Linki:
Afryka,
Afryka Środkowa,
Afryka Północna,
Afryka Południowa,
Afryka Wschodnia,
Afryka Zachodnia,
Ameryka,
Ameryka Łacińska,
Ameryka Środkowa,
Ameryka Centralna,
Ameryka Północna,
Ameryka Południowa,
Andamany,
Angloameryka,
Antarktyda,
Antarktyka,
Archipelag Malajski,
Arktyka,
Australazja,
Australia,
Australia (kontynent),
Australia i Oceania,
Azja,
Azja Środkowa,
Azja Południowa,
Azja Wschodnia,
Azja Zachodnia,
Birma,
Bliski Wschód,
Brunei,
Chińska Republika Ludowa,
Daleki Wschód,
Eurafrasia,
Eurazja,
Europa,
Europa Środkowa,
Europa Północna,
Europa Południowa,
Europa Wschodnia,
Europa Zachodnia,
Filipiny,
Francja,
Indochiny,
Indonezja,
Kambodża,
Karaiby,
Kaukaz Południowy,
Kontynent,
Laos,
Malezja,
Melanezja,
Mezoameryka,
Mikronezja (wyspy),
Nikobary,
Nowa Gwinea,
Nowa Zelandia,
Nowa Zelandia (archipelag),
Ocean,
Ocean Arktyczny,
Ocean Atlantycki,
Ocean Indyjski,
Ocean Południowy,
Ocean Spokojny,
Oceania,
Organizacja Paktu Azji Południowo-Wschodniej,
Organizacja międzynarodowa,
Półwysep Indochiński,
Pakistan,
Papua (prowincja),
Papua Zachodnia,
Polinezja,
Singapur,
Stany Zjednoczone,
Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej,
Strefa podbiegunowa,
Syberia,
Tajlandia,
Timor Wschodni,
Wielka Brytania,
Wietnam,
Wyspy Paracelskie,
Wyspy Spratly,
Azja Południowo-Wschodnia – nazwa stosowana dla określenia regionu
Azji obejmującego
Półwysep Indochiński i
Archipelag Malajski wraz z
Filipinami. Obejmuje on zatem następujące państwa:
Birma,
Tajlandia,
Kambodża,
Laos,
Wietnam,
Malezja,
Singapur,
Indonezja,
Timor Wschodni,
Brunei i
Filipiny. Zajmują one powierzchnię około 4,495 mln km², z liczbą ludności przekraczającą 550 mln mieszkańców (szacunek na rok 2004).
ASEAN (
ang. Association of South East Asian Nations) - Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej - jest to organizacja polityczno-gospodarcza, powstała na gruzach Association of South East Asia utworzonego przez
Malezję,
Filipiny i
Tajlandię w
1961 roku. Założona
8 sierpnia 1967 w
Bangkoku. Jej siedzibą jest
Dżakarta. Członkami są (w kolejności przystępowania):
Filipiny,
Indonezja,
Malezja,
Singapur,
Tajlandia (państwa założycielskie),
Brunei (od
8 stycznia 1984),
Wietnam (od
28 lipca 1995),
Laos i
Birma (od
23 lipca 1997) i
Kambodża (od
30 kwietnia 1999).
Malajowie - zróżnicowana grupa etniczna zamieszkająca
Archipelag Malajski, stanowiąca większość w
Malezji,
Indonezji, południowej
Tajlandii,
Timorze Wschodnim,
Brunei i na
Filipinach. Wskutek imigracji (głównie z Chin i południowej Azji), stali się mniejszością w
Singapurze. Zajmują się myślistwem, rybołówstwem, handlem morskim. Mają rozwinięte
rzemiosło (
tkactwo,
ceramika) oraz bogaty
folklor (m.in. lalkowy teatr cieni). Posługują się
językiem malajskim.
Tajlandia (Królestwo Tajlandii) – państwo w południowo-wschodniej
Azji, graniczące z
Laosem i
Kambodżą na wschodzie, z
Malezją na południu oraz z
Birmą (Myanmarem) i
Morzem Andamańskim na zachodzie. Tajlandia jest także nazywana Syjamem, gdyż była to jej oficjalna nazwa do
11 maja 1949. Międzynarodowe określenie "Thai" (ไทย) znaczy po
tajsku wolny.
Pajęcznik kreskowany (Arachnothera magna) – gatunek małego ptaka z rodziny
nektarników. Zasiedla południową
Azję od
Nepalu i sąsiednich krajów po
Birmę,
Tajlandię,
Laos i
Wietnam, na
Półwyspie Malajskim izolowana populacja.
Dżimah Islamija jest militarną, fundamentalistyczną islamska organizacją w południowej
Azji, która prowadzi walkę w imię utworzenia supermocarstwa w południowej Azji, szczególnie na terenach
Indonezji,
Singapuru,
Brunei,
Malezji, południowej
Tajlandii i
Filipin. "Jemaah Islamiyah" w słownictwie arabskim oznacza "Islamska Grupa" lub "Islamskie Społeczeństwo" i często używany przez organizację jest skrót JI. Organizacja prowadzi akcje terrorystyczne przeciwko Stanom Zjednoczonym i ich sojusznikom.
Kolcobrzuch zielony (Tetraodon fluviatilis) - gatunek
ryby z
rodziny rozdymkowatych. Występuje na obszarze południowej i południowo-wschodniej Azji (
Indie,
Sri Lanka,
Archipelag Malajski (
Półwysep Malajski,
Birma,
Tajlandia,
Filipiny,
Wyspy Sundajskie w
słodkiej i
słonawej wodzie w
strefie przybrzeżnej mórz i
oceanów.
Lemna tenera Kurz –
gatunek drobnych,
jednorocznych,
pływających roślin wodnych z rodzaju
rzęsa w rodzinie
obrazkowatych, występujący w
Indochinach (
Birma,
Tajlandia,
Wietnam),
Azji Południowo-Wschodniej (
Malezja,
Sumatra) i
Australii (
Terytorium Północne).
Amerykanie chińskiego pochodzenia (
trad. 華裔美國人 lub 美籍華人; albo też
upr. 华裔美国人 lub 美籍华人) to obywatele
Stanów Zjednoczonych pochodzący z
Chin, lub tam mający swych przodków. Pochodzą nie tylko z
ChRL, ale także z
Hongkongu,
Makau i innych obszarów
Azji zamieszkiwanych w przeszłości przez Chińczyków, jak
Singapur,
Wietnam,
Malezja,
Indonezja,
Birma,
Filipiny i
Tajwan.
Archipelag Malajski – największy archipelag na
Ziemi, złożony z ok. 20 tys. wysp, między
Azją Południowo-Wschodnią a
Australią. Oddzielony od
Azji Morzem Południowochińskim i cieśniną
Malakka, a od Australii morzami:
Timor i
Arafura. Rozdziela
Ocean Spokojny od
Oceanu Indyjskiego. Obejmuje
Wielkie Wyspy Sundajskie (
Borneo,
Sumatra,
Celebes i
Jawa),
Małe Wyspy Sundajskie (
Timor,
Flores,
Sumbawa,
Sumba),
Moluki (
Halmahera,
Seram,
Buru),
Filipiny (
Luzon,
Mindanao,
Samar,
Negros) oraz szereg mniejszych, drugorzędnych archipelagów i grup wysp. Między wyspami liczne morza wewnętrzne, w tym:
Morze Jawajskie,
Sulu,
Morze Moluckie,
Flores i
Celebes. Wzdłuż wysp biegną rowy oceaniczne:
Rów Filipiński,
Rów Webera,
Rów Timorski i
Rów Jawajski. Archipelag Malajski należy do
Indonezji,
Malezji,
Filipin,
Singapuru,
Brunei,
Timoru Wschodniego i
Papui-Nowej Gwinei.
Batagur baska, batagur słodkowodny (Batagur baska) – gatunek
gada z podrzędu
żółwi skrytoszyjnych z rodziny
batagurów, jedyny przedstawiciel rodzaju Batagur Gray, 1856. Zamieszkuje południowo-wschodnią
Azję:
Birmę (rzeka
Irawadi), południową
Tajlandię, południowy
Wietnam, zachodnią
Malezję,
Indonezję (
Sumatra),
Indie,
Bangladesz.
Srokowiec (Platysmurus leucopterus) - gatunek ptaka z rodziny
krukowatych, jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju Platysmurus. Występuje na
Brunei, w
Indonezji, w
Malezji, w
Singapurze, na
Birmie i w
Tajlandii. Jego środowisko to lasy tropikalne. Jest zagrożony przez niszczenie jego habitatu.
Negryci (ang. Negrito) - niskorosłe ludy autochtoniczne, wykazujące cechy negroidalne, zamieszkujące trudno dostępne rejony
Azji Południowo- Wschodniej, zwłaszcza
Filipiny,
Półwysep Malajski i
Andamany.
Turniej o Puchar Azji w 2007 roku organizują 4 państwa –
Indonezja,
Malezja,
Tajlandia i
Wietnam. Uczestniczy w nim wraz z gospodarzami 16 drużyn. Oto ich składy.
Laos (Lao, Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna - Sathalanalat Paxathipatai Paxaxôn Lao) – państwo w
Azji Południowo-Wschodniej, na
Półwyspie Indochińskim. Stolica Wientian (180 tys. mieszkańców), główna rzeka
Mekong. Na północy Laos graniczy z
Birmą i
Chinami, na wschodzie z
Wietnamem, na południu z
Kambodżą, a na zachodzie z
Tajlandią.
Złoty Trójkąt - popularne określenie jednego z głównych obszarów produkcji
opium na terenie
Azji. Obejmuje swoim zasięgiem powierzchnię 350 tysięcy kilometrów kwadratowych na górzystych terenach takich krajów jak
Birma,
Tajlandia,
Laos i
Wietnam. W niektórych publikacjach włączona jest również część chińskiej prowincji
Yunnan.
Język malajski – język należący do rodziny
języków austronezyjskich. W 1986 roku miał około 18 mln użytkowników. Jest językiem rodzimym
Malajów zamieszkujących
Półwysep Malajski i pewne regiony
Sumatry. Jest językiem urzędowym
Malezji i
Brunei, jednym z czterech języków urzędowych
Singapuru oraz językiem roboczym
Filipin i
Timoru Wschodniego. Forma malajskiego zaadaptowana przez Malezję nazywa się bahasa malaysia. W Singapurze i Brunei znany jest pod nazwą bahasa melayu. Język malajski został ponadto zaadaptowany do roli języka urzędowego przez Indonezję w momencie uzyskania niepodległości i otrzymał nazwę bahasa indonesia.
Tajlandia (Królestwo Tajlandii) – państwo w południowo-wschodniej
Azji, graniczące z
Laosem i
Kambodżą na wschodzie, z
Malezją na południu oraz z
Birmą (Myanmarem) i
Morzem Andamańskim na zachodzie. Tajlandia jest także nazywana Syjamem, gdyż była to jej oficjalna nazwa do
11 maja 1949. Międzynarodowe określenie "Thai" (ไทย) znaczy po
tajsku wolny.
Azjatyckie tygrysy – pierwotnie popularna nazwa czterech
wschodnioazjatyckich państw:
Korei Południowej,
Tajwanu,
Singapuru i
Hongkongu, których wspólną cechą był szybki wzrost
PKB (rzędu od kilku do kilkunastu procent rocznie) w latach
1960-
1995. Później termin ten został poszerzony o kolejne wschodnioazjatyckie kraje (
Malezja,
Tajlandia,
Chiny,
Filipiny,
Wietnam,
Indonezja i
Makau), które weszły na podobną ścieżkę rozwoju pod koniec lat 80. i na początku lat 90. XX w..