Alfabet łaciński

Alfabet łaciński (łacinka), tzw. alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.

Alfabet łaciński (łacinka), tzw. alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.

Alfabet estoński - alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka estońskiego. Pełny alfabet estoński składa się z następujących znaków:

Alfabet węgierski – alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka węgierskiego. Składa się z następujących liter, dwuznaków i jednego trigrafu:

Alfabet duński od 1948 roku jest identyczny z alfabetem norweskim stąd oba często nazywane są alfabetem duńsko-norweskim. Oparte są na alfabecie łacińskim i służą do zapisu języka duńskiego oraz norweskiego, niemniej te same litery w różnych językach mogą mieć nieco inną wymowę. Od standardowego alfabetu łacińskiego różnią się trzema literami: æ, ø oraz å, które w tej właśnie kolejności występują na końcu alfabetu.

Alfabet hiszpański - alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka hiszpańskiego. Pełny alfabet hiszpański składa się z następujących znaków: A, B, C, CH, D, E, F, G, H, I, J, K, L, LL, M, N, Ñ, O, P, Q, R, RR, S, T, U, V, W, X, Y, Z

Alfabet kataloński - alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka katalońskiego. Pełny alfabet kataloński składa się z następujących znaków:

Alfabet aramejski - jeden z najstarszych alfabetów, wykazuje znaczne podobieństwo z alfabetem fenickim. Był alfabetem spółgłoskowym (abdżadem). Prawododobnie od niego wywodzą się współczesne alfabety: hebrajski, arabski, indyjskie i staroturecki. Alfabet aramejski służył w starożytności do zapisu języka aramejskiego (współcześnie język aramejski korzysta z alfabetu syryjskiego lub hebrajskiego).

Alfabet wietnamski (Quốc ngữ) – alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka wietnamskiego. Składa się z następujących liter:

Alfabet grecki – powstały ok. IX w. p.n.e. alfabet służący do zapisu języka greckiego i języków kilku ludów znajdujących się pod wpływem kultury greckiej. Jego znaki służyły Grekom także do zapisu liczb oraz do notacji muzycznej. We wczesnej starożytności istniało wiele form alfabetu greckiego, wypartych w okresie klasycznym przez formę jońską (zachodnią), której w niezmienionej postaci używa się do dziś do zapisu języka nowogreckiego.

Alfabet esperancki – alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka esperanto. Składa się z 28 liter (w nawiasie podane zostały znaki w X systemie):

Alfabet duński - alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka duńskiego. Od standardowego alfabetu łacińskiego odróżnia się trzema literami: æ, ø oraz å, które w tej właśnie kolejności występują na końcu alfabetu.

Sylabariusz czirokeski – system zapisu języka czirokeskiego, sylabariusz stworzony przez Sekwoję, Metysa z plemienia Czirokezów. W sylabariuszu każdy symbol służy do zapisu sylaby, nie zaś pojedynczego fonemu. Podczas gdy duża liczba sylab w języku angielskim (dziesiątki tysięcy), nie pozwala na użycie sylabariusza, 85 znaków sylabariusza czirokeskiego wystarcza do zapisania tego języka. Niektóre symbole są podobne do liter łacińskich, ale służą one do zapisu zupełnie innych dźwięków. Sekwoja widywał bowiem zapisy w języku angielskim, ale nie wiedział, co one oznaczają.

Alfabet węgierski – alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka węgierskiego. Składa się z następujących liter, dwuznaków i jednego trigrafu:

Alfabet niemiecki – alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka niemieckiego. Składa się z 30 liter (W Szwajcarii i w Liechtensteinie z 29, ponieważ ß jest zastępowane zawsze przez ss).

Alfabet rumuński - alfabet używany od 1860 r. do zapisu języka rumuńskiego. Oparty jest na alfabecie łacińskim, zawiera pięć dodatkowych liter. Dawniej istniało aż 12 dodatkowych znaków, stopniowo jednak usuwano je w kolejnych reformach pisowni.

Klucze (inaczej pierwiastki) to elementy znaków chińskich, według których układane są słowniki pisma chińskiego. Ponieważ nie jest ono alfabetem, problem uporządkowania znaków zawsze nastręczał Chińczykom problemów.

Я я – ostatnia litera cyrylicy, 33. litera alfabetu rosyjskiego, 32. białoruskiego i ukraińskiego, 30. bułgarskiego. Występuje także w alfabetach niektórych niesłowiańskich języków, do zapisu których stosowana jest cyrylica. Do końca XIX w. litera Я występowała także w alfabecie serbskim.

Pismo tajskie, alfabet tajski (język tajski:อักษรไทย àksŏn thai) - alfabet sylabiczny używany do zapisu głównie języka tajskiego. Posiada 44 znaki spółgłoskowe, 15 podstawowych znaków samogłoskowych oraz 4 znaki do oznaczania tonów.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja