Linki:
Łaska,
Łotewski Kościół Prawosławny,
Świętość,
Święty,
Święty Patryk,
Święty sobór,
Świadkowie Jehowy,
Żydzi,
20 maja,
Adwentyzm,
Alaryk,
Albański Kościół Prawosławny,
Aleksandria,
Amerykańska Karpato-Rusińska Diecezja,
Anabaptyzm,
Anatema,
Anatolia,
Anglikanizm,
Anglokatolicyzm,
Anna Świderkówna,
Antiochia (Turcja),
Antytrynitaryzm,
Anzelm z Canterbury,
Apokryf,
Apologetyka,
Apostoł,
Apostolski symbol wiary,
Arcybiskupi Canterbury,
Arianizm,
Ariusz,
Arminianizm,
Atanazy Wielki,
Atenagoras I (patriarcha Konstantynopola),
Athos,
Attyla,
Augustianizm,
Augustyn z Hippony,
Autokefalia,
Autonomia,
Bóg Ojciec,
Badacze Pisma Świętego,
Baptyzm,
Benedykt z Nursji,
Białoruś,
Biblia,
Biskup,
Bracia plymuccy,
Bułgarski Kościół Prawosławny,
Cerkiew (organizacja),
Cerkiew Przemienienia Pańskiego w Sasinach,
Cesarstwo Łacińskie,
Cesarstwo Bizantyńskie,
Cesarstwo rzymskie,
Cesarstwo zachodniorzymskie,
Cesarz,
Cezaropapizm,
Chiński Kościół Prawosławny,
Chrystadelfianie,
Chrystianizacja,
Chrześcijański fundamentalizm,
Chrześcijaństwo,
Chrześcijaństwo liberalne,
Cylicja,
Cypr (wyspa),
Cypryjski Kościół Prawosławny,
Czyściec,
Damaszek,
Damazy I,
Dekalog,
Dioskur I,
Dobro (etyka),
Dogmat,
Dogmat o nieomylności papieża,
Doketyzm,
Doktryna religijna,
Donatyzm,
Duch Święty,
Dusza (religia),
Dzieje Apostolskie,
Edykt mediolański,
Efez,
Egzarchat Białoruski Patriarchatu Moskiewskiego,
Eklezjologia,
Ekumenizm,
Eschatologia chrześcijańska,
Estoński Apostolski Kościół Prawosławny,
Estoński Kościół Prawosławny,
Eutyches,
Ewangelia,
Ewangelia Mateusza,
Ewangelicy,
Ewangelikalizm,
Fiński Kościół Prawosławny,
Filozofia,
Geza Vermes,
Gmina chrześcijańska,
Gnostycyzm,
Goci,
Grecja,
Grecki Kościół Prawosławny,
Gruziński Kościół Prawosławny,
Henryk Sienkiewicz,
Henryk VIII Tudor,
Henryk Woźniakowski,
Herezja,
Hipostaza,
Historia chrześcijaństwa,
II Rzeczpospolita,
IV wyprawa krzyżowa,
I wiek,
Ignacy Antiocheński,
Ikona,
Ikonoklazm,
Ikonostas,
Imperium osmańskie,
Innocenty I,
Interkomunia,
Ireneusz z Lyonu,
Irlandia,
Iskry,
Izmir,
Język grecki,
Język polski,
Jakub Sprawiedliwy,
Jakub Większy Apostoł,
Jan Chryzostom,
Jan Ewangelista,
Jan Kalwin,
Jan Kasjan,
Jan Wesley,
Japoński Kościół Prawosławny,
Jerozolima,
Jezus Chrystus,
Judaizm,
Kalwinizm,
Kanon Biblii,
Katolicki liberalizm,
Katolickie Kościoły wschodnie,
Katolicyzm,
Kazanie na górze,
Klasztor,
Klasztor Świętej Katarzyny,
Klemens I,
Kościół łaciński,
Kościół (organizacja),
Kościół (teologia),
Kościół Prawosławny Czech i Słowacji,
Kościół Prawosławny w Ameryce,
Kościół episkopalny,
Kościół katolicki,
Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-słowiańskiego w Polsce,
Kościół unicki,
Kościoły Chrystusowe,
Kościoły asyryjskie,
Kościoły chrześcijańskie,
Kościoły orientalne,
Kościoły wschodnie,
Kongregacjonalizm,
Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską (1925),
Konstancjusz II,
Konstantyn I Wielki,
Konstantynopol,
Korynt,
Królestwo Boże,
Krucjata,
Księgi deuterokanoniczne,
Leon IX,
Leon I (papież),
Liturgia chrześcijańska,
Litwa,
Luteranizm,
Małżeństwo,
Macedoński Kościół Prawosławny,
Manicheizm,
Marcin Luter,
Marcjon,
Marcjonizm,
Mariawityzm,
Materia (filozofia),
Mennonici,
Metodyzm,
Michał Czajkowski (duchowny),
Michał I Cerulariusz,
Millenaryzm,
Mołdawski Kościół Prawosławny,
Monarchianizm,
Monastycyzm,
Monofizytyzm,
Monoteletyzm,
Montanizm,
Nabożeństwo,
Neron,
Nestorianizm,
Nicejsko-konstantynopolitańskie wyznanie wiary,
Nowe Przymierze,
Nowy Testament,
O państwie Bożym,
Ojcowie Kościoła,
Ojcowie Pustyni,
Orlean,
Ortodoksja,
Papież,
Patriarcha,
Patriarcha Aleksandrii,
Patriarcha Konstantynopola,
Paweł VI,
Paweł z Tarsu,
Pelagianizm,
Pentarchia,
Pentekostalizm,
Pentekostalizm Jedności Bóstwa,
Peter Paul Rubens,
Piotr Apostoł,
Pius XI,
Platon,
Pogaństwo,
Polikarp ze Smyrny,
Polska,
Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny,
Polskie przekłady Biblii,
Polskokatolicyzm,
Pomazaniec,
Prawosławie,
Prawosławne arcybiskupstwo Ochrydzkie,
Prawosławny patriarcha Antiochii,
Prawosławny patriarchat Jerozolimy,
Prezbiterianizm,
Protestantyzm,
Przebóstwienie,
Publiusz Korneliusz Tacyt,
Quo vadis,
Reformacja,
Religia,
Restoracjonizm,
Rosja,
Rosyjski Kościół Prawosławny,
Rosyjski Kościół Prawosławny poza granicami Rosji,
Ruch świętych w dniach ostatnich,
Ruch uświęceniowy,
Rum millet,
Rumuński Kościół Prawosławny,
Rzeczpospolita Obojga Narodów,
Rzym,
Sakrament,
Saloniki,
Schizma,
Schizma Focjusza,
Schizma akacjańska,
Septuaginta,
Serbski Kościół Prawosławny,
Siedmiogród,
Sobór chalcedoński,
Sobór efeski,
Sobór florencki,
Sobór in Trullo,
Sobór jerozolimski,
Sobór konstantynopolitański I,
Sobór konstantynopolitański II,
Sobór konstantynopolitański III,
Sobór lyoński II,
Sobór nicejski I,
Sobór nicejski II,
Sobór powszechny,
Społeczny Instytut Wydawniczy Znak,
Starożytna Macedonia,
Starożytne igrzyska olimpijskie,
Starożytny Rzym,
Starokatolicyzm,
Staroobrzędowcy,
Stary Testament,
Stworzenie świata według Biblii,
Syn Boży,
Synod,
Syria,
Syrycjusz (papież),
Teodozjusz I Wielki,
Teologia,
Tomasz z Akwinu,
Tomizm,
Trójca Święta,
Tradycjonalizm katolicki,
Ukraiński Autokefaliczny Kościół Prawosławny,
Ukraiński Kościół Prawosławny Kanady,
Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego,
Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego,
Ukraina,
Unia,
Unia brzeska,
Unia użhorodzka,
Unitarianizm,
Usprawiedliwienie,
Ustrój gospodarczy,
Ustrój polityczny,
Warszawa,
Wiara,
Wielka schizma wschodnia,
Wulgata,
Wydawnictwo WAM,
Wyprawy krzyżowe,
Wysoka Porta,
Wyznanie,
Zło,
Zachodnioeuropejski Egzarchat Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego,
Zakarpacie,
Zbawienie,
Zebedeusz,
Zmartwychwstanie,
Kościół katolicki – największa na świecie
chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem
katolicyzmu, rządzona przez
biskupa i
patriarchę Rzymu (jako
papieża uważanego drogą
sukcesji apostolskiej za następcę
Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów
chrześcijaństwa, obok
Cerkwi prawosławnej i
Kościołów protestanckich.
Cerkiew prawosławna, Kościół prawosławny – druga co do wielkości
chrześcijańska wspólnota
wyznaniowa, zrzeszająca blisko 300 milionów chrześcijan, głosząca zasady wiary i życia określane mianem
prawosławia. Według doktryny prawosławnej, najważniejszym i ostatecznym celem chrześcijaństwa jest osiągnięcie przez wierzących współudziału w naturze boskiej. Proces ten zwany jest
przebóstwieniem.
Dokładna klasyfikacja Kościołów oraz związków chrześcijańskich i zapożyczających z chrześcijaństwa. Poniższa klasyfikacja oparta jest na tradycyjnym i najczęściej stosowanym podziale chrześcijaństwa na trzy gałęzie: katolicyzm, protestantyzm i wschodnią ortodoksję (prawosławie i kościoły orientalne)- mający podstawy w genetycznej i historycznej klasyfikacji wyznań chrześcijańskich. Często jednak niektóre wyznania zalicza się do dwóch wielkich gałęzi, lub uznaje za gałąź odrębną: np. anglikanizm uznawany często za "drogę środka" (via media) między katolicyzmem a protestantyzmem., czy też orientalne kościoły wschodnie odróżniane od prawosławia. Inny podział znowu jeszcze bardziej upraszcza klasyfikację dzieląc chrześcijaństwo po prostu na dwie gałęzie: zachodnią (katolicką i protestancką) lub katolicko-prawosławną i protestancką. Niektóre kościoły różnych gałęzi nawiązują między sobą
interkomunię. Oprócz trzech tradycyjnych, wymienione zostały nurty nowe: afrochrześcijaństwo, restoracjonizm i chrześcijaństwo nietrynitarne.
Akwila,
cs. Apostoł Akiła i Pryska (Pryscylla) – judeochrześcijańska para małżeńska opisana w
Nowym Testamencie żyjąca w
I wieku,
święci Kościoła katolickiego i
prawosławnego; według tradycji
męczennicy chrześcijańscy.
Hilarion, w
hagiografii prawosławnej Hilarion Wielki (ur. ok. 293 w Thavatha., zm. 371) – mnich
chrześcijański, jeden z twórców wspólnot monastycznych powstających w Gazie w IV w.
Prawosławie –
doktryna ortodoksyjnego (
gr. orthodoxos – prawdziwie, prawidłowo wierzący) Kościoła
chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok
Kościoła rzymsko-katolickiego, powstałych w wyniku rozłamu w chrześcijaństwie z
1054 roku (tzw.
schizmy wschodniej lub – co uznaje się za historycznie bardziej uzasadnione – schizmy wielkiej).
Kondakion, kontakion (
gr. κόντάκιον - zwój, κοντός - drążek, na który nawijano
pergamin) - rodzaj
hymnu liturgicznego typowego dla
Cerkwi prawosławnej. Niektórzy badacze sądzą, że kondakia (l.mn.) stanowią ślad tradycji
syryjskiej (aramejskiej) w Cerkwi. Ich rodowód jest w każdym razie bardzo dawny - były znane już w pierwszych wiekach
chrześcijaństwa.
Ks. Marian Bendza (ur.
1951) – polski duchowny
prawosławny, prof. dr hab. specjalista w zakresie teologii historycznej Kościoła prawosławnego, były
prorektor Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej, kierownik Katedry Historii Kościoła Powszechnego i Autokefalicznych Kościołów Prawosławnych na tejże uczelni, profesor nadzwyczajny Katedry Teologii Prawosławnej na
Uniwersytecie Białostockim,
pułkownik WP w stanie spoczynku, były kanclerz
Prawosławnego Ordynariatu WP, były członek Prezydium Komitetu Nauk Teologicznych Wydziału Nauk Społecznych
PAN.
Katolicyzm – doktryna
Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup
Kościołów, obok Kościoła
prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw.
schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i
protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia
religijnego do których odwołuje się Kościół
rzymskokatolicki wraz z
Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty
tradycjonalistyczne,
starokatolickie oraz część
anglikańskich,
liberalnych i niezależnych.
Prawosławie –
doktryna ortodoksyjnego (
gr. orthodoxos – prawdziwie, prawidłowo wierzący) Kościoła
chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok
Kościoła rzymsko-katolickiego, powstałych w wyniku rozłamu w chrześcijaństwie z
1054 roku (tzw.
schizmy wschodniej lub – co uznaje się za historycznie bardziej uzasadnione – schizmy wielkiej).
Prawosławie –
doktryna ortodoksyjnego (
gr. orthodoxos – prawdziwie, prawidłowo wierzący) Kościoła
chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok
Kościoła katolickiego, powstałych w wyniku rozłamu w chrześcijaństwie z
1054 roku (tzw.
schizmy wschodniej lub – co uznaje się za historycznie bardziej uzasadnione – schizmy wielkiej).
Ewangeliczny Kościół Ortodoksyjny (The Evangelical Orthodox Church) - międzywyznaniowy
kościół chrześcijański łączacy elementy duchowości chrześcijańskiego Wschodu i Zachodu działający w
USA,
Kanadzie i
Szwecji, założony przez chrześcijan ewangelicznych, którzy uznali duchowość prawosławną za niezmienną, a przez to najlepiej oddającą naukę pierwotnego Kościoła. Kościół wyznaje doktryny mające uzasadnienie w
Pismie Świętym i wyjaśniane przez
Tradycję - pisma
Ojców Kościoła, starożytne Sobory Powszechne i wyznania wiary.
Apolinary z Rawenny,
cs. Swiaszczennomuczenik Apollinarij, jepiskop Rawiennijskij (ur. w
Syrii, prowincji rzymskiej, zm. ok.
75 lub w
II wieku) - założyciel
wspólnoty chrześcijańskiej w
Rawennie, pierwszy legendarny
biskup tego miasta (od ok. 47),
męczennik chrześcijański, syryjski
święty Kościoła katolickiego,
prawosławnego i
ormiańskiego.
Wyrażenia "chrześcijańska demokracja", "chrześcijańscy demokraci" lub "chrześcijańsko-demokratyczny" stanowią element licznych nazw partii i ugrupowań politycznych odwołujących się do
chrześcijańskiej demokracji jako nurtu politycznego.
Święta Zuzanna Rzymska,
cs. Muczenica Sosanna (ur. w
III wieku, zm. ok.
295 w
Rzymie) -
męczennica chrześcijańska,
święta Kościoła katolickiego i
prawosławnego.
Wstawiennictwo świętych – doktryna występująca w części wyznań
chrześcijańskich, przede wszystkim
katolickich i
prawosławnych, zakładająca możliwość pośrednictwa (wstawiennictwa) zbawionych zmarłych w modlitwach zanoszonych do Boga oraz uznająca zanoszenie próśb przez wiernych w formie modlitwy skierowanej do świętego o wstawiennictwo u Boga. W pobożności katolickiej i prawosławnej występują tzw. patroni, uchodzący za posiadających szczególną skuteczność wstawienniczą w danych problemach.
Święta Zuzanna Rzymska,
cs. Muczenica Sosanna (ur. w
III wieku, zm. ok.
295 w
Rzymie) -
męczennica chrześcijańska,
święta Kościoła katolickiego i
prawosławnego.