Chorał gregoriański

Chorał gregoriański to tradycyjny, jednogłosowy śpiew religijny chrześcijaństwa zachodniego. W XVII w. wyszedł z użycia, aby w XIX w. przeżyć renesans w Kościele rzymskokatolickim i w anglokatolickim skrzydle kościoła anglikańskiego. Chorał gregoriański był rozwijany, kodyfikowany i notowany głównie w Frankońskich krajach zachodniej lub centralnej Europy podczas IX i X wieku, z późniejszymi dodatkami i przekształceniami, ale niektóre teksty i melodie mają swój początek w wiekach jeszcze wcześniejszych. Pomimo iż popularna legenda łączy Papieża Grzegorza Wielkiego z wynalezieniem chorału gregoriańskiego, obecnie przyjmuje się, że śpiew noszący jego imię powstał z późniejszej karolińskiej syntezy rzymskiego i galijskiego chorału. Nawiązanie do Grzegorza Wielkiego było "chwytem marketingowym", który miał sprawić, by powstały rzekomo z boskiego natchnienia chorał stał się elementem liturgii praktykowanym w całym cesarstwie. Jedno Cesarstwo, jeden Kościół, jeden chorał – podkreślanie jedności było jednym z priorytetów w czasach Karolingów.

Chorał gregoriański to tradycyjny, jednogłosowy śpiew liturgiczny chrześcijaństwa zachodniego. W XVII w. wyszedł z użycia, aby w XIX w. przeżyć renesans w Kościele rzymskokatolickim i w anglokatolickim skrzydle kościoła anglikańskiego. Chorał gregoriański był rozwijany, kodyfikowany i notowany głównie w Frankońskich krajach zachodniej lub centralnej Europy podczas IX i X wieku, z późniejszymi dodatkami i przekształceniami, ale niektóre teksty i melodie mają swój początek w wiekach jeszcze wcześniejszych. Pomimo iż popularna legenda łączy Papieża Grzegorza Wielkiego z wynalezieniem chorału gregoriańskiego, obecnie przyjmuje się, że śpiew noszący jego imię powstał z późniejszej karolińskiej syntezy rzymskiego i galijskiego chorału. Nawiązanie do Grzegorza Wielkiego było "chwytem marketingowym", który miał sprawić, by powstały rzekomo z boskiego natchnienia chorał stał się elementem liturgii praktykowanym w całym cesarstwie. Jedno Cesarstwo, jeden Kościół, jeden chorał – podkreślanie jedności było jednym z priorytetów w czasach Karolingów.

TYNIEC Wydawnictwo Benedyktynów zostało założone przez o.Włodzimierza Zatorskiego OSB 8 maja 1991 roku. Wydawnictwo skupia się na publikacji książek i płyt z zakresu duchowości monastycznej. Posiada własną drukarnię cyfrową. Najważniejsze publikacje to Apoftegmaty Ojców Pustyni, książki o Ewagriuszu z Pontu, dzieła Jana Kasjana, Moralia Grzegorza Wielkiego, W głąb misterium o. Piotra Rostworowskiego OSBCam., książki autorstwa o. Leona Knabita OSB, chorał scholi benedyktynów tynieckich Gemma Caelestis. Siedziba wydawnictwa znajduje się w zabytkowym Opactwie Benedyktynów w Tyńcu.

Z dymem pożarów była jedną z pieśni, które u schyłku XIX wieku pełniły rolę hymnu narodowego. Powstała pod wpływem tragicznych wydarzeń, jakie miały miejsce w czasie rzezi galicyjskiej w 1846 roku.

Woda gregoriańska - w Kościele katolickim jeden z czterech rodzajów wody święconej. Składa się z wody zmieszanej z solą, popiołem i winem, jej przygotowywanie zastrzeżone jest dla biskupa. Nazwa „woda gregoriańska” pochodzi od papieża Grzegorza IX, który nakazał jej stosowanie podczas konsekracji kościoła.

Ruch liturgiczny – sięgający XIX w. prąd w teologii liturgii zmierzający do reformy form modlitwy Kościoła katolickiego. Był jednym z prądów w katolicyzmie, które doprowadziły do reformy liturgicznej Soboru watykańskiego II (1962-1965). Zainspirował również wiele innych Kościołów chrześcijańskich, m.in. Kościół anglikański i inne Kościoły Wspólnoty anglikańskiej a także niektóre wyznania protestanckie.

Boże Narodzenie, Uroczystość Narodzenia Pańskiego – w tradycji chrześcijańskiej to święto upamiętniające narodziny Jezusa Chrystusa. Jest to liturgiczne święto stałe, przypadające na 25 grudnia (wg kalendarza gregoriańskiego). Boże Narodzenie poprzedzone jest okresem trzytygodniowego oczekiwania (dokładnie czterech niedziel), zwanego adwentem.

Kalendarz gregoriański – kalendarz słoneczny, zreformowany kalendarz juliański autorstwa Luigiego Lilio na zlecenie Grzegorza XIII. Jest to w zasadzie kalendarz juliański, do którego wprowadzono niewielką poprawkę mającą na celu zniwelowanie opóźnienia w stosunku do roku zwrotnikowego, narosłego od roku 46 p.n.e., oraz zapobieżenie jego powstawaniu na przyszłość. Kalendarz juliański spóźniał się o 1 dzień na 128 lat, natomiast opóźnienie kalendarza gregoriańskiego wynosi 1 dzień na ok. 3000 lat. Różnice pomiędzy kalendarzami juliańskim a gregoriańskim sprowadzają się do dwóch kwestii:

Mamaj – święty, katolikos Kościoła na terenie ówczesnej Gruzji w latach 731-744. Postać prawie legendarna, jednakże na pewno wiadomo, że był przeorem klasztoru w Zadazeni, od XVII wieku znajdującego się w ruinach. Jego imię jest wymienione w spisie ojców przeorów owego klasztoru. Jeden z ośmiu kanonizowanych katolikosów, co więcej zwierzchników, patriarchów obecnej Gruzińskiej Cerkwi Prawosławnej w której dniem jego pamięci jest 3 maja według kalendarza juliańskiego i 16 maja zgodnie z kalendarzem gregoriańskim.

n.e. - "naszej ery", skrót stosowany w języku polskim, oznaczający datę od początku ery chrześcijańskiej, której początek wiązany jest z datą narodzenia Jezusa Chrystusa (zgodnie z kalendarzem gregoriańskim). Odpowiada łacińskiemu skrótowi A.D. lub AD (anno Domini - "roku Pańskiego") i angielskiemu C.E. (Common Era).

naszej ery - "n.e.", wyrażenie i skrót stosowane w języku polskim, oznaczający datę od początku ery chrześcijańskiej, której początek wiązany jest z datą narodzenia Jezusa Chrystusa (zgodnie z kalendarzem gregoriańskim). Odpowiada łacińskiemu skrótowi A.D. lub AD (anno Domini - "roku Pańskiego") i angielskiemu C.E. (Common Era).

Kościół Anglikański w Japonii (jap. 日本聖公会, Nippon Se Ko Kai (NSKK), w dosłownym tłumaczeniu Japoński Święty Kościół Katolicki) - chrześcijański związek wyznaniowy działający w Japonii, zaliczany do Kościołów anglikańskich. Członek Wspólnoty anglikańskiej oraz Światowej Rady Kościołów. Liczy ok. 57 tysięcy wiernych (2006), co daje mu pozycję trzeciego pod względem liczebności Kościoła chrześcijańskiego w Japonii, po Kościele katolickim i Zjednoczonym Kościele Chrystusa w Japonii.

Pataria mediolańska - XI-wieczny ruch religijny zwolenników dobrowolnego ubóstwa, nawiązujący do tradycji wczesnego chrześcijaństwa, powstały w Lombardii, przeciwny symonii, nepotyzmowi oraz nikolaizmowi wśród kręgów duchownych. Zapoczątkowany przez średnie rycerstwo stał w opozycji wobec ówczesnego arcybiskupa Mediolanu Gwidona da Velate. Był ostoją programu reform gregoriańskich zmierzających do emancypacji Kościoła spod władzy cesarskiej w Italii.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Post Filipowy - jeden z czterech okresów postnych liturgii prawosławnej. Trwa od 15/28 listopada, tj. 28 listopada (dzień św. Filipa) do 25 grudnia/7 stycznia, tj. 7 stycznia wg kalendarza gregoriańskiego.

Pietro Cedulini (ur. przed 1577, zm. w grudniu 1633) – legat papieski, w latach 1577-1581 biskup tytularny Nony, następnie od 1581 biskup Hvaru. W 1580 r. wysłany został przez papieża Grzegorza XIII z misją zapewnienia współpracy patriarchy Jeremiasza II przy wprowadzeniu kalendarza gregoriańskiego, jak również wizytacji łacińskich kościołów na Bałkanach i w Anatolii. W 1593 oskarżony został o nadużycia przez weneckiego pisarza i polityka Paolo Parutę.

Post Piotrowy - jeden z okresów postnych w liturgii prawosławnej o różnej długości. Trwa od jednego do sześciu tygodni: rozpoczyna się w poniedziałek, osiem dni po Pięćdziesiątnicy i trwa do 28 czerwca/12 lipca, tj. 12 lipca wg kalendarza gregoriańskiego, czyli do wigilii święta św. Piotra i św. Pawła.

Dokładna klasyfikacja Kościołów oraz związków chrześcijańskich i zapożyczających z chrześcijaństwa. Poniższa klasyfikacja oparta jest na tradycyjnym i najczęściej stosowanym podziale chrześcijaństwa na trzy gałęzie: katolicyzm, protestantyzm i wschodnią ortodoksję (prawosławie i kościoły orientalne)- mający podstawy w genetycznej i historycznej klasyfikacji wyznań chrześcijańskich. Często jednak niektóre wyznania zalicza się do dwóch wielkich gałęzi, lub uznaje za gałąź odrębną: np. anglikanizm uznawany często za "drogę środka" (via media) między katolicyzmem a protestantyzmem., czy też orientalne kościoły wschodnie odróżniane od prawosławia. Inny podział znowu jeszcze bardziej upraszcza klasyfikację dzieląc chrześcijaństwo po prostu na dwie gałęzie: zachodnią (katolicką i protestancką) lub katolicko-prawosławną i protestancką. Niektóre kościoły różnych gałęzi nawiązują między sobą interkomunię. Oprócz trzech tradycyjnych, wymienione zostały nurty nowe: afrochrześcijaństwo, restoracjonizm i chrześcijaństwo nietrynitarne.

Święta Emiliana – dziewica, ciotka papieża Grzegorza I Wielkiego. Prowadziła życie klasztorne ze swymi siostrami – Tarsylią i Gordianą. Na krótko przed śmiercią miał się jej objawić Bóg mówiąc "Boże Narodzenie spędziłem bez Ciebie, ale spotkamy się na święto Trzech Króli". Emiliana zmarła w Rzymie około 550 roku, tuż przed świętem Trzech Króli. Mówi się, że jej ciało zostało złożone przez Grzegorza I w kościele św. Andrzeja (obecnie św. Grzegorza Wielkiego) w Rzymie.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja