Alfa

Я я – ostatnia litera cyrylicy, 33. litera alfabetu rosyjskiego, 32. białoruskiego i ukraińskiego, 30. bułgarskiego. Występuje także w alfabetach niektórych niesłowiańskich języków, do zapisu których stosowana jest cyrylica. Do końca XIX w. litera Я występowała także w alfabecie serbskim.

Kaf (כ/ך ,ك‍ ,ܟܟ) — jedenasta litera alfabetów semickich, m.in. fenickiego, aramejskiego, arabskiego, hebrajskiego. W gematrii reprezentuje liczbę 20. W perskim alfabecie odpowiada jej litera ک.

Þ (duża litera Þ, mała litera þ), Thorn lub Þorn – litera alfabetu staroangielskiego i islandzkiego. Litera pochodzi od runy o tej samej nazwie, która wyglądała tak: ᚦ

Koppa (ϙόππα, Ϙϙ) – litera języka greckiego, obecnie nieużywana w tym języku. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 90. W alfabecie koppa znajdowała się między szo a rho.

Dalet (ד ,د) - czwarta litera alfabetów semickich, m.in. alfabetu fenickiego, alfabetu aramejskiego, alfabetu arabskiego, alfabetu hebrajskiego, odpowiadająca liczbie 4.

Chet (ח ,ح‍) – ósma litera [alfabetów semickich, m.in. alfabetu fenickiego, alfabetu aramejskiego, alfabetu arabskiego, alfabetu hebrajskiego o wartości numerycznej 8.

Α i Ω - pierwsza i ostatnia litera klasycznego alfabetu greckiego; symbol wszechmocy Boga Chrystusa jako Stwórcy i Tego, który wszystko dopełnia. W starożytności był to symbol pisarski, który odczytywano jako tajemniczą całość i obraz doskonałości, później jako symbol wszechmocy Boga. W Apokalipsie Wcielony Bóg Jezus Chrystus mówi: Jam Alfa i Omega, Pierwszy i Ostatni, Początek i Koniec; cierpiącym prześladowania zwrot ten ma przypominać, że wszystko jest w Bogu i do niego należą pierwsze i ostatnie słowo. Symbolika alfy i omegi ma również znaczenie dla filozofii Teilharda de Chardina.

K – jedenasta litera alfabetu łacińskiego i czternasta litera alfabetu polskiego. W języku polskim oznacza spółgłoskę zwartą miękkopodniebienną bezdźwięczną. Pochodzi od litery alfabetu fenickiego kaph, za pośrednictwem litery alfabetu greckiego kappa i alfabetu etruskiego.

Chet (ח ,ح‍) – ósma litera [alfabetów semickich, m.in. alfabetu fenickiego, alfabetu aramejskiego, alfabetu arabskiego, alfabetu hebrajskiego o wartości numerycznej 8.

Dalet (ד ,د) - czwarta litera alfabetów semickich, m.in. alfabetu fenickiego, alfabetu aramejskiego, alfabetu arabskiego, alfabetu hebrajskiego, odpowiadająca liczbie 4.

Җ, җ, litera cyrylicy, Ж z ogonkiem, używana w alfabetach języków tatarskiego i kałmuckiego, była używana w alfabecie turkmeńskim przed przyjęciem przez ten język alfabetu łacińskiego.

Н, Нн (en) – 12. litera podstawowej cyrylicy, oznaczająca spółgłoskę [n]. Pochodzi wprost od greckiej litery Ν i początkowo miała taki sam kształt, jednakże z biegiem czasu środkowa poprzeczka zmieniła swoją pozycję do poziomej.

Chi Rho – jeden z najstarszych chrystogramów używanych przez chrześcijan. Powstał z nałożenia na siebie pierwszych dwóch greckich liter Chi i Rho, greckiego słowa Chrystus ΧΡΙΣΤΟΣ, tworząc monogram ☧.

Omega (st.gr. ὦ μέγα, nw.gr. ωμέγα, pisana Ωω) – dwudziesta czwarta, ostatnia litera współczesnego alfabetu greckiego. W dawnym greckim systemie liczbowym oznaczała liczbę 800. Stosowano ją również w antycznej greckiej notacji muzycznej.


ꙮ czyli multiokular O – dawna literą cyrylicy stosowaną w słowach o rdzeniu wiele ócz. Np. w серафими многоꙮчитїи znaczącym serafini wieloocy. Głoska odpowiadająca tej literze nie jest znana.

Ⅎ (digamma inversum) jedna z trzech liter opracowanych przez cesarza Klaudiusza w ramach propagowanej przez niego reformy alfabetu łacińskiego. Litera miała odpowiadać dźwiękowi "U". Opracowane przez Klaudiusza litery były używane tylko w czasie jego panowania.

Н, Нн (en) – 12. litera podstawowej cyrylicy, oznaczająca spółgłoskę [n]. Pochodzi wprost od greckiej litery Ν i początkowo miała taki sam kształt, jednakże z biegiem czasu środkowa poprzeczka zmieniła swoją pozycję do poziomej.

Ʉ, ʉ - litera alfabetu łacińskiego reprezentująca samogłoska przymkniętą centralną zaokrągloną, litera używana między innymi w alfabecie Komanczów.

Ё, ё – podstawowa litera cyrylicy najczęściej używana w języku rosyjskim, języku mongolskim i w języku białoruskim. W innych językach wykorzystujących cyrylicę jest nieużywana.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja