Egalitaryzm - pogląd społeczno-polityczny uznający za podstawę sprawiedliwego
ustroju społecznego zasadę całkowitej równości warunków życia oraz praw ludzi. Charakterystyczny jest dla
demokracji i
komunizmu, natomiast sprzeciwia się mu
monarchizm i
faszyzm. Np.
I wojna światowa zwiększyła egalitaryzm znacznie zmniejszając podziały społeczne między bogatymi i biednymi. Jego przeciwieństwo to
elitaryzm. Twórcą pojęcia był
Kartezjusz w
XVII wieku.
Równość płci (inaczej
egalitaryzm płciowy) jest celem ruchu dążącego do
równouprawnienia obu płci zarówno pod względem społeczno-kulturowym jak i biologicznym. Pojęcie to wywodzi się z przekonania o niesprawiedliwości dotyczącej różnych form nierówności płciowej.
Ruch Twórczości (ang. The Creativity Movement) -
nieteistyczne,
etnocentryczne ugrupowanie religijne założone w
1973 r. przez amerykańskiego filozofa i konstruktora
Bena Klassena. Ruch ten poświęcony jest przetrwaniu, ekspansji i postępowi wyłącznie białej rasy. Głosząc ideę globalnego rasowego separatyzmu, opowiada się przeciwko multikulturalizmowi na wszystkich terenach zamieszkałych przez ludzi pochodzenia europejskiego,
syjonizmowi,
komunizmowi,
egalitaryzmowi i
szowinizmowi. Kwestionuje i potępia afrocentryczną teorię o pochodzeniu ludzi współczesnych (homo sapiens sapiens) i wierzenia we wszelkie zjawiska i istoty nadprzyrodzone. Odwołując się do wywodzącej się z tradycji
Cesarstwa Rzymskiego zasady przywództwa, stawia się w opozycji do
demokratycznej formy rządów.
Sprzysiężenie Równych (fr. Conjuration des Égaux) – tajna organizacja
rewolucyjna, na czele której stał
Gracchus Babeuf, stawiająca sobie za cel obalenie
Dyrektoriatu.
Saint-Quentin – miejscowość i gmina we
Francji, w regionie
Pikardia, w departamencie
Aisne. Miejsce urodzenia
François Babeufa (
1760).
Szymon z Saint-Quentin był autorem relacji z wyprawy dominikanów do zdobytych przez
Mongołów regionów Bliskiego Wschodu, opisywał także najazd
Batu-chana na Europę.
Zasada dyferencji – zasada wywodząca się z częściowego
egalitaryzmu Johna Rawlsa, według której nierówności w życiowych położeniu jednostki mogą być usprawiedliwione tylko wtedy, gdy powiązane są z korzyścią dla jednostek znajdujących się w najgorszym położeniu.
Demokratyzm - pogląd opierający się na przeświadczeniu, że demokracja jest najlepszym ustrojem i przyjmujący ideę
egalitaryzmu. Demokraci twierdzą również, że społeczeństwo w tym ustroju ma znajomość praw rządzących
polityką. Odwrotną filozofią jest
antydemokratyzm.
Elitaryzm - pogląd zgodnie z którym niektóre jednostki są bardziej wartościowe od innych (ze względu na swoje urodzenie, umiejętności, wiedzę, posiadanie), i z tego powodu powinny zajmować uprzywilejowaną pozycję w społeczeństwie (należeć do
elit). Elitaryzm jest przeciwieństwem
egalitaryzmu i stoi w opozycji do myśli
demokratycznej.
W polskim prawie
małżeństwo definiuje się jako trwały,
egalitarny związek
mężczyzny i
kobiety powstały z ich woli w sposób sformalizowany określony jako swoista dwustronna
czynność prawna zbliżona do kategorii
umów.
François de Foix-Candale lub Franciscus Flussate Candalla (1512-1594) - najmłodszy syn Fryderyka de Foix oraz Franciszki de Rochefoucauld, biskup Aire, który przeszedł do historii jako ogólnie szanowany naukowiec, matematyk i alchemik.
Sant mat - tzw. tradycja santów. Jeden z ruchów religijnych w Indiach, zbliżony do
bhakti. Ruch santów powstał w
XIII w., istnieje po dziś dzień, organizacyjnie jest raczej luźny. Odznacza się
egalitaryzmem, nie przywiązując wagi do
różnic kastowych. Koncentruje się na postaci
guru (santa).
Komunizm (
łac. communis - wspólny, powszechny) - radykalny,
lewicowy system
ideologiczny, wywodzący się z
socjalizmu, postulujący
uspołecznienie własności prywatnej, głównie
środków produkcji oraz negujący powstawanie istotnych różnic w kondycji ekonomicznej poszczególnych członków społeczeństwa, także gdy istotnie różna byłaby wydajność ich wysiłku jako że komuniści w ostateczności postulowali zbudowanie
egalitarnego społeczeństwa zbudowanego na zasadzie "od każdego według jego zdolności, każdemu według potrzeb" a także zbudowanie
państwa bez aparatu przymusu które miało by z czasem zanikać wraz z podziałami klasowymi. Komunizm oparty był na idei
walki klas, mającej doprowadzić do osiągnięcia
sprawiedliwości społecznej poprzez stworzenie
społeczeństwa pozbawionego wewnętrznych podziałów
ekonomicznych (
bezklasowego) i
etnicznych (
bezpaństwowego), w którym wszystkie
środki produkcji znajdą się w posiadaniu wspólnot. Ważnymi elementami ideologii komunizmu było promowanie
internacjonalizmu i
ateizmu, ponieważ komuniści uważali, że wszyscy ludzie są równi bez względu na
narodowość,
rasę czy
religię, a podziały te uważają za szkodliwe i prowadzące do konfliktów.
Drugi Świat – powstałe w okresie
zimnej wojny określenie
państw socjalistycznych przeciwstawnych
państwom kapitalistycznym Europy Zachodniej i
Ameryki Północnej. Państwa te charakteryzowały się
gospodarką centralnie planowaną, społeczną własnością
środków produkcji oraz
ideologią egalitaryzmu.
Partia Lewicy (
szw. Vänsterpartiet) –
szwedzka partia
socjalistyczna, bardziej radykalna od
Szwedzkiej Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej. Sprzeciwia się prywatyzacji, członkostwu
Szwecji w
UE, zwraca dużą uwagę na kwestie ekologiczne, propaguje postulaty
feministyczne i
egalitarystyczne. Jej wyborcy to głównie ludzie młodzi, pracownicy sektora publicznego, dziennikarze, byli
socjaldemokraci.
Deklaracja Portlandzka - manifest współczesnego
konserwatyzmu zredagowany przez
Eryka Kuehnelt-Leddihna i przyjęty w drodze uchwały na konferencji zorganizowanej przez Western Humanities Institute w
Portland (stan
Oregon, USA) w
1981 roku. Deklaracja w dobitny sposób krytykuje
ateizm,
kolektywizm,
egalitaryzm,
socjalizm,
pozytywizm prawniczy,
nacjonalizm, omnipotencję państwa,
hierokrację i
cezaropapizm. Dokument afirmuje takie wartości jak rodzina, wiara religijna, ojczyzna, własność prywatna, wolność osobista, tradycja, autorytet władzy, hierarchia społeczna. Leddihn w Deklaracji postuluje m.in. decentralizację państwa, dobór kadry urzędniczej na podstawie kryterium kompetencji i profesjonalizację sił zbrojnych.
François Nicholas Riss (ur.
1804 w
Moskwie, zm.
1886) (ros. Рисс Франц Николаевич) – malarz pochodzenia francuskiego, działający we Francji i Rosji.
Komunizm chrześcijański – ideologia głosząca idee wspólnoty dóbr (
komunizm) oraz wiarę
chrześcijańską. Komunizm chrześcijański był i jest praktykowany wśród
anabaptystów (historycznie - Komuna w
Münster, współcześnie -
huteryci) i w innych
protestanckich grupach religijnych w
USA w
XIX i
XX w. np. w osadach
szejkersów.
Dystrybucjonizm – doktryna polityczna odrzucająca tak
kapitalizm z jego
monopolami jak i
komunizm z jego wszechwładzą państwa, jako ustroje w równym stopniu krępujące indywidualizm i ograniczające własność. Postuluje stworzenie społeczeństwa dobrobytu poprzez upowszechnianie drobnej własności w przemyśle, handlu i rolnictwie.
Kodycyl (
łac. codicillus – dodatek do testamentu) – przeniesiona z języka prawniczego nazwa końcowej części utworu literackiego, mającej formę ostatniej woli, często wyrażonej w sposób żartobliwy. Przykładem takiego utworu jest
Wielki testament François Villona.