Bosfor

Bosfor (tur. Bogaziçi, İstanbul Boğazı; gr. Βόσπορος, bosporos – przejście, przeprawa dla bydła) – cieśnina łączącą Morze Czarne z Morzem Marmara, położona między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą, oddziela Europę od Azji. Wraz z cieśniną Dardanele łączy Morze Egejskie z Morzem Czarnym. Obie cieśniny stanowią szlak morski o międzynarodowym znaczeniu.

Cieśnina Otranto (wł. Canale d’Otranto, alb. Gjiri i Otrantos) – cieśnina łącząca Morze Adriatyckie z Morzem Jońskim i oddzielające od siebie półwyspy Apeniński i Bałkański. Długość cieśniny wynosi 120 km, szerokość 57 km, minimalna głębokość toru wodnego – 115 m.

Turcja (tur. Türkiye, Republika Turcji – Türkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie ze stolicą w Ankarze. Część europejska – Tracja stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcja jest krajem czterech mórz, gdyż od północy otacza ją Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne – nazywane w języku tureckim Morzem Białym.

Cieśnina Sele (indonez. Selat Sele) - cieśnina w Indonezji; łączy cieśninę Dampiera z Morzem Seram pomiędzy półwyspem Ptasia Głowa (na wschodzie) i wyspą Salawati (na zachodzie); długość ok. 70 km, szerokość 2 - 20 km.

Morze Jońskie (starogr. Ιόνιος Πόντος, łac. Mare Ionium, gr. Ιόνιο Πέλαγος, wł. Mar Jonio, alb. Deti Jon) – część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego (Grecja i południowa Albania) a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego oraz Sycylią (Włochy). Od północy łączy się z Morza Adriatyckiego poprzez cieśninę Otranto, od zachodu z Morzem Tyrreńskim poprzez Cieśninę Mesyńską, a od wschodu z Morzem Egejskim poprzez Kanał Koryncki.

Vanna – przybrzeżna wyspa norweska, położona na Morzu Norweskim, u północnych wybrzeży kraju, na północny – wschód od wyspy Ringvassoy. Oddzielona jest cieśniną Hamrefjorden od leżącej na południowym – zachodzie wypy Helgoy, cieśniną Vannasundet od leżącej na południu wyspy Reinoy, cieśniną Fugloysund od leżącej na wschodzie wyspy Arnoy oraz cieśniną Fugloysveet od leżącej na północnym – wschodzie wyspy Fulgoya.

Cieśnina Banksa, Banks Strait - cieśnina znajdująca się w obrębie cieśniny Bassa, pomiędzy przylądkiem Portland (Tasmania), a wyspą Clarke (Wyspy Furneaux), o szerokości około 20 kilometrów.

Bab al-Mandab (arab. باب المندب, "Brama Łez", "Wrota łez") - cieśnina pomiędzy Afryką a Półwyspem Arabskim należącym do Azji, łącząca Morze Czerwone z Oceanem Indyjskim (Zatoka Adeńska). Jest to ważny punkt żeglugowy na trasie Europa-Daleki Wschód, zwłaszcza od czasu otwarcia Kanału Sueskiego.

Półwysep Malajski (Malakka) - południowa część Półwyspu Indochińskiego, między Morzem Andamańskim a Morzem Południowochińskim. Od Sumatry oddzielony Cieśniną Malakka. Długość wynosi ok. 1450 km. Powierzchnia: ok. 190 tys. km².

Półwysep Bałkański (Bałkany) – półwysep położony w południowo-wschodniej części Europy. Jego granice wyznacza od zachodu Morze Adriatyckie i Morze Jońskie, od wschodu Morze Czarne i Morze Marmara (cieśniny Bosfor i Dardanele), od południowego wschodu Morze Egejskie. Północna granica półwyspu ma charakter umowny. Zgodnie z tradycją przebiega następująco: wzdłuż Dunaju od Morza Czarnego do ujścia Sawy (rejon Belgradu), następnie wzdłuż Sawy do ujścia Kupy (rejon miasta Sisak), następnie wzdłuż Kupy aż do jej źródła (rejon Osilnicy), następnie przekracza pasmo Gorski Kotar przez tzw. Bramę Liburnijską (chorw. i wł. Vrata) na południe od góry Risnjak i dochodzi do Morza Adriatyckiego w rejonie Rijeki. Oprócz tej najpopularniejszej konwencji były i są proponowane inne linie stanowiące granicę między Półwyspem Bałkańskim a resztą kontynentu, np. linia prosta styczna do brzegów Adriatyku i Morza Czarnego, a także linia łącząca Triest z Odesą.

Cieśnina Tatarska - cieśnina na Oceanie Spokojnym, oddzielająca wyspę Sachalin od Azji. Jej długość wynosi ok. 900 km, szerokość w najwęższym miejscu: 7,3 km.

Cieśnina Peleng (indonez. Selat Peleng) - cieśnina w Indonezji; łączy zatokę Tolo z Morzem Moluckim; oddziela wyspy Peleng i Celebes; długość ok. 120 km, szerokość do 20 km. Główne miasto i port: Luwuk.

Cieśnina Smoka (dawniej: Cieśnina Smoków, ang. Dragons Mouth a. Dragons Mouths, hiszp. Boca de Drago, Boca de Dragón, Bocas del Dragón) - cieśnina łącząca Morze Karaibskie z zatoką Paria, leży między przylądkiem Punta Peñas na półwyspie Paria w Wenezueli a wyspą Trynidad w państwie Trynidad i Tobago.

Cieśnina Sumba (indonez. Selat Sumba) – cieśnina w Indonezji; łączy Ocean Indyjski z Morzem Sawu pomiędzy wyspami Sumbawa, Komodo, Rinca i Flores (na północy) i wyspą Sumba (na południu); długość ok. 280 km, szerokość 48 - 88 km. Bardzo ważny szlak żeglugowy.

Cieśnina Świętego Bonifacego (fr. Bouches de Bonifacio, wł. Bocche di Bonifacio) - cieśnina na Morzu Śródziemnym oddzielająca Korsykę od Sardynii. Nad cieśniną na Korsyce leży miasto Bonifacio.

Cieśnina Akashi cieśnina znajdująca się w Japonii, oddzielająca wyspy: Awaji i Honsiu. Łączy Morze Wewnętrzne poprzez Zatokę Osaka, Cieśninę Kitan i Kanałem Kii z Oceanem Spokojnym. Nad cieśniną rozpięty jest najdłuższy na świecie wiszący most Akashi Kaikyō.

Cieśnina Dease - cieśnina u północnych wybrzeży Kanady, między Wyspą Wiktorii, a półwyspem Kent. Jej długość wynosi 209 km, a szerokość 19–48 km. Łączy zatoki: Coronation i Królowej Maud.

Bozca (gr. Τένεδος, Tenedos) – wyspa turecka na Morzu Egejskim, w pobliżu wejścia do cieśniny Dardanele i wyspy Gökçe. Ludność to ok. 2350 osób. Główne gałęzie przemysłu to rybołówstwo i turystyka. Znana jest z winorośli, wina i czerwonych maków.

Cieśnina Johor (ang. Straits of Johor, malaj. Selat Johor, chin. upr. 柔佛海峡, pinyin Róufó Hǎixiá) − cieśnina między Półwyspem Malajskim i wyspą Singapur. Oddziela malezyjski stan Johor od Singapuru.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja