Armenia

Linki:
Łotwa, Średniowiecze, Świadkowie Jehowy, Świadkowie Jehowy w Armenii, Światowa Organizacja Handlu, .am, 12 marca, 190 p.n.e., 1 stycznia, 21 września, 23 września, 24 kwietnia, 26 maja, 28 maja, 28 stycznia, 331 p.n.e., 5 grudnia, 5 lipca, 6 stycznia, 782 p.n.e., 7 grudnia, 7 kwietnia, 9 maja, ASALA, Abchazja, Abowian, Administratura apostolska Kaukazu, Afganistan, Akrotiri, Albania, Aleksander Krawczuk, Aleksander Macedoński, Ambasada Armenii w Polsce, Ameryka, Anatolia, Andora, Andranik Markarian, Angola, Ani (państwo), Antigua i Barbuda, Apostolski Kościół Ormiański, Ara Piękny, Arabia Saudyjska, Arabowie, Aragac, Araks, Aram (postać biblijna), Aram Sarkisjan, Aramejczycy, Ararat, Argentyna, Arka Noego, Armavir, Armeńska SRR, Armeńska Socjalistyczna Republika Radziecka, Armenia, Armenia (ujednoznacznienie), Armenia Mała, Artaksydowie, Artaszat, Asyryjczycy (współcześni), Australia, Austria, Autonomia Palestyńska, Azerbejdżańska Socjalistyczna Republika Radziecka, Azerbejdżan, Azerowie, Azja, Bahaizm, Bahrajn, Bangladesz, Baptyzm, Barbados, Belgia, Belize, Benin, Bhutan, Białoruś, Biblia, Birma, Bitwa pod Awarajr, Bliski Wschód, Bośnia i Hercegowina, Boże Narodzenie, Boliwia, Botswana, Brazylia, Brunei, Bułgaria, Burkina Faso, Burundi, Cesarstwo Bizantyńskie, Chińska Republika Ludowa, Chile, Chorwacja, Chrześcijaństwo, Cylicja, Cypr, Cypr Północny, Czad, Czarnogóra, Czechy, Dżibuti, Dania, Demokratyczna Republika Armenii, Demokratyczna Republika Konga, Dewiza, Dhekelia, Diadochowie, Diaspora, Dolar amerykański, Domena najwyższego poziomu, Dominika, Dominikana, Dram, Eczmiadzyn, Egipt, Eksklawa, Ekwador, Elektrownia jądrowa, Epifania, Erywań, Estonia, Etymologia, Etymologia ludowa, Eufrat, Europa, Europa Zachodnia, Fidżi, Filipiny, Finlandia, Flaga Armenii, Francja, Górski Karabach, Gęstość zaludnienia, Głowa państwa, Gabon, Gambia, Gawar, Geografia Armenii, Ghana, Giumri, Gomer, Grecja, Grenada, Gruzja, Grzegorz Oświeciciel, Gujana, Gwatemala, Gwinea, Gwinea Bissau, Haiti, Herb Armenii, Hetyci, Historia Armenii, Hiszpania, Holandia, Honduras, Hongkong, Hrazdan, Hymn Armenii, Hymn państwowy, II wojna światowa, ISO 3166-1, I wiek p.n.e., I wojna światowa, Imperium Rosyjskie, Imperium osmańskie, Imperium rzymskie, In statu nascendi (prawo), Indie, Indonezja, Irak, Iran, Irlandia, Islam, Islandia, Izrael, Język angielski, Język ormiański, Język urzędowy, Jafet, Jamajka, Japonia, Jazydyzm, Jemen, Jordania, Kalendarz juliański, Kambodża, Kamerun, Kanada, Kapan, Katar, Katolicyzm, Kaukaz (kraina historyczna), Kaukaz Południowy, Kazachstan, Kenia, Kirgistan, Kościół katolicki obrządku ormiańskiego, Kościół ormiański, Kolumbia, Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego, Kongo, Konstantyn I Wielki, Konstytucja, Korea Północna, Korea Południowa, Kostaryka, Królestwo Partów, Kuba, Kuwejt, Laos, Lesotho, Liban, Liczba ludności, Liechtenstein, Lista etymologii nazw państw, Lista państw świata według liczby ludności, Lista państw świata według powierzchni, Litwa, Ludobójstwo Ormian, Ludy irańskie, Luksemburg, Macedonia, Madagaskar, Makau, Malawi, Malediwy, Malezja, Mali, Malta, Maroko, Mauretania, Mauritius, Mazdaizm, Meksyk, Mesrop Masztoc, Mezopotamia, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Międzynarodowy kod samochodowy, Międzynarodowy kod samolotowy, Michaił Gorbaczow, Mołdawia, Monako, Mongolia, Monofizytyzm, Morze Śródziemne, Morze Kaspijskie, Mozambik, Nachiczewańska Republika Autonomiczna, Namibia, Nepal, Niemcy, Niepodległość, Niger, Nigeria, Nikaragua, Noe, Norwegia, Nowa Zelandia, Oman, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizacja Współpracy Gospodarczej Państw Morza Czarnego, Ormiański Kościół Ewangelicki, Ormianie, Ormianie w Polsce, Osetia Południowa, Półwysep Bałkański, Państwa Azji, Państwo Palestyna, Pakistan, Panama, Papua-Nowa Gwinea, Paragwaj, Parlament, Pentekostalizm, Persowie, Peru, Podział administracyjny Armenii, Pole powierzchni, Polska, Portugalia, Prawosławie, Premier, Premierzy Armenii, Prezydenci Armenii, Prezydent, Produkt krajowy brutto, Protestantyzm, Prowincja Aragacotn, Prowincja Ararat, Prowincja Armawir, Prowincja Gegharkunik, Prowincja Kotajk, Prowincja Lori, Prowincja Sjunik, Prowincja Szirak, Prowincja Tawusz, Prowincja Wajoc Dzor, Rada Europy, Referendum, Religia, Republika, Republika Środkowoafrykańska, Republika Chińska, Republika Południowej Afryki, Republika Zielonego Przylądka, Rewolucja październikowa, Robert Koczarian, Rosja, Rosjanie, Rumunia, Rwanda, Słowacja, Słowenia, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Salwador, San Marino, Scytowie, Senegal, Serż Sarkisjan, Serbia, Sewan (jezioro), Sierra Leone, Singapur, Sobór chalcedoński, Sri Lanka, Stany Zjednoczone, Stolica, Stolica Apostolska, Strefa czasowa, Suazi, Surinam, Syria, Szwajcaria, Szwecja, Tadżykistan, Tajlandia, Tanzania, Taurus (góry w Turcji), Telefoniczny kod kraju, Terytorium zależne, Tigran Sarkisjan, Tigranes II, Timor Wschodni, Tiridates III, Togo, Tonga, Trynidad i Tobago, Trzęsienie ziemi w Armenii (1988), Tunezja, Turcja, Turcy, Turkmenistan, Uganda, Ukraina, Unia Europejska, Uniwersalny czas koordynowany, Urartu, Urmia (jezioro), Urugwaj, Ustrój polityczny, Ustrój polityczny Armenii, Uzbekistan, VII wiek, VII wiek p.n.e., VI wiek p.n.e., Węgry, Włochy, Waluta, Wan (jezioro), Wanadzor, Wenezuela, Wielka Brytania, Wielkanoc, Wietnam, Wspólnota Niepodległych Państw, Wyżyna Armeńska, Wybrzeże Kości Słoniowej, Wyprawy krzyżowe, Wyspy Salomona, XIII wiek, XIX wiek, XI wiek p.n.e., Zakaukaska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka, Zambia, Zimbabwe, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich,
Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.

Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Zakaukaziu. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.

Armenia jest jednym z najmniejszych państw Azji. Armenia leży w zachodniej części Azji, na Zakaukaziu. Ten niewielki górzysty kraj w latach 1936-1991 należał do ZSRR, pod upadku komunizmu w Rosji, kraj ten uzyskał niepodległość. Armenia obecnie należy do biednych krajów, gdzie podstawą gospodarki jest rolnictwo.

Armenia Inferior (Armenia Mniejsza) - pierwotnie integralna część starożytnej Armenii, w wyniku upadku imperium Persji po podbojach Aleksandra Macedońskiego, na dwa stulecia niezależne państwo, które zdołało rozszerzyć swe granice po wybrzeża Morza Czarnego. Nazwane "Armenia Inferior" dla odróżnienia od Wielkiej Armenii ("Armenia Maior"). Podbite przez Cesarstwo rzymskie w I w. p.n.e.

Prowincja Tawusz (orm. Տավուշի մարզ) - jedna z dziesięciu prowincji w Armenii. Leży w północno-wschodniej części kraju i graniczy z Gruzją i Azerbejdżanem. Jej stolicą jest Idżewan.

Ordynariat Europy Wschodniej, jednostka administracji kościoła ormaińskokatolickiego w Armenii. Powstała w 1991. Obecnym ordynariuszem jest arcybiskup Raphaël François Minassian.

Petros I – jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci w historii Armenii. Żył w XI wieku. Uzyskał godność katolikosa w 1020 roku. Czasy jego katolikatu były okresem upadku kraju i zajęcia ziem armeńskich przez Bizancjum. Oskarżany był o prowadzenie polityki i działań na niekorzyść Armenii podzielonej wówczas na wiele państewek.

Prowincja Sjunik (orm. Սյունիքի մարզ) - jedna z dziesięciu prowincji w Armenii. Leży w południowej części kraju i graniczy z Iranem i Azerbejdżanem. Jej stolicą jest Kapan.

Prowincja Szirak (orm. Շիրակի մարզ) - jedna z dziesięciu prowincji w Armenii. Leży w zachodniej części kraju i graniczy z Gruzją i Turcją. Jej stolicą jest Giumri.

Prowincja Iğdır (tur.: Iğdır Ili) – jednostka administracyjna w Turcji, położona w Regionie Wschodnia Anatolia (tur.: Doğu Anadolu Bölgesi), przy granicy z Armenią, Azerbejdżanem (Nachiczewańska Republika Autonomiczna) i Iranem. W latach 1878-1917 prowincja należała do Cesarstwa Rosyjskiego. Natomiast w latach 1918-1920 wchodziła w skład Demokratycznej Republiki Armenii. Zamieszkiwana jest obecnie głównie przez Kurdów, Turków i Azerów. Na obszarze prowincji Iğdır znajduje się Góra Ararat.

Prowincja Sjunik (orm. Սյունիքի մարզ) - jedna z dziesięciu prowincji w Armenii. Leży w południowej części kraju i graniczy z Iranem i Azerbejdżanem. Jej stolicą jest Kapan.

Puchar Armenii w piłce nożnej (orm. Հայաստանի Անկախության Գավաթ) - rozgrywki piłkarskie o charakterze pucharu krajowego w Armenii. Organizowane przez Ormiański Związek Piłki Nożnej od roku 1991.

Armenia w minionych okresach historycznych obejmowała znacznie większe terytorium, niż zajmuje dzisiejsza Republika Armenii, stąd opis historii tego kraju obejmuje także dzieje ziem wchodzących obecnie w skład innych państw, zwłaszcza Turcji, a także Azerbejdżanu i Syrii.


Wybory parlamentarne w Armenii w 2007 roku odbyły się 12 maja. Kandydaci walczyli o 131 miejsc w Zgromadzeniu Narodowym. Przy frekwencji wynoszącej 59,35% zwyciężyła Republikańska Partia Armenii z wynikiem 33,91% zdobywając tym samym 64 mandaty. Drugą pozycję zajęła Partia "Prosperująca Armenia", która uzyskała 15,13% - 18 mandatów. Pozostałe miejsca w parlamencie przypadły trzem innym ugrupowaniom (32) oraz kandydatom niezależnym (17).

Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi. Patronem Gruzji jest św. Jerzy.

Państwa członkowskie Wspólnoty Niepodległych Państw - kraje byłego ZSRR uczestniczące w regionalnym ugrupowaniu integracyjnym. Państwami założycielskimi były Rosja, Białoruś i Ukraina, których prezydencji 8 grudnia 1991 podpisali układ białowieski. Na mocy protokołu z Ałma Aty z 21 grudnia 1991 do WNP dołączyło jeszcze osiem państw: Armenia, Azerbejdżan, Kazachstan, Kirgistan, Mołdawia, Tadżykistan, Turkmenistan i Uzbekistan. 9 grudnia 1993 WNP poszerzono o Gruzję, jednak kraj ten opuścił ugrupowanie 18 sierpnia 2009 roku. Obecnie WNP liczy zatem 11 państw. Szczególny jest jednak status Turkmenistanu i Ukrainy, które nie ratyfikowały dotychczas Statutu WNP. Spośród postsowieckich republik członkami Wspólnoty Niepodległych Państw nie były jedynie Litwa, Łotwa i Estonia.

Dwin (orm. Դվին, gr. Δούσιος lub Τίβιον) - opuszczone miasto w Armenii, w prowincji Ararat, 35 km na południe od Erywania, w średniowieczu duży ośrodek handlowy, stolica Królestwa Armenii.

Asztarak(orm. Աշտարակ) – miasto w Armenii, stolica prowincji Aragacotn. Asztarak jest miastem przemysłowym, położonym na lewym brzegu wzdłuż wąwózu rzeki Kasagh, około 20 km na północny-zachód od stolicy, na wysokości 1110 metrów nad poziomem morza. Miasto odgrywa ważną rolę w gospodarce narodowej, jak również w życiu kulturalnym Armenii poprzez obecność zakładów przemysłowych i instytucji kulturalnych. Asztarak rozwijał się jako miasto satelitarne Erywania.

Flaga Erywania – płat tkaniny koloru białego. Barwa ta symbolizuje czystość, cnotę oraz jasność. W jego centrum znajduje się herb Erywania otoczony przez ułożone w okrąg 12 trójkątów. Każdy z nich symbolizuję jedną z 12 historycznych stolic Armenii. Kolory użyte we fladze nawiązują do barw narodowych Armenii. Ma to akcentować wielkomiejskie znaczenie flagi.

Wazgen Manukian (orm. Վազգեն Մանուկյան; ur. 12 lutego 1946 w Giumri) - ormiański polityk, dr matematyki i fizyki. W latach 1990-1991 premier Armenii. W latach 1992-1993 minister obrony. Kandydat w wyborach prezydenckich w 1996 , 1998, 2003 i 2008 roku. Lider Narodowej Unii Demokratycznej.

Prowincja Lori (orm. Լոռու մարզ) - jedna z dziesięciu prowincji w Armenii. Leży w północnej części kraju i graniczy z Gruzją. Jej stolicą jest Wanadzor.

Prowincja Wajoc Dzor (orm. Վայոց Ձորի մարզ) - jedna z dziesięciu prowincji w Armenii. Leży w południowej części kraju i graniczy z Azerbejdżanem. Jej stolicą jest Jeghegnadzor.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja