Ambakaj -
chan mongolski z połowy
XII wieku. Syn Sengüma Mądrego, krewny i następca pierwszego chana Mongołów -
Kabuła, żonaty z Orbaj i Sokotaj. Przywódca rodu Tajczutów.
Kabuł-chan żyjący na przełomie
XI i
XII wieku pierwszy
chan Mongołów. Miał siedmiu synów z których wywodziły się później najpotężniejsze rody mongolskie, Najstarszym i formalnym dziedzicem jego władzy nad rodem był Ökin Barak, drugim Bartan Dzielny ojciec
Jesügeja Baatura a dziad
Czyngis-chana. Na następcę wyznaczył swego kuzyna
Ambakaja.
Mönglik – możny
mongolski z rodu Kongoktan żył na przełomie
XII i
XIII wieku. Według niektórych źródeł 3 mąż
Höelün matki
Czyngis-chana. Ojciec
Kököczü Teb-Tengriego wielkiego
szamana Mongołów.
Dżamuka (Dżamuka-seczen - mądry) (ur. między
1151 a
1166 ?, zm.
1205) wódz
mongolski, towarzysz i And
Czyngis-chana, a następnie przywódca kilku walczących z nim koalicji. Wódz plemienia Dżadżiarytów (lub Dżadaran).
Gujuk (ok. 1206–1248) (Güyük, Guyuk, Kuyuk, itp.) – trzeci wielki chan mongolski, syn
Ugedeja i wnuk
Czyngis-chana. Brał udział w wyprawie
Batu-chana na Europę lecz popadł z nim w konflikt i został usunięty z armii i odesłany do ojca. Władzę uzyskał wbrew woli ojca, dzięki poparciu matki
Toregene która po śmierci Ugedeja sprawowała regencję. Panował od 1246 do 1248. Jego stolicą było
Karakorum. W 1246 roku przyjął pierwsze poselstwo z Europy. W imieniu papieża przybyli
Jan di Piano Carpini i
Benedykt Polak. Zmarł podczas wyprawy przeciwko Batu-chanowi, który choć formalnie uznawał go za chana, wielokrotnie odmawiał przybycia na jego dwór i osobistego złożenia hołdu. Był ostatnim Wielkim Chanem z rodu Ugedeja. Żonaty z
Oguł Kajmysz, która po jego śmierci przez trzy lata panowała jako
regentka.Śmierć przerwała mu plany podboju zachodniej Europy.
Złota Orda (
mong. Алтан Ордын улс / Ałtan Ordyn Ułs;
tt. Altın Urda) – historyczne państwo
mongolsko-
tatarskie, założone ok.
1240 r. w zachodniej części imperium
Czyngis-chana przez jego wnuka
Batu-chana, ze
stolicą w
Saraj Batu (
1242–
1454).
Berke-chan (ur. prawdopodobnie w 1209, zm. 1266) – chan
Złotej Ordy w latach 1257–66, wnuk
Czyngis-chana. Rozpoczął islamizację Złotej Ordy, a także sprzymierzył się z
Mamelukami i walczył przeciwko
Ilchanidom w
Persji. Zaatakował też
Litwę, wkroczył na
Bałkany i zagroził
Bizancjum. W latach 1259–60 jego oddziały dokonały
najazdu na
Polskę, a następnie dotarły aż na
Śląsk.
Saint-Quentin – miejscowość i gmina we
Francji, w regionie
Pikardia, w departamencie
Aisne. Miejsce urodzenia
François Babeufa (
1760).
Szymon z Saint-Quentin był autorem relacji z wyprawy dominikanów do zdobytych przez
Mongołów regionów Bliskiego Wschodu, opisywał także najazd
Batu-chana na Europę.
