Alfabet kataloński

Alfabet estoński - alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka estońskiego. Pełny alfabet estoński składa się z następujących znaków:

Alfabet węgierski – alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka węgierskiego. Składa się z następujących liter, dwuznaków i jednego trigrafu:

Alfabet hiszpański - alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka hiszpańskiego. Pełny alfabet hiszpański składa się z następujących znaków: A, B, C, CH, D, E, F, G, H, I, J, K, L, LL, M, N, Ñ, O, P, Q, R, RR, S, T, U, V, W, X, Y, Z

Alfabet łaciński (łacinka), tzw. alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.

Alfabet kataloński - alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka katalońskiego. Pełny alfabet kataloński składa się z następujących znaków:

Alfabet duński od 1948 roku jest identyczny z alfabetem norweskim stąd oba często nazywane są alfabetem duńsko-norweskim. Oparte są na alfabecie łacińskim i służą do zapisu języka duńskiego oraz norweskiego, niemniej te same litery w różnych językach mogą mieć nieco inną wymowę. Od standardowego alfabetu łacińskiego różnią się trzema literami: æ, ø oraz å, które w tej właśnie kolejności występują na końcu alfabetu.

Alfabet wietnamski (Quốc ngữ) – alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka wietnamskiego. Składa się z następujących liter:

Alfabet łaciński (łacinka), tzw. alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.

Alfabet węgierski – alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka węgierskiego. Składa się z następujących liter, dwuznaków i jednego trigrafu:

Alfabet duński - alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka duńskiego. Od standardowego alfabetu łacińskiego odróżnia się trzema literami: æ, ø oraz å, które w tej właśnie kolejności występują na końcu alfabetu.

Alfabet esperancki – alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka esperanto. Składa się z 28 liter (w nawiasie podane zostały znaki w X systemie):

Alfabet niemiecki – alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka niemieckiego. Składa się z 30 liter (W Szwajcarii i w Liechtensteinie z 29, ponieważ ß jest zastępowane zawsze przez ss).

Alfabet rumuński - alfabet używany od 1860 r. do zapisu języka rumuńskiego. Oparty jest na alfabecie łacińskim, zawiera pięć dodatkowych liter. Dawniej istniało aż 12 dodatkowych znaków, stopniowo jednak usuwano je w kolejnych reformach pisowni.

Escalivada (czasem escalibada) – katalońska sałatka, przygotowywana z warzyw upieczonych w popiele lub grillowanych. Nazwa potrawy pochodzi od katalońskiego słowa escalivar, oznaczającego gotowanie w popiele.

Rock en català (kataloński rock) to gatunek muzyczny, którego wykonawcami można nazwać niektóre formacje muzyczne z końcówki XX w. i początku XXI, które tworzą po katalońsku. Chociaż nazwa gatunku zawiera słowo rock, używa się go również czasem przy innych stylach muzycznych, np. pop, ska, metal itp. Zwykle odnosi się do fali zespołów powstałych w latach 80., tuż po okresie dyktatury w Hiszpanii, które chciały wykonywać w języku katalońskim popularne w tamtych czasach gatunki. Do katalońskiego rocka nie zalicza się utworów powstałych przy ruchu nova canço.

Avui (pl. "Dzisiaj") – kataloński dziennik założony w 1976 roku. Czasopismo ukazuje się w języku katalońskim i jest poświęcone przede wszystkim informacjom z tego regionu. W 1999 roku osiągał nakład w wysokości 150000 egzemplarzy. W 2009 roku "Avui" zostało kupione przez konkurencyjny dziennik "El Punt"; szefem "Avui" został wtedy Xavier Xirgo. Czasopismo ukazuje się przy wsparciu rządu katalońskiego.

Skrypt Gadabuursi to rodzaj pisma alfabetycznego, używanego do zapisu języka somalijskiego, stworzony w 1933 roku przez szejka Abdurahmana Sheikh Nuur. Używane było jedynie w wąskich kręgach bliskich współpracowników szejka, z czasem zostało wyparte przez alfabet somali, a następnie przez alfabet łaciński.

Я я – ostatnia litera cyrylicy, 33. litera alfabetu rosyjskiego, 32. białoruskiego i ukraińskiego, 30. bułgarskiego. Występuje także w alfabetach niektórych niesłowiańskich języków, do zapisu których stosowana jest cyrylica. Do końca XIX w. litera Я występowała także w alfabecie serbskim.

Alfabet turecki – alfabet oparty na alfabecie łacińskim, z dodatkowo używanymi w nim znakami diakrytycznymi, wprowadzony w 1928 roku; wcześniej język turecki był zapisywany za pomocą alfabetu arabskiego.

Alfabet husycki to oparty na alfabecie łacińskim system zapisu dostosowany do języków słowiańskich, a w szczególności do języka czeskiego. Został wprowadzony przez Jana Husa.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja