Buddyzm

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu ludzi za religię, rzadziej za filozofię. Założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu ludzi za religię, rzadziej za psychologię. Założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Jako religia buddyzm zalicza się do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Budda Siakjamuni (dopuszcza się też pisownie: Sakiamuni, Sakjamuni; Śakjamuni – mędrzec z (rodu) Śakjów) – założyciel jednej z religii powszechnych – buddyzmu.

Religie dharmiczne – religie wiążące się z dharmą. Zaliczamy do nich: hinduizm, buddyzm, dźinizm, sikhizm oraz adźiwików. Wszystkie religie dharmiczne wywodzą się z braminizmu oraz rozpoczęły się na subkontynencie indyjskim. Wspólna dla religii dharmicznych jest także wiara w reinkarnację oraz karmę.

Budda Siakjamuni (dopuszcza się też pisownie: Sakiamuni, Sakjamuni; Śakjamuni – mędrzec z (rodu) Śakjów) – założyciel jednej z religii powszechnych – buddyzmu.

Konfesjonalizm - pogląd religijny głoszący, iż pełne zbawienie i zrozumienie świata można osiągnąć jedynie w danej religii. Konfesjonalizm zakłada nawracanie wyznawców innych religii - jako żyjących w nieznajomości prawdy - na własną wiarę.

Religiami uniwersalistycznymi, religiami światowymi, nazywa się religie, które w odróżnieniu od religii narodowościowych, plemiennych i innych, obejmują w swym założeniu wszystkich ludzi (np.: buddyzm, chrześcijaństwo, islam).

Krytyka religii obejmuje zarówno krytykę pojęcia religii, religijnych praktyk, idei propagowanych przez religie oraz konsekwencji tychże idei. Większość krytyki płynącej z zachodnich państw obejmuje religie judeochrześcijańskie, zwłaszcza samo chrześcijaństwo. Nasila się również krytyka wobec islamu. Należy zaznaczyć, że nie cała krytyka odnosi się do wszystkich religii. Na przykład krytyka pojęcia Boga nie obejmuje buddyzmu.

Pierwszy Sobór Buddyjski – sobór, który odbył się trzy miesiące po śmierci Buddy, w Rājagaha. Wzięło w nim udział 500 urzeczywistnionych mnichów (arahantów). Ze względu na to, że nie żyli już Sariputta i Mogallana, przewodnictwo nad Soborem objął Mahākassapa. Sobór miał na celu zebranie i zapamiętanie nauk Przebudzonego. Kazania Buddy, recytowane przez jego najbliższego ucznia – Ānandę, zostały zatwierdzone jako Dhamma (Nauka), natomiast reguła zakonna, recytowana przez Upāli, została zatwierdzona jako Vinaya (Dyscyplina). Stąd w owych czasach buddyzm nazywano po prostu Dhamma-Vinaya.

Dusza – w większości religii oraz w wielu poglądach filozoficznych i kulturowych: substancja ulotna, eteryczna, zjawisko siły ożywiającej ciało, a trwającej nawet po jego śmierci (zależnie od religii przyjmuje się jego występowanie u człowieka i ew. zwierząt). Pojęcie to jest ściśle związane z kwestiami wiary i religii. To co będzie się działo z duszą po śmierci i jak człowiek za życia może na to wpływać, jest jednym z kluczowych elementów religii wyznających istnienie duszy.

Psychologia religii jest interdyscyplinarną nauką zajmującą się psychologiczną analizą fenomenów religijnych. Znajduje się na pograniczu psychologii i religioznawstwa i korzysta z dorobku obu dziedzin. Z psychologicznego punktu widzenia głównym zadaniem psychologii religii jest próba wyjaśniania zjawisk religijnych (takich jak doświadczenie religijne, konwersja, osobista religijność, duchowy rozwój człowieka, fundamentalizm religijny itd.) przy pomocy aparatu pojęciowego wytworzonego na polu psychologii bądź jej poddziedzin (np. psychologia kliniczna religii zajmuje się opisem relacji pomiędzy religijnością a zdrowiem psychicznym). Z punktu widzenia religioznawczego, psychologia religii traktowana jest jako subdyscyplina religioznawstwa, komplementarna w stosunku do socjologii religii. Tak traktowana psychologia religii stanowi młodą gałąź nauk religioznawczych. Psychologia religii zajmuje się zatem głównie przeżyciowo-przekonaniową stroną religii, próbując przy tym szukać zależności pomiędzy sposobem przeżywania religii, a kontekstem religijno-kulturowym jednostki.

Historia religii – nauka o dziejach religii, część zespołu nauk zwanego religioznawstwem. Historię religii cechuje metodologia historyczna w badaniu genezy i rozwoju fenomenu religii.

Manizm (łac. manes – dusze przodków). Termin ten został wprowadzony do religioznawstwa przez H. Spencera, który traktował go jako praźródło wszelkiej religii oraz jako formę religii pierwotnej.

Olmo Lungring - w mitologii tybetańskiej tradycji bon jest to niezniszczalna kraina religii w której przyszedł na świat Szenrab Miło i z której wywodzą się nauki bon na ziemi. Uważa się ją za część królestwa Tagzig. W jej centrum znajduje się dziewięciopoziomowa góra Jungdrung Gutseg będącą centrum wszechświata. Kraj Olmo Lungring bywa utożsamiany z buddyjską Szambhalą.

Laktowegetarianizm (lacto - łac. mleko) - odmiana wegetarianizmu wyłączająca z diety poza mięsem (w tym drobiu i ryb) również jaja - oprócz produktów pochodzenia roślinnego spożywa się mleko i jego przetwory. Jest to dieta najczęściej występująca wśród wyznawców religii Wschodu, jak hinduizm czy buddyzm.

Hinduizm od czasów swoich początków , silnie oddziaływał na sąsiednie i wywodzące się z niego religie. Wpływy te miały zwykle charakter wzajemnych oddziaływań. Z hinduizmu wywodzą się dźinizm, buddyzm, adźiwikowie, sikhizm i kilka innych religii, które z różnych względów nie są uznawane za wyznania w pełni hinduistyczne.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja