Arianizm

Nazwy arianie i arianizm pochodzą od Ariusza, duchownego Kościoła w Aleksandrii w Egipcie. W 321 r. został ekskomunikowany przez synod w Aleksandrii. Ariusz twierdził, że Jezus Chrystus jako syn Boży jest poddany Bogu, że został stworzony przez Ojca, co oznaczało, że "był czas, kiedy nie było Jezusa Chrystusa" i zanim został stworzony, nie istniał. Tym samym Ariusz kwestionował boską naturę Jezusa Chrystusa. Było to sprzeczne z kształtującą się wtedy doktryną o równości Boga Ojca i Syna, która następnie rozwinęła naukę o Świętej Trójcy. Arianie odrzucali doktrynę o Trójcy jako niebiblijną.

Aleksander z Aleksandrii (ur. 250, zm. 17 kwietnia 326) – święty Kościoła katolickiego i prawosławnego. Od 311 r. biskup, następca Achillasa z Aleksandrii. Zdecydowany obrońca nauki Kościoła o Chrystusie wobec poglądów Ariusza.

Subordynacjonizm - pogląd teologiczny, głoszony w II i III wieku, twierdzący, że Chrystus jest podporządkowany Ojcu. Wyniknął on z zastosowania neoplatońskiego rozumowania do nauki o Trójcy Świętej. Według tej nauki Ojciec emanuje Syna, a Syn emanuje Ducha Świętego. Chrystus jest podporządkowany Ojcu i ma wobec niego niższą pozycję, podobnie jak Duch Święty, który stoi niżej od Ojca i Syna. Pogląd ten pojawiał się we wczesnym chrześcijaństwie wśród różnych sekt, powodując między innymi spory o naturę Trójcy Świętej. Ten typ rozumowania przyjęli m.in. Hipolit, który był zdania, że Chrystus był zrodzony w czasie, a nie w wieczności, i Orygenes, który choć przyjmował odwieczne istnienie Chrystusa, to jednak uznawał Go za mniej doskonałego od Ojca. Jeszcze dalej poszedł Ariusz (III - IV w.), który stwierdził, iż skoro Syn pochodzi od Ojca to znaczy, że jest stworzony i że jest stworzeniem. Doprowadziło to do powstania w 320 roku arianizmu.

Monofizytyzm, eutychianizm – doktryna teologiczna, według której Chrystus posiada naturę ludzką i boską, jednak nie istnieje w dwóch naturach. Natura boska Chrystusa wchłonęła jego naturę ludzką. Doktryna została ogłoszona przez archimandrytę konstantynopolitańskiego Eutychesa i poparta przez duchownych aleksandryjskich w pierwszej połowie V wieku. Eutyches, głosząc swoje poglądy na naturę Chrystusa, dążył do obalenia nestorianizmu, który został potępiony na soborze w 431 roku.

Ariusz (256–336) – wczesnochrześcijański prezbiter, teolog i poeta z Aleksandrii, Libijczyk z pochodzenia. Jego nauka na temat relacji Boga Ojca i Syna Bożego oraz natury Bóstwa zyskała dużą popularność wśród ówczesnych rzymskich chrześcijan. Została ona jednak uznana za sprzeczną z nauką Kościoła powszechnego, wyznającego współistotność Ojca i Syna, na soborze w Nicei w 325 roku. Naukę Ariusza nazywa się arianizmem.

Tryteizm (gr. treis - trzy, theós - bóg) - w teologii chrześcijańskiej pogląd, który zaprzecza istnieniu Trójcy Świętej jako jednego Boga, a rozgranicza jako osobne byty: Boga Ojca, Jezusa Chrystusa i Ducha Świętego. Tryteizm reprezentuje współcześnie m.in. Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich.

Bóg Ojciec, Pan Bóg (łac. Deus Pater) - jedna z Trzech Osób Boskich czczonych przez większość wyznań chrześcijańskich. Tożsamy hebrajskiemu JHWH (Księga Rodzaju), pierwotnie utożsamianym ze srogim ale i sprawiedliwym sędzią. Jest On Ojcem drugiej Osoby Trójcy - Słowa Bożego (Logos) wcielonego w człowieka Jezusa Chrystusa, według wiary chrześcijańskiej "z Ojca zrodzonego przed wszystkimi wiekami, zrodzonego, nie stworzonego". Od Ojca i Syna (wg prawosławia od Ojca przez Syna) pochodzi trzecia Osoba Trójcy - Duch Święty. Według interpretacji Trójcy Świętej przez część chrześcijaństwa, Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty to według teologii jedna substancja - Bóg, ale równocześnie trzy oddzielne Osoby (hipostazy). Poprzez stworzenie człowieka, a następnie wcielenie Jezusa Chrystusa i odkupienie ludzkości, Bóg Ojciec jest również określany przez chrześcijan jako Ojciec wszystkich ludzi.

Chrystus Starotestamentowy (ros. Христос Ветхий Деньми) - ikonograficzne wyobrażenie Chrystusa jako siwowłosego starca. Zarówno nazwa jak i źródła ikonografii sięgają Starego Testamentu - w widzeniu proroka Daniela (Dn. 7: 9,13) Bóg opisany jest jako starzec. Ponieważ formalnie zakazane jest przedstawianie Pierwszej Osoby Trójcy Świętej, czyli Boga Ojca, a mimo to w Biblii wielokrotnie przedstawione jest antropomorficzne Bóstwo, wywnioskowano, że ludziom ukazywał się Syn Boży, czyli Druga Osoba. Dlatego też w ikonografii przy postaci Boskiego Starca występuje imię Jezusa Chrystusa.

Słowo mądrości - przykazanie szanowania ciała jako świątyni Bożej, stosowane przez członków Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, Społeczności Chrystusa i niektórych z pozostałych wspólnot Świętych w Dniach Ostatnich. Jego przestrzeganie jest konieczne do przyjęcia chrztu, a w przypadku Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, także do wejścia do świątyni.

Hymny, oraz Pieśni dla dzieci – jest oficjalnym śpiewnikiem Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich. W języku polskim wydany został w roku 1982 przez wydawnictwo Intelectual Reserve, Inc.

Macedoniusz I - pierwszy raz został biskupem Konstantynopola po wygnaniu Pawła I w latach 342-348. Ustąpił, gdy patriarcha wrócił. Następnie, po jego śmierci w 350/351 ponownie objął katedrę i sprawował swą posługę aż do 360 r., kiedy to na synodzie sam został zesłany przez arian o nastawieniu fundamentalistycznym.

Przykazanie miłości – wg Ewangelii dwa przykazania ustanowione przez Jezusa Chrystusa: miłości do Boga i miłości bliźniego (tj. do każdego człowieka). Zwane są też największym przykazaniem. W rzeczywistości mogły być przez Jezusa Chrystusa co najwyżej powtórzone - występowały już w Torze co najmniej kilkaset lat przed spisaniem Ewangelii.

Księga Mormona jest uznawana przez Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, Społeczność Chrystusa i inne kościoły z ruchu Świętych w Dniach Ostatnich, za jeszcze jedno świadectwo o Jezusie Chrystusie i dla wyznawców tych kościołów stanowi jedno (obok Biblii) z podstawowych pism świętych (pierwsze wydanie - marzec 1830, Palmyra, USA). Zdaniem tych wspólnot jest tłumaczeniem z języka reformowanego egipskiego dokonanym przez Józefa Smitha na podstawie starożytnych płyt, otrzymanych od proroka Moroniego. Opublikowano ją dotychczas w ponad 93 językach. Wydawana w największej liczbie egzemplarzy przez Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich pod rozszerzonym tytułem: Księga Mormona - Jeszcze Jedno Świadectwo o Jezusie Chrystusie.

Klasztor franciszkanów, wchodzący w skład prowincji Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mnejszych w Polsce. Klasztor i kościół pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej pochodzi z 1248 r. dzięki fundacji Władysława Opolczyka. Podziemia klasztoru stały się miejscem pochówku Piastów opolskich. W 1655 r. przebywał w nim król Jan Kazimierz. W 1717 r. klasztor włączono do prowincji czeskiej a następnie w 1754 r. śląskiej. Skasowany przez rząd pruski w 1810 r. służył początkowo jako szpital a następnie został przekazany gminie protestanckiej. Po II wojnie światowej został przekazany prowincji Wniebowzięcia NMP w Polsce, która poddźwignęła go z ruin, przywracając w głównym zarysie jego pierwotny wygląd. W latach 1950-1970 mieściło się w nim część Wyższego Seminarium Duchownego prowincji. Kościół w ostatnich latach został poddany gruntownej renowacji.

Figura Chrystusa Pacyfiku (hiszp: "Cristo del Pacífico") − pomnik Jezusa Chrystusa postawiony w 2011 roku w stolicy Peru – Limie. Wysokość figury wynosi 37 metrów, z czego 15 m stanowi sama podstawa. Budowa została zamówiona przez byłego prezydenta Peru, Alana Garcíę Péreza. Został zainspirowany pomnikiem Chrystusa Odkupiciela w Rio de Janeiro.

Baranek Boży (łac. Agnus Dei) – tytuł, którego w Nowym Testamencie używał wobec Jezusa Chrystusa Jan Chrzciciel (J 1, 29). Jest to odwołanie do nauki starotestamentowej, w której ofiara z baranka jest ofiarą składaną Bogu i ważnym elementem celebracji święta Paschy (Wj 12, 1-11). Baranek Boży symbolizuje ofiarę Jezusa na krzyżu, którą złożył dla odkupienia ludzkości (Iz 53, 7).

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja