Linki:
Śiwa,
Śiwaizm,
Bóg,
Bhagawadgita,
Bhakta,
Bhakti,
Bharatanatiam,
Emocja,
Hinduizm,
Indie,
Joga,
Kryszna (bóg),
Kultura,
Literatura,
Malarstwo,
Miłość,
Moksza (hinduizm),
Muzyka,
Rygweda,
Rzeźbiarstwo,
Samorealizacja,
Sztuka,
Teizm,
Waruna,
Wedanta,
Wisznuizm,
Bhakti (
sanskr. bhakti - przywiązanie, miłość; termin zwykle oddawany jako pobożność) – forma religijności w
hinduizmie przejawiająca się głębokim emocjonalnym i intelektualnym oddaniem
Bogu, której metaforą może być miłosny związek z bóstwem, a zarazem niezwykle silny, żywiołowy ruch religijno-społeczny. Osoba praktykująca bhakti nazywana jest
bhaktą.
Uddhawagita (
trl. Uddhavagītā , Pieśń Uddhawy ) -
wedantyczna gita wzorowana na
Bhagawadgicie, zawierająca dialog pomiędzy
Kryszną i
ryszim Uddhawą na temat
jogi i
bhakti.
Kryszna (
dewanagari कृष्ण,
trl. kṛṣṇa,
ang. Krishna ) -
Bóg w
hinduizmie. W
Bhagawadgicie opisany jest jako Najwyższa Istota i Najwyższy Bóg. Zgodnie z podobnymi interpretacjami, takimi jak
gaudija wisznuizm (wisznuizm bengalski), a także wg najsłynniejszej purany Śrimad Bhagavatam jak również wg Brahma samhity, Kryszna jest źródłem wszystkich innych
inkarnacji/zstąpień Boga. Podawana jest też informacja, że Kryszna jest ósmym
awatarem Wisznu.
Waiwaswata Manu (
dewanagari: वैवस्वत ) w
hinduizmie syn boga
Słońca Wiwaswana, którego
Kryszna wprowadził w nauki
Bhagawadgity, zanim później wyłożył je
Ardźunie. Ludzkość to potomkowie tego
Manu. Waiwaswata Manu miał dziesięciu synów: Ikszwaku, Nabhaga, Dhriszta, Śarjati, Narisjanta, Nabhaga, Diszta, Karusza, Prisadhra i Wasuman. Na początku panowania Waiwaswata Manu pojawiła się
Awatara Wisnu jako
Matsja (gigantyczna ryba) . Uczył się on zasad
Bhagawadgity od swojego ojca Wiwaswana, boga Słońca, i sam następnie pouczył o nich swojego syna Maharaję Ikszwaku. Na początku
Treta jugi bóg Słońca nauczył
bhakti Manu, a
Manu z kolei nauczył jej Ikszwaku dla dobra całego ludzkiego społeczeństwa.
Kryszna (
dewanagari कृष्ण,
trl. kṛṣṇa,
ang. Krishna ) -
Bóg w
hinduizmie. W
Bhagawadgicie opisany jest jako Najwyższa Istota i Najwyższy Bóg. Zgodnie z podobnymi interpretacjami, takimi jak
gaudija wisznuizm (wisznuizm bengalski), a także wg najsłynniejszej purany Śrimad Bhagavatam jak również wg Brahma samhity, Kryszna jest źródłem wszystkich innych
inkarnacji/zstąpień Boga. Podawana jest też informacja, że Kryszna jest ósmym
awatarem Wisznu.
Wisznu (
hindi: विष्णु) – jeden z najpopularniejszych
dewów w
hinduizmie,
Bóg jedyny w
wisznuizmie (największym wyznaniu hinduistycznym). Jeden z
Trimurti (trójcy hinduistycznej) tworzonej wraz z
Brahmą i
Śiwą. Symbolizuje utrzymujący aspekt Boga, najczęściej identyfikowany z dwoma swoimi
Awatarami:
Kryszną i
Ramą.
Karmajoga (
sanskryt: "joga działania") - jedna ze najważniejszych ścieżek indyjskiej
jogi, polegająca na dążeniu do
wyzwolenia poprzez bezinteresowne działanie. Opiera się głównie na zasadach wyłożonych przez
Krysznę w
Bhagawadgicie.
Moksza (
dewanagari मोक्ष ) - w
hinduizmie,
jodze i
dźinizmie - ostateczne wyjście poza krąg
samsary i tym samym zaprzestanie przyjmowania kolejnych wcieleń po śmierci (
reinkarnacji). Jeden z terminów na określenie religijnego celu w hinduizmie. Możliwy do osiągnięcia różnymi sposobami, m.in. przez praktykę
medytacji lub
bhakti (akt całkowitego oddania się
Bogu). Odpowiednik
oświecenia znanego w
buddyzmie. Teologicznie moksza jest odpowiednikiem chrześcijańskiego
zbawienia. Jednak nie jest to "nagroda" za dobre uczynki otrzymana po śmierci, lecz doświadczenie za życia, jakie towarzyszy całkowitemu rozpadowi identyfikacji z
ego. W tym sensie moksza może być rozumiana jako stan jedności z
Bogiem.
Maheśwara - w
hinduizmie jedno z imion
Śiwy. Oznacza ona Najwyższy Bóg. Jest połączeniem słów maha oznaczającego wielki i
Iśwara oznaczającego
Bóg.
Śiwaizm, siwaizm (
sanskrycka litera श
transliterowana i wymawiana jest jako "ś") -
monoteistyczny odłam
hinduistyczny uznający
Śiwę za jedynego
Boga. Śiwaici uważają, że Bóg jednocześnie znajduje się w całym wszechświecie i wszystkich jego stworzeniach (
immanencja), a także poza nim (
transcendencja). Podobnie jak w przypadku innych religii hinduistycznych, śiwaici uznają istnienie wielu innych pomniejszych bogów, ale są oni zwykle widziani jako manifestacje Śiwy, taka odmiana monoteizmu nazywana jest
monizmem.
Isztadewata (
sanskryt: iṣṭadevatā "ulubione bóstwo") – w
hinduizmie koncepcja indywidualnego, ulubionego bóstwa, z którym dana osoba ma szczególny związek, niezależnie od uznawania różnych innych bóstw opiekuńczych czczonych przez społeczność (rodzinę, wieś, kraj). Jest to pojęcie ważne zwłaszcza w tradycji
bhakti a także w
smartyzmie, gdzie jednak wybór jest ograniczony do pięciu głównych bóstw. Nawet o obrębie jednego nurtu, np.
wisznuizmu, czci się zazwyczaj jeden z jego
awatarów – najczęściej
Krysznę lub
Ramę, w
śaktyzmie konkretną manifestację Bogini, jak
Kali lub
Durgę lub
Lakszmi, traktując przy tym pozostałych bogów jako inne aspekty tego samego bóstwa.
Sathya Sai Baba (
telugu సత్య సాయిబాబా, właśc. Sathyanarayana Raju Ratnakaram, ur. 23 listopada 1926 w
Puttaparthi, zm. 24 kwietnia 2011, tamże) –
hinduski mistrz duchowy,
guru, przywódca
religijny. Sathya Sai Baba uważał się za
reinkarnację indyjskiego guru
Shirdi Sai Baby,
Ramy,
Kryszny,
Śiwy i
Śakti oraz zstąpienie
Boga, "ojca, który posłał
Jezusa".
Krysznaizm - początkowo odrębna religia w łonie
hinduizmu, później (po uznaniu Kryszny za
awatara Wisznu) forma
wisznuizmu, w której źródłem wszechrzeczy -
isztadewatą czyli Bogiem osobistym - jest
Kryszna. Dla wyznawców
Gaudija wisznuizmu Kryszna jest Najwyższą Osobą
Boga i źródłem dziesięciu swoich inkarnacji (
awatarów) (w tym również
Wisznu).
Sathya Sai Baba (właśc. Sathyanarayana Raju Ratnakaram, ur.
23 listopada 1926 w
Puttaparthi) –
hinduski mistrz duchowy,
guru, przywódca
religijny. Sathya Sai Baba uważa się za
reinkarnację indyjskiego guru
Shirdi Sai Baby,
Ramy,
Kryszny,
Śiwy i
Śakti oraz zstąpienie
Boga, "ojca, który posłał
Jezusa".
Krysznaloka - w
hinduizmie to subtelny wymiar egzystencji po śmierci lub sfera w
zaświatach , niebo
Krishny. Dla wyznawców
krysznaizmu to niebiańska planeta w świecie duchowym. Tam przebywa Kryszna . Równocześnie zamieszkują krysznalokę
bhaktowie. Towarzyszenie bogu w jego niebie to nagroda wynikła z zasług dla najdoskonalszych z jego wielbicieli .
Śiwaizm
tamilski - jedna z sześciu głównych szkół
indyjskiego śiwaizmu (trzech do dziś istniejących). Była silnie dewocyjnym systemem religijnym (
bhakti), klasyfikującą się jako
monoteizm. Głosiła filozofię
dualistyczną, twierdząc, że realne są trzy odrębne rodzaje bytu:
Brahman,
dusze i materia.
Harihara, Hari-Hara - synkretyczne
bóstwo hinduistyczne, będące połączeniem
Wisznu i
Śiwy, łączące odrębne zazwyczaj tradycje
wisznuizmu i
śiwaizmu. Hari odnosi się do Wisznu, Hara do Śiwy.