Linki:
Afiks,
Azja,
Czas (gramatyka),
Esperanto,
Europa,
Język angielski,
Język baskijski,
Język elamicki,
Język estoński,
Język etruski,
Język fiński,
Język gruziński,
Język japoński,
Język keczua,
Język koreański,
Język sumeryjski,
Język turecki,
Język węgierski,
Języki autochtoniczne Ameryk,
Języki uralo-ałtajskie,
Językoznawstwo,
Kategoria gramatyczna,
Końcówka fleksyjna,
Morfem,
Osoba (językoznawstwo),
Rdzeń (językoznawstwo),
Słowotwórstwo,
Syntaktyka (językoznawstwo),
Wypowiedzenie,
Zrostek,
Aglutynacyjność (dosł. sklejanie) – w
językoznawstwie proces morfologiczny polegający na stosowaniu różnego rodzaju
afiksów, określających funkcję
składniową wyrazu w
wypowiedzeniu. Od
końcówek fleksyjnych afiksy te odróżnia luźniejszy związek z
rdzeniem wyrazu oraz ich częsta jednofunkcyjność – zazwyczaj określają one tylko jedną
kategorię gramatyczną, co niesie za sobą konieczność jednoczesnego dodawania do wyrazu wielu afiksów (np.
tur. geliyorum = "idę", gdzie -iyor oznacza
czas teraźniejszy, a -um pierwszą
osobę).
Końcówka fleksyjna –
morfem końcowy
wyrazu w
językach fleksyjnych, podlegający wymianie w drodze
koniugacji lub
deklinacji. Określa funkcję
składniową wyrazu w
wypowiedzeniu. Końcówka fleksyjna, w odróżnieniu od luźnych
sufiksów w
językach aglutynacyjnych, bardzo często określa kilka
kategorii gramatycznych jednocześnie. Przykładowo końcówka -ę w wyrazie idę wyraża pierwszą
osobę,
liczbę pojedynczą i
czas teraźniejszy (por.
tur. geliyorum, gdzie -iyor oznacza czas teraźniejszy, a -um pierwszą osobę).
Zrostek lub formant, afiks (
łac. affixum – element przyczepiony) – słowotwórcza część wyrazu, dodana do jego rdzenia (
podstawy słowotwórczej). Dzielą się na
fleksyjne (dodawane w procesie odmiany wyrazu przez osoby lub przypadki, bez zmiany kategorii gramatycznej) i
derywacyjne (gdy poprzez dodanie afiksu zmienia się kategoria gramatyczna wyrazu, np. z
czasownika na
rzeczownik itd.). Rodzaje afiksów:
Fazy artykulacyjne wyrazu - zwane także fazami wypowiedzi, są to części składowe (fazy) wyrazu składające się z jednej lub kilku
głosek. Występowanie faz klasyfikuje się jako zjawisko fonetyczne dokonujące się wewnątrz wyrazu lub na pograniczu dwóch wyrazów.
Derywacja w
językoznawstwie to proces
słowotwórczy polegający na tworzeniu wyrazów pochodnych poprzez dodawanie do
podstawy słowotwórczej sufiksów i
prefiksów. Określana jest niejednokrotnie jako afiksacja lub derywacja dodatnia, w opozycji do derywacji wstecznej, polegającej na odrzucaniu od wyrazu
afiksu.
Amplifikacja, rozszerzenie -
figura retoryczna polegająca na zastąpieniu
wyrazu obszernym, szczegółowym opisem, nagromadzeniu w zamian wielu bliskoznacznych określeń
Status quaestionis (
łac. stan pytania) - termin określający rozpoznanie aktualnego stanu rzeczy, wiedzy dotyczącego określonego tematu. Oznacza zapoznanie się z tym co inni na dany temat powiedzieli, napisali zanim samemu podejmie sie próbę dalszego, głębszego omówienia określonej dziedziny.
Afiliacja – potoczne określenie w żargonie sportowym, określające drużynę z ligi nie najwyższego szczebla, będącą w związku z innym zespołem z wyższej ligi. Określenie ma zastosowanie praktycznie tylko w przypadku lig północnoamerykańskich (np.
NHL,
NBA).
Furry (z
ang. futrzak, futrzastość) – termin określający osobę, która interesuje się lub zajmuje się twórczością związaną z tzw. sztuką futrzastą oraz/lub stara się swoim zachowaniem nawiązywać do zachowania zwierzęcia. Jest to też pojęcie opisujące społeczność składającą się z osób o wyżej wymienionych upodobaniach lub zachowaniach. Czasami odnosi się również do postaci łączących cechy ludzi i zwierząt, występujących w kilku formach:
Dane osobowe – termin
prawniczy, który w prawie polskim został zdefiniowany w
ustawie dnia
29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych. Oznacza wszelkie
informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania
osoby fizycznej. Osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne. Informacji nie uważa się za umożliwiającą określenie tożsamości osoby, jeżeli wymagałoby to nadmiernych kosztów, czasu lub działań.
Paradygmat fleksyjny
leksemu – zbiór wszystkich form
fleksyjnych danego
wyrazu. Na opis paradygmatu oprócz informacji, w jakich formach fleksyjnych może dany wyraz występować, składa się także informacja o właściwych poszczególnym formom końcówkach fleksyjnych.
Koszerność, kaszrut (z
hebr. כשרות, od כשר – dosł. właściwy) – pojęcie, odnoszące się do reguł obowiązujących w prawie
żydowskim (
halacha), określających rodzaje produktów dozwolonych do spożywania (pokarmy, napoje i leki) oraz warunki w jakich powinny być produkowane oraz spożywane.
„ExMx” (albo „ExLx”) – popularny format nazewnictwa
poziomów i odpowiadających im nazw plików w
grach komputerowych. „E” oraz „M” oznaczają odpowiednio „epizod” (
ang. episode) oraz „misję” (ang. mission) bądź „mapę” (ang. map); „L” oznacza „poziom” (ang. level). Liczby wstawiane zamiast „x”-ów określają dokładnie poziom gry. Dla przykładu „E2M3” określa trzeci poziom drugiego epizodu.
Osoba publiczna, charakteryzująca się dużym poczuciem humoru oraz pomysłowością; szanowana i podziwiana, nierzadko z podwójną osobowością, opowiadająca zaskakujące historie na życzenie lub spontanicznie; osoba obłędna; użycie wyrazu: dostać świra – zostać nagrodzonym w tym konkursie.
Błąd leksykalny – nieświadome użycie określonego
wyrazu w niewłaściwym znaczeniu (np. nostalgia jako tęsknota za kimś), jego zniekształcenie lub użycie wyrazu obcego zamiast jego polskiego odpowiednika (np. tabloid zamiast gazeta brukowa) Zazwyczaj kwalifikowany jest jako
błąd stylistyczny.
Acqua alta (w wolnym tłumaczeniu: wysoka woda) – termin używany we włoskiej prowincji
Veneto, określający wyjątkowo duży przypływ. Najczęściej określenie ma zastosowanie w odniesieniu do Wenecji, gdzie pływy są wyjątkowo spektakularne.
Potrzeby i interesy polityczne to blisko spokrewnione terminy określające wewnętrzne zapotrzebowanie jednostki, grupy lub całego
społeczeństwa na określone
dobra i
wartości, które mogą one otrzymać przez wpływ na proces
decyzji politycznej. Mimo wielu wspólnych cech oba te terminy różnią się między sobą dość istotnie. Dlatego do pełnego zrozumienia tematu niezbędne jest wyszczegółowienie istotnych cech zarówno potrzeb jak i interesów politycznych.