Linki:
İskenderun,
Łukasz Ewangelista,
Święty Szczepan,
Świat Nauki,
Şanlıurfa,
Żelazo,
Żydzi,
300 p.n.e.,
301 p.n.e.,
64 p.n.e.,
Akwedukt,
Alalach,
Aleksander Krawczuk,
Aleksander Macedoński,
Aleksandria,
Amfiteatr,
Ammianus Marcellinus,
Anatolia,
Antioch,
Antiochia,
Antygon I Jednooki,
Antyliban,
Apollo (mitologia),
Apologetyka,
Apostoł,
Arabowie,
Aramejczycy,
Arianizm,
Arystoteles,
Atabeg,
Babilas,
Bajbars,
Biskup,
Bliski Wschód,
Boemund I,
Bollandyści,
Cesarstwo Bizantyńskie,
Chińska Republika Ludowa,
Chrześcijaństwo,
Cypr,
Cyrena,
Diodor Sycylijski,
Diodor z Tarsu,
Dionizos,
Dominikanie,
Doroteusz z Gazy,
Dzieje Apostolskie,
Egipt,
Epoka hellenistyczna,
Eustacjusz z Antiochii,
Feniks,
Firuz,
Flawian (patriarcha Konstantynopola),
Forum (Rzym),
Grecy,
Hatay,
Herezja,
Hipodrom,
Huryci,
II wiek,
IV wiek,
I wiek,
I wyprawa krzyżowa,
Ignacy Antiocheński,
Imperium osmańskie,
Indie,
International Standard Serial Number,
Józef Flawiusz,
Język angielski,
Język arabski,
Język francuski,
Język grecki,
Język hiszpański,
Język niemiecki,
Język syryjski,
Język turecki,
Jan Chryzostom,
Jerozolima,
Jezus Chrystus,
Judaizm,
Justynian I Wielki,
Karl Rahner,
Kayseri,
Kościół (teologia),
Konstantyn I Wielki,
Księstwo Antiochii,
Kurbugha,
Latakia,
Liban (góry),
Libanios,
Lucjan z Antiochii,
Lucjusz Domicjusz Aurelian,
Luwr,
Mamelucy,
Metropolita,
Michel van Esbroeck,
Monarchianizm,
Mongołowie,
Mopsuestia,
Morze Śródziemne,
Mosul,
Mozaika,
Muhammad Ali (pasza),
Nestoriusz,
Nicefor II Fokas,
Nisibis,
Normanowie,
Oblężenie Antiochii,
Orontes,
Państwo,
Palestyna,
Palmyra (miasto),
Patriarcha Antiochii,
Patriarcha Konstantynopola,
Patrologia Graeca,
Paweł z Tarsu,
Perystaza,
Piotr Apostoł,
Platonizm,
Pogaństwo,
Pompejusz,
Prezydent miasta,
Ruda,
Seleucydzi,
Seleukos I Nikator,
Sobór efeski,
Sobór nicejski I,
Sofokles,
Starożytna Macedonia,
Starożytna Syria,
Starożytność,
Starożytny Iran,
Starożytny Rzym,
Strabon,
Sułtan,
Sułtanat Rum,
Sukcesja apostolska,
Sycylia,
Symeon Słupnik Starszy,
Syria,
Szkoła antiocheńska,
Tars,
Teodor z Mopsuestii,
Teodoret z Cyru,
Teofil Antiocheński,
Timur Chromy,
Trajan,
Turcja,
Wielkie trzęsienie ziemi w Antiochii,
Wojny partyjsko-rzymskie,
Wyprawy krzyżowe,
XII wiek p.n.e.,
Zenobiusz z Gizerty (
IV/
V wiek) – syryjski pisarz chrześcijański, uczeń
Erfema Syryjczyka, diakon kościoła w
Edessie, autor niezachowanego traktatu Przeciw Marcjonowi.
Autostrada Otoyol 52 (
tur. "Adana–Şanlıurfa Otoyolu"), w skrócie O-52 - płatna autostrada w
Turcji. Łączy
Adanę z
Şanlıurfą. Na całej długości jest sześciopasmowa (po trzy pasy ruchu w obie strony), natomiast wszystkie łączniki (5) mają profil czteropasmowy. O-52 stanowi część
trasy europejskiej E90 oraz
trasy azjatyckiej AH84. Autostrada była oddawana do ruchu etapami:
Prowincja Şanlıurfa (
tur.: Şanlıurfa Ili) – jednostka administracyjna w Południowo-Wschodniej Anatolii (Güneydoğu Anadolu Bölgesi), położona przy granicy z
Syrią. Zamieszkana jest głównie przez
Turków i
Kurdów. W przeszłości była centrum ziem należących do
Osroeny i
Hrabstwa Edessy.
Şanlıurfa dawniej Edessa - miasto w dzisiejszej południowo-wschodniej
Turcji. W starożytności, Edessa była centrum chrześcijaństwa syryjskiego znanym m.in. z "nie ręką ludzką uczynionego" wizerunku Chrystusa -
Mandylionu oraz szkoły teologicznej
Efrema Syryjczyka.
Teofil Antiocheński - (II w. po Chrystusie), był siódmym
patriarchą Antiochii,
apologetą chrześcijańskim, m.in. autorem dzieła Do Autolika (Ad Autolycum).
Chrześcijaństwo w Algierii, podobnie jak w innych krajach
Afryki Północnej, jest religią mniejszości wobec dominującego
islamu. Posiada jednak bardzo starą i bogatą tradycję obecności na tych obszarach. Pojawiło się tu i przeżyło swój pierwszy rozkwit już w czasach
imperium rzymskiego. Potem osłabło z powodu chaosu wywołanego najazdami
Wandali i sporami między
katolikami a
arianami. Ponowny okres rozkwitu przypada na początek
VI wieku, kiedy to Afryka Północna, wraz z dzisiejszą Algierią, ponownie stała się częścią
Imperium rzymskiego (Bizancjum). Nie trwał on jednak długo, gdyż już w
VII stuleciu tereny te
podbili Arabowie, a ich religia - islam - zaczęła wypierać chrześcijaństwo aż niemal całkowicie zanikło, ograniczając się do niektórych, nielicznych plemion
berberskich. Ponowne ożywienie wiązało się z podporządkowaniem
Algierii Francji i przybywającymi tu kolonistami i misjonarzami.
Starożytna Grecja – cywilizacja, która w
starożytności rozwijała się w południowej części
Półwyspu Bałkańskiego, na wyspach okolicznych mórz (
Egejskiego,
Jońskiego), wybrzeżach
Azji Mniejszej, a później także w innych rejonach
Morza Śródziemnego. W
epoce brązu powstały na tym obszarze wysoko rozwinięte kultury:
minojska na wyspie
Krecie, a w Grecji właściwej
mykeńska, która później zdominowała Kretę. Wraz z końcem epoki brązu nastąpił gwałtowny upadek cywilizacji mykeńskiej i nastały tzw.
wieki ciemne, z których wyłoniła się (ok.
VIII w. p.n.e.) kultura
Grecji archaicznej z ludnością żyjącą w miastach-państwach zwanych polis. Za okres szczytowego rozwoju cywilizacji greckiej uznaje się
okres klasyczny (
V-
IV w. p.n.e.), kiedy to Grecy odepchnęli zagrożenie
perskie, a najpotężniejsze polis (
Ateny,
Sparta,
Teby) toczyły wojny o hegemonię. W drugiej połowie
IV w. p.n.e. dominację nad Grekami uzyskało zhellenizowane
państwo macedońskie, a jego władca -
Aleksander Wielki - podbijając imperium perskie rozprzestrzenił kulturę grecką na ogromne obszary
Azji i zapoczątkował
okres hellenistyczny. W wiekach
II i
I p.n.e. państwa greckie dostały się pod panowanie
imperium rzymskiego.
Święta Lidia, również Lidia z Tiatyry lub Filippi (ur. w
Tiatyrze w
Azji Mniejszej, zm. pod koniec
I wieku w
Filippi) – postać
biblijna wspominana w
Dziejach Apostolskich, uczennica
św. Pawła, pierwsza mieszkanka
Europy nawrócona i ochrzczona w wierze
chrześcijańskiej,
święta Kościoła katolickiego i
ewangelickiego.
Anastazja i Bazylisa (zm. w
I wieku w
Rzymie) – rzymskie
matrony i uczennice
apostolskie,
męczennice chrześcijańskie,
święte Kościoła katolickiego.
Święta Serapia, również Serafia,
łac. Seraphia (ur. w
I wieku w
Antiochii Syryjskiej, zm. w
II wieku na
Awentynie w
Rzymie) -
męczennica chrześcijańska i
święta Kościoła katolickiego.
Prawosławny patriarchat Aleksandryjski – jeden z
patriarchatów w
Kościele prawosławnym, historycznie trzeci po
Rzymie i
Konstantynopolu. Przed ustanowieniem patriarchatu w
Konstantynopolu zajmował drugie miejsce, po
Rzymie, a przed
Antiochią. Historia Kościoła w
Aleksandrii sięga czasów apostoła i
ewangelisty Marka, który ewangelizował w
Egipcie, zakładając pierwsze w
Afryce biskupstwo.
Prawosławny patriarchat aleksandryjski – jeden z
patriarchatów w
Kościele prawosławnym, historycznie trzeci po
Rzymie i
Konstantynopolu. Przed ustanowieniem patriarchatu w
Konstantynopolu zajmował drugie miejsce, po
Rzymie, a przed
Antiochią. Historia Kościoła w
Aleksandrii sięga czasów apostoła i
ewangelisty Marka, który ewangelizował w
Egipcie, zakładając pierwsze w
Afryce biskupstwo.
Kościół katolicki – największa na świecie
chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem
katolicyzmu, rządzona przez
biskupa i
patriarchę Rzymu (jako
papieża uważanego drogą
sukcesji apostolskiej za następcę
Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów
chrześcijaństwa, obok
Cerkwi prawosławnej i
Kościołów protestanckich.
Hatay - prowincja (il) w pd.-wsch.
Turcji, nad
zatoką Aleksandretty, granicząca z
Syrią. 5,5 tys. km², 1,0 mln mieszkańców (1990). Siedzibą władz jest
Antiochia Syryjska (tur. Antakya), inne większe miejscowości to
Aleksandretta (tur. Iskenderun), Samandagi, Reyhanli, Kirikhan. Wydobycie
rudy żelaza, korytarz komunikacyjny na szlaku z Turcji na południe - do Syrii i
Libanu. Mieszana ludność - głównie
Turcy (około połowy),
Arabowie i
Ormianie. Wśród Arabów wyraźny jest quasi-narodowościowy podział na grupy wyznaniowe -
alawitów (większość) i
sunnitów.
Rum millet (z
gr. Naród rzymski) – zwane potocznie "prawem separacji Narodu", prawo uznające zwierzchność ortodoksyjnego
Patriarchy Konstantynopola oraz
greckokatolickiego Patriarchy Antiochii, Jerozolimy i Aleksandrii (od 1837) nad wyznawcami chrześcijaństwa w
Imperium osmańskim. Przyznanie przywileju rum millet patriarsze
Antiochii,
Jerozolimy i
Aleksandrii zatwierdził w 1838 papież
Grzegorz XVI.
Sobór Konstantynopolitański IV-
sobór biskupów chrześcijańskich, zwołany na przełomie
869 i
870 roku w
Konstantynopolu przez
cesarza Bazylego I Macedończyka. Sobór, odbywający się za zgodą papieża
Hadriana II, zajął się rozsądzeniem sporu między
papieżem a
patriarchą Konstantynopola Focjuszem. Focjusz został potępiony i pozbawiony godności patriarszej.
Prawosławny patriarchat Aleksandryjski – jeden z
patriarchatów w
Kościele prawosławnym, historycznie trzeci po
Rzymie i
Konstantynopolu. Przed ustanowieniem patriarchatu w
Konstantynopolu zajmował drugie miejsce, po
Rzymie, a przed
Antiochią. Historia Kościoła w
Aleksandrii sięga czasów apostoła i
ewangelisty Marka, który ewangelizował w
Egipcie, zakładając pierwsze w
Afryce biskupstwo.
Flawian -
imię męskie pochodzenia
łacińskiego. Wywodzi się od nazwy
rzymskiego rodu
Flawiuszów. Oznacza flavus - "żółty, płowy, złoty". Wśród patronów - m.in. św. Flawian II,
biskup Antiochii.