Bułgarzy

Bułgarzy - naród zamieszkujący głównie Bułgarię, w mniejszej liczbie także Macedonię, Grecję, Ukrainę i Mołdawię. Uważa się, iż Bułgarzy są potomkami trzech ludów - Słowian, którzy osiedlili się na Półwyspie Bałkańskim w VI wieku, Protobułgarów, którzy przybyli na Bałkany w VII wieku, a także Traków, lokalnej ludności, zamieszkującej tereny wschodniej części Półwyspu Bałkańskiego od głębokiej starożytności.

Czecz lub Czeczko (bułg. Чеч, Чечко) – historyczny i geograficzny region w Macedonii na Półwyspie Bałkańskim, położony na pograniczu Bułgarii i Grecji. Miejscowa ludność żyje w 60 wioskach i w większości składa się z Pomaków (bułgarskich muzułmanów).

Bułgarzy Kamscy – lud pochodzenia tureckiego, który po rozpadzie Wielkiej Bułgarii w połowie VII wieku osiadł na lewym brzegu Wołgi, gdzie stworzył państwo Bułgaria Wołżańsko-Kamska. W początkach X wieku Bułgarzy Kamscy przyjęli Islam. Utrzymali oni niezależność do XIII wieku, kiedy to zostali podbici przez Mongołów. Potomkami ich są obecnie Czuwasze.

Lipowanie – ludność pochodzenia rosyjskiego zamieszkująca od XVII wieku: Podole, Krym, Budziak, Besarabię, Mołdawię, Dobrudżę i Bukowinę. Lipowanie są potomkami zbiegłych z Rosji wyznawców starowierstwa, którzy osiedlili się na terenie Imperium Osmańskiego.

Starożytna Macedonia – antyczne królestwo na Półwyspie Bałkańskim, którego historyczne centrum znajdowało się na terytorium obecnej północno-środkowej Grecji, a w miarę rozwoju terytorialnego objęło również część obszarów obecnej Republiki Macedonii i południowo-zachodniej Bułgarii.

Dewtaszłary (tur. dev taslari, dosł. „czarcie kamienie”) – określenie spotykanych na terenach dawnej Tracji, głównie w okolicach Pliski kamieni wiązanych z wierzeniami Protobułgarów Naddunajskich. Są to wielkie bloki skalne mające postać stożków-piramid ściętych u góry albo prostopadłościany umieszczane po 5, 7 lub 9 sztuk w jednym rzędzie albo tworzące prostokąty.

Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

Lachy śląskie (Dolanie, Dólanie) – grupa etnograficzna ludności polskiej zamieszkująca obszar Śląska Cieszyńskiego na północny zachód od Wałachów śląskich. Obszar etnograficzny nie jest związany z granicami językowymi, ponieważ obie grupy – Wałasi i Lachy – zamieszkują także tereny dalej na zachodzie.

Grecy cypryjscy - rodowici mieszkańcy Cypru pochodzenia greckiego, posługujący się na co dzień językiem greckim, zamieszkujący głównie południową część wyspy tj. uznawane na arenie międzynarodowej państwo Cypr. Terminu tego używa się dla odróżnienia od zamieszkujących północ wyspy Turków cypryjskich, z których część także może mieć greckie korzenie, oraz od Greków, przybyłych na Cypr z wielu innych wybrzeży Morza Środziemnego i Morza Czarnego, zwłaszcza z Bałkanów. Poza wyspą Grecy cypryjscy zamieszkują głównie w Wielkiej Brytanii i Grecji. Jako ludność grecka tradycyjnie wyznają chrześcijaństwo w formie prawosławia.

Asturowie – indoeuropejski lud celtyberyjski, zamieszkujący w czasach starożytnych północno-zachodnie tereny Półwyspu Iberyjskiego. Pierwsze wiadomości o Asturach przekazał Posejdonios w II wieku p.n.e. Asturowie przez długi czas skutecznie opierali się podbojom rzymskim, zostali pokonani dopiero w 19 p.n.e. przez wojska Marka Agrypy. Ziemie Asturów weszły wówczas w skład rzymskiej prowincji Hispania Tarraconensis, lecz do końca istnienia Imperium Rzymskiego stopień ich romanizacji pozostał niewielki.

Partyjski strzał – typowy manewr lekkiej kawalerii nomadów Wielkiego Stepu m.in. Scytów, Sarmatów, Partów, Hunów, Mongołów, Awarów, Turków, Protobułgarów, Chazarów, Połowców, Pieczyngów, a także jazdy Persów, Medów i Madziarów.

Sęp kasztanowaty (Aegypius monachus) – gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny jastrzębiowatych, zamieszkujący półwyspy Iberyjski i Apeniński oraz Bałkany, a także pasma górskie Azji aż po Pacyfik. Jeszcze w XIX wieku mógł się gnieździć w Tatrach, być może również na terenie dzisiejszej Polski (nie są to jednak potwierdzone informacje, a tylko przypuszczenia). Na pewno natomiast kilkunastokrotnie obserwowano osobniki zalatujące. Obecnie sporadycznie zalatuje w południowe rejony kraju.

Fremeni (Wolanie) – w powieści Franka Herberta pt. Diuna wolna ludność zamieszkująca planetę Arrakis (tytułową Diunę), potomkowie Zensunnitów, którzy przybyli na nią 10 tys. lat wcześniej (w czasie trwania tzw. Dżihadu Butleriańskiego) podczas ucieczki z planety Poritrin, na której byli niewolnikami. Termin ukuty przez ich ówczesnego przywódcę, Izmaela.

Sęp kasztanowaty (Aegypius monachus) – gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny jastrzębiowatych, zamieszkujący półwyspy Iberyjski i Apeniński oraz Bałkany, a także pasma górskie Azji aż po Pacyfik. Jeszcze w XIX wieku mógł się gnieździć w Tatrach, być może również na terenie dzisiejszej Polski (nie są to jednak potwierdzone informacje, a tylko przypuszczenia). Na pewno natomiast kilkunastokrotnie obserwowano osobniki zalatujące. Obecnie sporadycznie zalatuje w południowe rejony kraju.

Szasu – egipskie słowo określające Beduinów, zamieszkujących tereny na wschód od starożytnego Egiptu – w południowej Palestynie, w południowej Transjordanii i na półwyspie Synaj, a także na terytorium Lewantu w XV wieku p.n.e. aż do Trzeciego Okresu Przejściowego.

Kernek (ros. Кернек) – średniowieczny gród Bułgarów Kamskich. Znajdował się we południowej lub wschodniej części Bułgarii nadwołżańskiej, na lewym brzegu Wołgi.

Starożytna Grecja – cywilizacja, która w starożytności rozwijała się w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na wyspach okolicznych mórz (Egejskiego, Jońskiego), wybrzeżach Azji Mniejszej, a później także w innych rejonach Morza Śródziemnego. W epoce brązu powstały na tym obszarze wysoko rozwinięte kultury: minojska na wyspie Krecie, a w Grecji właściwej mykeńska, która później zdominowała Kretę. Wraz z końcem epoki brązu nastąpił gwałtowny upadek cywilizacji mykeńskiej i nastały tzw. wieki ciemne, z których wyłoniła się (ok. VIII w. p.n.e.) kultura Grecji archaicznej z ludnością żyjącą w miastach-państwach zwanych polis. Za okres szczytowego rozwoju cywilizacji greckiej uznaje się okres klasyczny (V-IV w. p.n.e.), kiedy to Grecy odepchnęli zagrożenie perskie, a najpotężniejsze polis (Ateny, Sparta, Teby) toczyły wojny o hegemonię. W drugiej połowie IV w. p.n.e. dominację nad Grekami uzyskało zhellenizowane państwo macedońskie, a jego władca - Aleksander Wielki - podbijając imperium perskie rozprzestrzenił kulturę grecką na ogromne obszary Azji i zapoczątkował okres hellenistyczny. W wiekach II i I p.n.e. państwa greckie dostały się pod panowanie imperium rzymskiego.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja