zlecenie papieża
Damazego I, jednolitej wersji łacińskiej, czyli tzw.
Wulgaty. Do Vetus Latina zaliczają się
Afra i
Itala. Vetus latina są znane głównie z cytatów w pismach Ojców Kościoła (np. św. Augustyna) oraz nielicznych zachowanych rękopisów.
Itala, właściwie versio vetus Itala (
łac. stary przekład italski) - wczesny
łaciński przekład
Biblii wykonany w połowie
III w. n.e. na potrzeby tych zamieszkałych w Italii chrześcijan lub kandydatów na chrześcijan, którzy nie znali
greki - ówczesnego języka liturgicznego chrześcijaństwa.
Akwila z Synopy – żyjący na początku
II wieku prozelita żydowski, uczeń rabina
Akiby ben Josefa. Akwila jest tłumaczem przekładu
Biblii hebrajskiej na język grecki, który wykonał około 130 roku n.e. Pracy tej podjął się z inicjatywy rabinów, którzy zamierzali tym przekładem zastąpić w Synagodze
Septuagintę szeroko wykorzystywaną w Kościele wczesnochrześcijańskim. Przekład Akwilii został wykorzystany przez
Orygenesa w jego
Hexapli, z której do dziś zachowały się tylko fragmenty. Przekład ten obok Septuaginty, przekładu Symmachusa i Teodocjana Orygenes umieścił również w oddzielnej pracy zwanej Tetrapla. Przekład Akwili w przeciwieństwie do Septuaginty cechuje literalizm oraz dosłowność w stosunku do tekstu hebrajskiego.
Hebrajsko-polski Stary Testament, to polski, specjalistyczny przekład
Biblii Hebrajskiej. Składa się z trzech tomów, z których pierwszy ukazał się w roku 2003. Był on poprzedzony w 2000 wydaniem interlinearnego przekładu Księgi Rodzaju.
Przekładnia obiegowa –
przekładnia zębata, w której jedno lub więcej kół nie ma ustalonej osi obrotu. Przekładnie obiegowe dzielimy na przekładnie obiegowe planetarne (o ruchliwości W=1) i na obiegowe różnicowe (o ruchliwości W>1).
Wyrażenia "chrześcijańska demokracja", "chrześcijańscy demokraci" lub "chrześcijańsko-demokratyczny" stanowią element licznych nazw partii i ugrupowań politycznych odwołujących się do
chrześcijańskiej demokracji jako nurtu politycznego.
Przekładnia hipoidalna – rodzaj
przekładni zębatej o osiach wichrowatych i łukowej linii zęba. Przekładnia hipoidalna różni się od
stożkowej poprzecznym przesunięciem osi zębnika w stosunku do osi koła talerzowego.
Afra z Augsburga (zm. ok.
304 na wyspie na rzece
Lech, prawdopodobnie w pobliżu dzisiejszego miasta
Friedberg) –
męczennica chrześcijańska, żyjąca na terenie dzisiejszej
Bawarii,
święta Kościoła katolickiego.
Metafraza (
gr. metaphrasis ozn. przekład) – dosłowne
tłumaczenie (przekład) z jednego języka na inny słowo po słowie i linia po linii dokonany w celu dokładnego oddania treści, bez uwzględniania walorów artystycznych. Metafraza oznacza również przerobienie wiersza na prozę lub prozy na wiersz.
Scholastyka - okres w rozwoju
filozofii chrześcijańskiej (właściwie
katolickiej), który rozpoczął się około
XII wieku. Obejmował wiele nurtów filozoficznych, których wspólną cechą było podejmowanie problemu zgodności prawd wiary chrześcijańskiej z rozumem naturalnym. Powstała z potrzeby pełnego zrozumienia tego, w co się wierzy (zgodnie z formułą
św. Anzelma z Canterbury: fides quaerens intellectum – wiara szukająca rozumienia). Również metoda (scholastyczna) polegająca na rozwiązywaniu problemów poprzez racjonalne badanie argumentów za i przeciw.
Lex orandi — Lex credendi (
łac. reguła modlitwy - reguła wiary) - starożytna
chrześcijańska koncepcja teologiczna, wg której modlitwa (zwłaszcza liturgiczna), jej treść i porządek są ściśle powiązane z treścią wiary chrześcijańskiej, a zatem:
Społeczność Chrześcijańska „Puławska” w Warszawie – jeden z trzech
zborów Wspólnoty Kościołów Chrystusowych w RP działających w
Warszawie (obok
Społeczności Chrześcijańskiej „Północ” i Społeczności Chrześcijańskiej „Południe”).
Społeczność Chrześcijańska „Południe” w Warszawie – jeden z trzech
zborów Wspólnoty Kościołów Chrystusowych w RP działających w
Warszawie (obok
Społeczności Chrześcijańskiej „Północ” i
Społeczności Chrześcijańskiej „Puławska”).
Bruce Manning Metzger (9 luty 1914 – 13 luty 2007), amerykański biblista, krytyk tekstu
Nowego Testamentu, profesor z Princeton Theological Seminary. Był jednym z biblistów przygotowujących grecki tekst Nowego Testamentu wydany przez United Bible Societies. Współuczestniczył w NRSV, przekładzie Biblii na język angielski, przekładał
apokryfy Starego Testamentu.
Traduktologia, translatoryka lub przekładoznawstwo (ang. Translation Studies) – interdyscyplinarna
nauka humanistyczna zajmująca się problemami
tłumaczenia. Na temat przekładu wypowiadali się od wieków poeci, pisarze i uczeni wielu specjalności. Nowożytne studia nad przekładem również mają charakter interdyscyplinarny i oprócz
językoznawstwa korzystają z dorobku takich dziedzin jak
filologia,
kulturoznawstwo,
literaturoznawstwo,
komparatystyka,
filozofia,
semiotyka,
informatyka i wiele innych (np. w przypadku refleksji nad
tłumaczeniem Biblii -
biblistyka). Charakterystyczną cechą tej dziedziny jest wielość różnych ujęć tematu, a co za tym idzie wiele konkurujących ze sobą i uzupełniających się teorii tłumaczenia.
Biblia Gustawa Wazy (
szw. Gustav Vasas Bibel, Vasabibeln) pełna nazwa: Biblia, Thet är: All then Helgha Scrifft, på Swensko –
protestancki przekład Biblii z
języka niemieckiego na
język szwedzki dokonany przez Laurentiusa Andreæ i
Olausa Petriego w czasach panowania króla
Gustawa Wazy. Przekład
Nowego Testamentu został wydrukowany w 1526 a całą Biblię opublikowano w 1541. Było to pierwsze tłumaczenie
Pisma Świętego na język szwedzki.
Zbór Chrześcijańskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej w Gdańsku - zbór
Chrześcijańskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej znajdujący się w
Gdańsku przy ulicy Korzeniowskiego 1.