Berke-chan (ur. prawdopodobnie w 1209, zm. 1266) – chan
Złotej Ordy w latach 1257–66, wnuk
Czyngis-chana. Rozpoczął islamizację Złotej Ordy, a także sprzymierzył się z
Mamelukami i walczył przeciwko
Ilchanidom w
Persji. Zaatakował też
Litwę, wkroczył na
Bałkany i zagroził
Bizancjum. W latach 1259–60 jego oddziały dokonały
najazdu na
Polskę, a następnie dotarły aż na
Śląsk.
Chan Kubilaj, Kubilaj Chan (ur.
23 września 1215, zm.
18 lutego 1294) – wnuk
Czyngis-chana, syn
Tołuja i
Sorkaktani-beki, piąty wielki chan mongolski i pierwszy cesarz
Chin z
dynastii Yuan.
Wilhelm z Rubruk, Ruysbroeck (ur. ok.
1220 w
Rubrouck, północna Francja, zm. ok.
1293) – flamandzki
franciszkanin, misjonarz i podróżnik. W latach
1253-
1255 posłował z ramienia króla Francji Ludwika IX Świętego na dwór wielkiego chana mongolskiego
Mongke. Celem tej wyprawy było wybadanie czy chan mongolski byłby skłonny przyjąć wiarę chrześcijańską i stać się sojusznikiem w walce z Turkami. Jechał przez Konstantynopol, Krym, Ural, stepy, pustynię Gobi do stolicy chana,
Karakorum. Jego zdaniem chan mongolski miał się wyrazić, iż najpotężniejszym władcą Zachodu jest król Francji.
Mongke (Mengu, ur.
1208 - zm.
1259) – czwarty wielki chan mongolski, wnuk
Czyngis-chana, syn
Tołuja i
Sorkaktani-beki, brat
Kubilaja,
Hulagu i Aryka Böge. Rządził od 1251 do 1259.
Chan Kubilaj, Kubilaj Chan (ur.
23 września 1215, zm.
18 lutego 1294) – wnuk
Czyngis-chana, syn
Tołuja i
Sorkaktani-beki, piąty wielki chan mongolski i pierwszy cesarz
Chin z
dynastii Yuan.
Kamikaze (神風,
jap. Boski Wiatr –
kami – bóg, boski, kaze – wiatr) – sztormy, które zgodnie z tradycją ocaliły
Japonię przed
dwoma najazdami Mongołów pod dowództwem
Kubilaj-chana.
Küczlük (dosłownie: "Silny", znany w historiografii także jako Küczlik oraz Güczülük; ur. ? zm. 1218) – wódz
Najmanów, syn Tajanga - chana. Zginął zabity przez
Mongołów.
Chan – tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Azji Środkowej; także część imienia, oznaczająca wysokie urodzenie w krajach muzułmańskich. W
Mongolii, i państwach rządzonych przez potomków
Czyngis-chana, tytuł ten był odpowiednikiem
króla, a funkcja Wielkiego Chana odpowiednikiem
Cesarza.
Chanat Czagatajski -
chanat mongolski powstały z
ułusu syna
Czyngis-chana Czagataja (zm. 1244/1245), obejmujący większość terytorium
Azji Środkowej do momentu rozpadu w latach 1346 - 1370.
Dajan-chan (ur. 1464, zm. 1543?) – chan mongolski w latach 1479–1543?, przedstawiciel feudałów wschodniomongolskich, któremu udało się na pewien czas zjednoczyć Mongolię po okresie rządów
Ojratów.
Mohammad Afzal Chan (ur.
1811 r., zm.
7 października 1867) – emir
Afganistanu w latach
1866-
1867. Najstarszy syn z
Dost Mohammada Chana, Afzal Chan przejął władzę od brata
Szer Alego trzy lata po śmierci ich ojca. Po śmierci Afzal Chana w następnym roku, Szer Ali Chan powrócił na tron.
Ligdan-chan (Ligden; ur. 1588, zm. 1634) – książę czacharski w latach 1604–1634, Czyngisyda, jeden z bezpośrednich potomków
Dajan-chana. Jeden z głównych przeciwników utworzenia państwa mandżurskiego przez
Nurhaczego.