Linki:
Łacina,
Średniowiecze,
23 października,
Ajschylos,
Aktor (ujednoznacznienie),
Charakteryzator,
Dustin Hoffman,
Konstanty Stanisławski,
Koryfeusz,
Kostium,
Lee Strasberg,
Robin Williams,
Sofokles,
Stanisława Celińska,
Starożytność,
Stella Adler,
Tespis,
Uta Hagen,
Wenecja,
William Szekspir,
Adoro te devote (
łac. Kłaniam Ci się nabożnie) – jeden z
łacińskich średniowiecznych hymnów
eucharystycznych przypisywany
św. Tomaszowi z Akwinu.
Metra de sancto Gallo, [inc.] Auram discernit alas gallus quoque pandit (pl. Wiersz o świętym Gawle) – polska
średniowieczna anonimowa piosenka żakowska, powstała prawdopodobnie w XV wieku i napisana w
języku łacińskim.
Latinale de statu scolarium (Po łacinie o stanie scholarów,
inc. Cupientes discere debent hec mente tenere) – anonimowy
średniowieczny mnemotechniczny utwór wierszowany w
języku łacińskim. Stanowił regulamin postępowania dla uczniów (zbiór nakazów i zakazów).
Dżabir Ibn Hajjan (
arab. أبو محمد جابر بن أفلح, w
średniowiecznej Europie znany jako Geber; ur. ?,
Sewilla; zm. ok.
1145 w
Hiszpanii) –
arabski astronom działający w
Sewilli. Przypisuje mu się autorstwo poprawek
Almagestu, odkrycie nowych rozwiązań trygonometrii sferycznej oraz utworzenie dziewięcioksiągu wykładów
astronomii sferycznej przełożonych na
łacinę i wydanych w
Norymberdze w
1534 roku pt. De astronomia libri IX.
Latinale de statu scolarium (Po łacinie o stanie scholarów,
inc. Cupientes discere debent hec mente tenere) – anonimowy
średniowieczny mnemotechniczny utwór wierszowany w
języku łacińskim. Stanowił regulamin postępowania dla uczniów (zbiór nakazów i zakazów).
Magnus, Magnusz –
imię męskie pochodzenia
łacińskiego. Wywodzi się od łac. słowa oznaczającego "wielki". W
średniowieczu nosiło je szereg królów
norweskich i
szwedzkich oraz święci.
Palatyn Komes pałacowy (
łac. comes palatinus) – w
średniowieczu: zarządca dworu królewskiego, początkowo zastępował
monarchę przy wydawaniu sądów. W
Polsce funkcje palatyna spełniał
wojewoda.
Patern -
imię pochodzi od
łacińskiego słowa paternus znaczącego tyle co odziedziczony po ojcu, lub ojcowski, a jego odpowiednikami w tym języku są: Paternus i Pathernius. W
średniowieczu określeniem tym opisywano ikonę
Boga Ojca.
Imieniny obchodzi
21 maja.
Jądro międzykonarowe (
łac. nucleus interpeduncularis), jądro międzyodnogowe (
łac. nucleus intercruralis), zwój międzykonarowy (
łac. ganglion interpedunculare) –
jądro nakrywki
śródmózgowia. Leży przyśrodkowo od
istoty czarnej w dole międzykonarowym. Zaliczane do
układu limbicznego.
Pamiętne (
łac. memoriale) -
obyczaj prawny funkcjonujący w polskiej praktyce sądowej w rozwiniętym
średniowieczu. Polegał on na składaniu
sędziemu specjalnej opłaty zwanej "pamiętnym", która zobowiązywała go do pamiętania treści
wyroku. Obyczaj ten znajdywał zastosowanie w przypadku spraw ważnych i skomplikowanych, np. majątkowych. Zabezpieczał on strony przed późniejszymi odwołaniami lub roszczeniami.
Żywot drugi św. Wojciecha, biskupa praskiego i męczennika (
łac. Sancti Adalberti Pragensis episcopi et martyris vita altera, znany też jako Vita altera - Żywot drugi) -
średniowieczny łaciński utwór
hagiograficzny przedstawiający życie
św. Wojciecha, napisany przez
Brunona z Kwerfurtu ok. 1004 r.
Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum (
łac. Historia archidiecezji hamburskiej) –
historyczny traktat napisany między 1075 i 1080 rokiem przez
Adama z Bremy. Obejmuje okres od 788 roku do czasu powstania. Stanowi jedno z najważniejszych dzieł o średniowiecznej historii i geografii Europy północnej. Jest to także najstarsze pisemne źródło o odkryciu Ameryki przez
Leifa Erikssona.
Pigułki (
łac. pilulae) – recepturowa stała dozowana
postać leku do podawania doustnego w kształcie małych kulek o średnicy 3–5 mm i masie 0,1-0,3 g. W ich skład oprócz substancji leczniczej (
łac. basis) wchodzą także składniki podłoża (
łac. constituens), które są dobrane w ten sposób, aby dała się uformować plastyczna masa pigułkowa, z której sporządza się pigułki. W języku potocznym terminem "pigułki" określa się często
tabletki.
Sylwia (
łac. Silvia) –
imię żeńskie pochodzenia
łacińskiego od słowa Silvio oznaczającego: „leśny, dziki, żyjący w lesie”. Były dwie święte o tym imieniu.
Okrężnica zstępująca, zstępnica (
łac. colon descendens) – część
okrężnicy rozciągająca się od lewego zagięcia śledzionowego (
łac. flexura coli sinistra s. lienalis) w dół do brzegu
miednicy, gdzie rozpoczyna się okrężnica esowata tzw.
esica (
łac. colon sigmoideum).
Biffa, blida -
machina miotająca kamienne
pociski wykorzystywana głównie w
starożytności i
średniowieczu. Wymyślono ją prawdopodobnie w
starożytnym Rzymie, jednak istnieje również hipoteza, że powstała na terenie
Bizancjum. Do
średniowiecznej Europy przywędrowała w czasie
krucjat, a zapoznano się z jej działaniem w
Bizancjum. W
średniowiecznej Europie nazywana była blidą.
Baliw (
ang. Bailiff, z
łacińskiego baiulus - goniec, wychowawca, nauczyciel) – w
średniowiecznej Anglii i
Francji urzędnik, zajmujący się utrzymaniem porządku w toku postępowania sądowego oraz egzekucją wyroków sądowych. Współcześnie termin używany w
krajach anglosaskich dla określenia pomocnika
szeryfa lub urzędnika sądowego zajmującego się utrzymaniem porządku na sali sądowej.
Zakrystia (
st. wł. sacristia od sacrista - sługa kościelny,
zakrystian, z
łac. sacer - święty) – boczne pomieszczenie sakralne występujące w
świątyniach chrześcijańskich, umieszczane z północnej lub południowej strony
prezbiterium i połączone z nim wejściem. Służy do przechowywania naczyń i szat liturgicznych, przygotowywania się
kapłanów do odprawiania obrzędów liturgicznych. Zakrystia pojawiła się w okresie
średniowiecza w miejsce
diakonikonu.
Medieval II: Total War – czwarta odsłona serii
gier strategicznych autorstwa zespołu
Creative Assembly. Jak wskazuje tytuł (dosł. "Średniowiecze II: Wojna Totalna"), opisywana produkcja nawiązuje do
drugiej części cyklu, a akcja toczy się w czasach
średniowiecza.
Ius spolii (
łac. prawo łupu, zaboru) - w
średniowieczu, prawo
monarchy do przejęcia majątku ruchomego, będącego prywatną własnością zmarłych duchownych. Uprawnienie to było przyczyną napięć między władzą świecką i duchownymi.
Kazimierz II Sprawiedliwy, na
zjeździe książąt i dostojników kościelnych w
Łęczycy w
1180 r., zrzekł się ius spolii po zmarłych
biskupach i
opatach.