Linki:
Źródła prawa,
Akt kierownictwa wewnętrznego,
Akt normatywny,
Akt prawotwórczy,
Akt stosowania prawa,
Akty prawa miejscowego,
Decyzja administracyjna,
Konstytucja,
Norma generalna,
Norma prawna,
Orzeczenie sądowe,
Osoba fizyczna,
Osoba prawna,
Rozporządzenie,
Terytorium,
Umowa międzynarodowa,
Ustawa,
Akty powszechnie obowiązujące – rodzaj
aktów prawotwórczych zawierających
normy postępowania dotyczące adresatów określonych
generalnie, zasadniczo obowiązują na całym
terytorium kraju. Za ich pomocą można regulować sferę praw i obowiązków obywateli, tworzenie i odwoływanie organów publicznych oraz określać ich kompetencje władcze. Mogą stanowić podstawę
aktów stosowania prawa wobec
osób fizycznych i
prawnych, przykładowo w postaci
decyzji administracyjnych, czy
orzeczeń sądowych.
Internetowy System Aktów Prawnych – baza z informacjami o
powszechnie obowiązującym w
Polsce prawodawstwie, stanowiąca część najstarszego i jednego z najbardziej znanych polskich
systemów informacji prawnej, powszechnie dostępna na stronie
Sejmu RP.
Jako źródła
prawa administracyjnego rozumie się
akty prawne powszechnie obowiązujące, wydane w określonej formie przez powołane do tego
organ. Akt powszechnie obowiązujący, wiąże wszystkie podmioty, które posiadają cechy adresowe danego aktu prawnego.
Wykładnia porównawcza - metoda
wykładni prawa (zwana też
komparatystyczną), polegająca na ustalaniu znaczenia
norm prawnych, które zostały zawarte w określonych przepisach poprzez porównanie ich z podobnymi uregulowaniami prawnymi. W wyniku analizy porównawczej można przyjąć wnioski dotyczące znaczenia interpretowanych norm. W metodzie tej można dokonywać czynności
komparatystycznych na dwa sposoby. Po pierwsze poprzez porównanie
przepisów obowiązujących w danym czasie w różnych
systemach prawnych lub też porównaniu przepisów obowiązujących z wcześniejszymi, których moc już wygasła (wtedy jest to wykładnia historyczna).
Legislacja (
fr. législation z
łac. legis latio, legis lationis wniosek do prawa od łac. lex, legis prawo + latio przyniesienie) – proces tworzenia przez
organy państwowe i samorządowe
aktów prawnych powszechnie obowiązujących na danym terenie. Legislacja utożsamiana jest z kompetencjami parlamentu związanymi z uchwalaniem ustaw.
Norma postsankcjonująca –
norma prawna nakładająca na określone podmioty (przede wszystkim na organy państwa) obowiązek zareagowania na zrealizowanie
normy sankcjonującej. Przykładowo normy te nakładają obowiązek na organy penitencjarne, by wezwały skazanego do odbycia orzeczonej kary.
Władza lokalna –
instytucja polityczna, która dysponuje możliwością wpływania na tworzenie reguł obowiązujących w danej społeczności, ograniczonej terytorialnie. Władza lokalna jest częścią władzy państw, ponieważ podlega ona centralnym ośrodkom decyzyjnym i obowiązującemu w kraju
prawu (np.
konstytucji). Władza ta nie jest suwerenna, tzn. najwyższa i nieograniczona, gdyż taką władzą dysponuje tylko
państwo. Władza lokalna powstała dlatego, że państwo zrezygnowało na jej rzecz z części swoich uprawnień, jednocześnie ściśle określając zakres jej kompetencji oraz skalę jej odpowiedzialności.
Zbrodnie prawa miedzynarodowego, czyny określone jako zbrodnie w
prawie międzynarodowym, na podstawie obowiązujących aktów prawa międzynarodowego (
konwencje haskie,
konwencje genewskie, konwencje
ONZ).
Legislacja (
fr. législation z
łac. legis latio, legis lationis wniosek do prawa od łac. lex, legis prawo + latio przyniesienie) – proces tworzenia przez
organy państwowe i samorządowe
aktów prawnych powszechnie obowiązujących na danym terenie. Legislacja utożsamiana jest z kompetencjami parlamentu związanymi z uchwalaniem ustaw.
Akt - (
łac. actus - "czyn") jedna z konstrukcyjnych części
sztuki teatralnej lub
opery, stanowiąca całość kompozycyjną. Podział na akty obowiązuje od XVI w. Poszczególnym gatunkom
dramatu była tradycyjnie przypisana określona liczba aktów, np. w
tragedii obowiązywało pięć, w
komedii trzy,
farsa miała najczęściej jeden. We współczesnym teatrze znaczenie podziału na akty zmalało, spektakl dzieli się niekiedy na dwie części.
Kolizja ustaw zachodzi, gdy ta sama sytuacja prawna podlega regulacji kilku różnych
norm prawnych, które nie mogą być równocześnie zastosowane z uwagi na występujące między nimi sprzeczności. W celu rozwiązania tego konfliktu tworzone są specjalne normy (metanormy) zawierające zasady przyznawania poszczególnym normom preferencji przed innymi. Metanormy decydują, które normy pozostające ze sobą w konflikcie obowiązują.
Akty prawa miejscowego – specyficzna grupa
aktów powszechnie obowiązujących. Posiadają wszystkie cechy tych aktów, ale obowiązują tylko na obszarze działania organu, który wydał akt prawa miejscowego.
Kodeks karny wykonawczy (k.k.w.) –
akt normatywny regulujący zasady wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach karnych i o wykroczenia, w tym o przestępstwa i wykroczenia skarbowe, a także kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. W części ogólnej zawiera wykaz organów uprawnionych do wykonywania
kar,
środków karnych i innych rodzajów rozstrzygnięć, określa prawa i obowiązki skazanego, a także ustanawia podstawowe zasady wykonywania orzeczeń wspólne dla wszystkich typów rozstrzygnięć. Część szczególna zawiera natomiast szczegółowe reguły wykonywania poszczególnych rodzajów decyzji sądu.
Papieska Rada ds. Tekstów Prawnych (
łac. Pontificium Consilium de Legum Textibus) jest jedną z
dykasterii kurii rzymskiej działającej przy
Stolicy Apostolskiej. Zadaniem Rady interpretacja prawa uniwersalnego w Kościele katolickim, pomoc innym
dykasteriom kurii rzymskiej, aby wydawane przez nie dokumenty (normy, dekrety, instrukcje) były zgodne z obowiązującym prawem. Na życzenie Konferencji Episkopatów bada zgodność wydawanych przez nie dokumentów z obowiązującymi przepisami prawa.
Pikieta – punkt terenowy, którego położenie zostało określone poprzez współrzędne w
obowiązującym układzie współrzędnych płaskich prostokątnych oraz wysokość w
obowiązującym układzie wysokościowym państwowego systemu odniesień przestrzennych.
Instrukcja techniczna K-1 – obowiązujący w
Polsce, na podstawie
rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 1999 (Dz. U. Nr 30, poz. 297), zbiór wytycznych dotyczących tworzenia
mapy zasadniczej w
geodezji wprowadzony w 1998 przez
Głównego Geodetę Kraju pismem w sprawie stosowania instrukcji technicznej "K-1 Mapa zasadnicza". Aktualnie obowiązującym wydaniem jest wydanie III z 1998 opracowane przez Zdzisława Adamczewskiego, Andrzeja Bąka, Mariolę Gilską, Edwarda Mechę, Ryszarda Staniszewskiego, Zygmunta Szumskiego, Wojciecha Wilkowskiego oraz Stanisławę Mogiłło-Suchowerę.
Savoir-vivre czyli ogłada, dobre maniery, bon-ton, konwenans towarzyski,
kindersztuba; znajomość obowiązujących
zwyczajów, form towarzyskich i
reguł grzeczności obowiązujących w danej grupie.
Asthenozoospermia – nieprawidłowa ruchliwość
plemników znajdujących się w
ejakulacie. Zgodnie z obecnie obowiązującymi wartościami referencyjnymi
WHO za wartość prawidłową przyjmuje się ≥ 32% plemników wykazujących ruch postępowy. Do 2010 roku WHO rekomendowało rozróżnianie dwóch typów ruchu postępowego plemników (ruch a: ≥ 20 μm/s w temp. pokojowej i ruch b: ≤ 20 μm/s w temp. pokojowej). Norma obowiązująca do 2010 roku wynosiła ≥ 25% plemników wykazujących ruch a lub ≥ 50% plemników wykazujących ruch a+b.