Linki:
Łacina,
Łaska,
Ślub,
Śmierć,
Świątynia,
Świętość,
Święty,
Święty gaj (antropologia),
Świadkowie Jehowy,
Żałoba,
Żerca,
Życie pozagrobowe,
Żydzi,
1. List do Koryntian,
1. List do Tymoteusza,
39 artykułów,
95 tez,
Adonai,
Adwentyzm,
Afganistan,
Alfabet grecki,
Ameryka,
Anabaptyzm,
Anatema,
Anglikanizm,
Anglokatolicyzm,
Antiochia (Turcja),
Antropozofia,
Antytrynitaryzm,
Anzelm z Canterbury,
Apokryf,
Apologetyka,
Apostazja,
Apostoł,
Apostolski Kościół Ormiański,
Apostolski symbol wiary,
Arabia Saudyjska,
Arcybiskupi Canterbury,
Arianizm,
Ariusz,
Arminianizm,
Asyryjski Kościół Wschodu,
Asyryjski Kościół Wschodu w Indiach,
Atanazjańskie wyznanie wiary,
Atanazy Wielki,
Augustianizm,
Augustyn z Hippony,
Australia,
Bóg,
Bóg Ojciec,
Bóg w judaizmie,
Badacze Pisma Świętego,
Bahaizm,
Baptyzm,
Bhikku,
Biblia,
Biblia Tysiąclecia,
Bierzmowanie,
Birma,
Biskup,
Bracia czescy,
Bracia plymuccy,
Brahmaćarja,
Bramin,
Buddyzm,
Central Intelligence Agency,
Cerkiew (budynek),
Cerkiew prawosławna,
Chińska Republika Ludowa,
Chram,
Chrystadelfianie,
Chrystianizacja,
Chrześcijański fundamentalizm,
Chrześcijańskie wyznania wiary,
Chrześcijaństwo liberalne,
Chrzest,
Czeondoizm,
Czyściec,
Dżinizm,
Dekalog,
Deklaracja z Balamand,
Demon,
Diofizytyzm,
Dogmat,
Duch Święty,
Duchowieństwo,
Dusza (religia),
Dzieje Apostolskie,
Edith Stein,
Edyta Stein,
Efez,
Egzorcysta,
Egzorcyzm,
Ekumenizm,
Eschatologia chrześcijańska,
Etnologia religii,
Eucharystia (sakrament),
Europa,
Ewangelia,
Ewangelia Jana,
Ewangelicy,
Ewangelikalizm,
Fenomenologia religii,
Filioque,
Filozofia religii,
Formacja chrześcijańska,
Frankfurter Allgemeine Zeitung,
Geneza religii,
Geografia religii,
Gryhastha,
Grzech pierworodny,
Grzegorz z Nyssy,
Guru,
Henryk VIII Tudor,
Herezja,
Heros,
Hinduizm,
Hipostaza,
Historia chrześcijaństwa,
Historia religii,
Husytyzm,
Ichthys,
Ikona,
Imam,
Inicjacja,
International Standard Serial Number,
Iran,
Islam,
Izrael,
Język angielski,
Język grecki,
Język polski,
JHWH,
Jahwe,
Jakub (postać biblijna),
Jakub Sprawiedliwy,
Jan Ewangelista,
Jan Hus,
Jan Kalwin,
Jan Wesley,
Jemen,
Jezus Chrystus,
Jinja,
Joga,
Judaizm,
Jurysdykcja,
Justyn Męczennik,
Kalwinizm,
Kanon Biblii,
Kanony z Dort,
Kapłan,
Kaplica,
Karl Rahner,
Kartagina,
Katechizm Kościoła Katolickiego,
Katolicki liberalizm,
Katolickie Kościoły wschodnie,
Katolicyzm,
Kazanie na górze,
Kerygmat,
Kienesa,
Kościół łaciński,
Kościół (budynek),
Kościół (teologia),
Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich,
Kościół episkopalny,
Kościół etiopski,
Kościół jakobicki,
Kościół katolicki,
Kościół malabarski,
Kościół nestoriański,
Kościoły Chrystusowe,
Kościoły asyryjskie,
Kościoły chrześcijańskie,
Kościoły chrześcijańskie (systematyka),
Kościoły greckokatolickie,
Kościoły orientalne,
Kościoły wschodnie,
Kolonializm,
Komunia święta,
Konfesja II londyńska,
Konfesja belgijska,
Konfesja dordrechcka,
Konfesja sandomierska,
Konfesja westminsterska,
Konfucjanizm,
Kongregacjonalizm,
Konklawizm,
Konkordia Leuenberska,
Koptyjski Kościół Ortodoksyjny,
Korea Północna,
Kosmogonia,
Koszerność,
Królestwo Boże,
Krucjata,
Krytyka religii,
Krzyż,
Ksiądz,
Księga Mormona,
Księgi deuterokanoniczne,
Księgi prorockie Starego Testamentu,
Kult religijny,
Kyrios (teologia),
Lama (religioznawstwo),
Laos,
List do Rzymian,
Liturgia,
Liturgia chrześcijańska,
Luteranizm,
Magia,
Magisterium Kościoła,
Malediwy,
Mandir,
Manicheizm,
Marcin Luter,
Marcjon,
Marek Starowieyski,
Maria z Nazaretu,
Mariawityzm,
Mauretania,
Mazdaizm,
Meczet,
Medium (osoba),
Medytacja,
Mennonici,
Metodyzm,
Miejsce święte,
Mistycyzm,
Mit,
Mitologia grecka,
Mitraizm,
Modlitwa,
Molenna,
Monofizytyzm,
Monoteizm,
Mormoni,
Nabożeństwo,
Neopogaństwo,
Nestorianizm,
Nicea,
Nicejskie wyznanie wiary,
Nicejsko-konstantynopolitańskie wyznanie wiary,
Nigeria,
Nowe Przymierze,
Nowe ruchy religijne,
Nowy Testament,
Objawienie,
Obrządek,
Obrzęd przejścia,
Obrzezanie,
Odkupienie,
Ofiara (religia),
Ojcowie Kościoła,
Open Directory Project,
Ortodoksyjny Kościół Malankaru,
Płeć,
Pakistan,
Papież,
Parlament Europejski,
Pascha (Wielkanoc),
Pastor,
Patriarcha Konstantynopola,
Paweł z Tarsu,
Pelagianizm,
Pentekostalizm,
Pentekostalizm Jedności Bóstwa,
Pięć filarów islamu,
Pielgrzymka,
Piotr Apostoł,
Podatek kościelny,
Pogrzeb,
Polska Rada Ekumeniczna,
Polskie przekłady Biblii,
Polskokatolicyzm,
Pomazaniec,
Pomoc Kościołowi w Potrzebie,
Pop (kapłan),
Prawosławie,
Prezbiterianizm,
Profanum,
Protestantyzm,
Prozelityzm,
Przebóstwienie,
Przysięga antymodernistyczna,
Psychologia religii,
Pudźa,
Rabin,
Reformacja,
Reinkarnacja,
Religia,
Religia naturalna,
Religia objawiona,
Religia starożytnego Egiptu,
Religia starożytnego Rzymu,
Religioznawstwo,
Restoracjonizm,
Rodzimowierstwo,
Ruch Świętych w Dniach Ostatnich,
Ruch świętych w dniach ostatnich,
Ruch uświęceniowy,
Rudolf Steiner,
Sąd Ostateczny,
Sacrum,
Sakrament,
Sanktuarium,
Schizma,
Scjentologia,
Sedewakantyzm,
Septuaginta,
Shintō,
Sikhizm,
Sobór chalcedoński,
Sobór efeski,
Sobór efeski II,
Sobór florencki,
Sobór in Trullo,
Sobór konstantynopolitański I,
Sobór konstantynopolitański II,
Sobór konstantynopolitański III,
Sobór konstantynopolitański IV,
Sobór konstantynopolitański V,
Sobór laterański I,
Sobór laterański II,
Sobór laterański III,
Sobór laterański IV,
Sobór laterański V,
Sobór lyoński I,
Sobór lyoński II,
Sobór nicejski I,
Sobór nicejski II,
Sobór powszechny,
Sobór trydencki,
Sobór w Bazylei,
Sobór w Ferrarze,
Sobór w Konstancji,
Sobór w Pizie,
Sobór w Sienie,
Sobór w Vienne,
Sobór watykański I,
Sobór watykański II,
Socjologia religii,
Somalia,
Spirytyzm,
Starokalendarzowcy,
Starokatolicyzm,
Staroobrzędowcy,
Stary Testament,
Stupa,
Stwórca,
Stworzenie świata według Biblii,
Sudan,
Sukcesja apostolska,
Symbol,
Symbol toledański (675),
Symbole religijne,
Syn Boży,
Synagoga,
Synkretyzm,
Synkretyzm religijny,
Szaman,
Tabu,
Tantra,
Taoizm,
Teofania,
Teogonia,
Teologia,
Tertulian,
Tomasz z Akwinu,
Tomizm,
Totem (religia),
Trójca Święta,
Tradycja Apostolska,
Tradycjonalizm,
Tradycjonalizm katolicki,
Transcendencja (filozofia),
Transcendencja (religia),
Ukrzyżowanie,
Unia Europejska,
Unia kościelna,
Unitarianizm,
Usprawiedliwienie,
Uzbekistan,
Valdès,
Waldensi,
Wcielenie,
Wiara,
Wiara (chrześcijaństwo),
Wielka schizma wschodnia,
Wielkanoc,
Wietnam,
Wołchw,
Wolnomularstwo,
Wspólna deklaracja o usprawiedliwieniu,
Wspólnota Porvoo,
Wulgata,
Wyznanie,
Wyznanie Wiary Chrześcijan Wiary Ewangelicznej,
Wyznanie antiocheńskie,
Wyznanie augsburskie,
Wyznanie wiary Ludu Bożego,
Wyznanie wiary z Der-Balizeh,
Wyznanie wiary z Listu Apostołów,
Zaświaty,
Zakon,
Zakonnik,
Zaratusztrianizm,
Zbór,
Zbawienie,
Zimbabwe,
Zmartwychwstanie,
Chrześcijaństwo, chrystianizm (
gr. Χριστιανισμóς ,
łac. Christianitas) –
monoteistyczna religia Objawienia, zapoczątkowana przez historyczną osobę
Jezusa Chrystusa i wyznająca Jego dwie natury: Boską i ludzką
[1]. Zgodnie z najstarszymi
Credo założyciel jest współistotny z Bogiem
Judaizmu i nosi tytuł
boski Pan - (Kyrios, Adonai), którego
Izrael używał jako zamiennik imienia samego
B-ga, do dziś dnia nie wymawianego głośno oraz nie pisanego. Wyznawanie wiary w bóstwo Jezusa, które wyraża się w godności
mesjańskiej i synostwie Bożym, w Jego
odkupieńczą śmierć i
zmartwychwstanie jest dla chrześcijan podstawową drogą zbawienia (por.
Rz 11,9)
[2]. Pierwszym i podstawowym świętem chrześcijaństwa jest
Wielkanoc, w tradycji
prawosławnej zwana
Paschą. Przekazywanie depozytu wiary chrześcijaństwo urzeczywistniało najpierw poprzez ustne przepowiadanie
kerygmatu oraz przez
pisma apostolskie, spisane za życia
Apostołów, czyli pierwszych dwunastu uczniów Jezusa, których wybrał jako nowych patriarchów Kościoła-nowego
Izraela, na wzór 12 pokoleń
Jakuba. Odczytywano je, razem z
Biblią hebrajską (na początku głównie
Proroków), na uroczystych zebraniach niedzielnych, które nazywano
Eucharystią[3]. Po śmierci Apostołów, w długim procesie rozeznawania, ustalono
kanon pism apostolskich[4] uznanych za autentyczne, a dalszy przekaz wiary dokonuje się przez
Tradycję - która wyjaśnia pisma
Nowego Testamentu, i której podstawowe prawdy zostały sformułowane na pierwszych siedmiu
Soborach powszechnych chrześcijaństwa niepodzielonego
[5].
Chrześcijaństwo, chrystianizm (
gr. Χριστιανισμóς ,
łac. Christianitas) –
monoteistyczna religia objawienia, opierająca się na nauczaniu i życiu
Jezusa Chrystusa przedstawionego w
Nowym Testamencie i wyznająca jego dwie natury: boską i ludzką.
Chrześcijaństwo w
Iranie obecne jest od bardzo dawna, praktycznie od samych początków istnienia tej religii.
Chrześcijaństwo, które dziś nie jest już tak popularną
religią w Iranie jak niegdyś, zawsze poddane było tu dominacji innej wiary, kiedyś
zoroastryzmu, teraz
islamu szyickiego. Mimo to odegrało ważną rolę zarówno w historii tej części świata jak i całego chrześcijaństwa.
Wiara - w
chrześcijańskiej refleksji jest poręką tych dóbr, których się spodziewamy, dowodem tych rzeczywistości, których nie widzimy (
Hbr 11, 1). Większość definicji wiary formułowanych w ciągu historii chrześcijańskiej
teologii była pochodną tego sformułowania biblijnego. Jest cnotą teologalną
nadprzyrodzonego pochodzenia - razem z
nadzieją i
miłością.
Wyrażenia "chrześcijańska demokracja", "chrześcijańscy demokraci" lub "chrześcijańsko-demokratyczny" stanowią element licznych nazw partii i ugrupowań politycznych odwołujących się do
chrześcijańskiej demokracji jako nurtu politycznego.
Feminizm chrześcijański, to prąd
teologiczny występujący w części
kościołów chrześcijańskich, głównie o charakterze
liberalnym, podkreślająca konieczność
równouprawnienia płci w życiu Kościołów (np.
kapłaństwo kobiet) a także w życiu społecznym i politycznym. Często głosi również
pacyfizm chrześcijański oraz równouprawnienie np. mniejszości seksualnych i etnicznych. Chrześcijaństwo feministyczne nie jest tożsame z
feminizmem chrześcijańskim, który nie jest teologią, często jest odrzucany przez chrześcijan feministycznych oraz określany jako "współczesna ideologia".
Dokładna klasyfikacja Kościołów oraz związków chrześcijańskich i zapożyczających z chrześcijaństwa. Poniższa klasyfikacja oparta jest na tradycyjnym i najczęściej stosowanym podziale chrześcijaństwa na trzy gałęzie: katolicyzm, protestantyzm i wschodnią ortodoksję (prawosławie i kościoły orientalne)- mający podstawy w genetycznej i historycznej klasyfikacji wyznań chrześcijańskich. Często jednak niektóre wyznania zalicza się do dwóch wielkich gałęzi, lub uznaje za gałąź odrębną: np. anglikanizm uznawany często za "drogę środka" (via media) między katolicyzmem a protestantyzmem., czy też orientalne kościoły wschodnie odróżniane od prawosławia. Inny podział znowu jeszcze bardziej upraszcza klasyfikację dzieląc chrześcijaństwo po prostu na dwie gałęzie: zachodnią (katolicką i protestancką) lub katolicko-prawosławną i protestancką. Niektóre kościoły różnych gałęzi nawiązują między sobą
interkomunię. Oprócz trzech tradycyjnych, wymienione zostały nurty nowe: afrochrześcijaństwo, restoracjonizm i chrześcijaństwo nietrynitarne.
Neochrześcijaństwo, Neochrześcijanie, Neochrześcijanizm - współczesne określenie, używane odnośnie części rodzin
chrześcijańskich związków wyznaniowych, które poza stosowaniem się do nauk Jezusa Chrystusa, swe założenia wyznaniowe poszerzyły (lub dokonały ich ponownej interpretacji) o dodatkową ideologię (przy założeniu, że najbardziej rdzenny charakter chrześcijaństwa przypadał w I - IV w. n.e.) lub rozbudowały o elementy innych wierzeń (zazwyczaj etnicznych, napotykanych w trakcie dokonywanej przez
chrześcijaństwo ekspansji). Neochrześcijanizm, w przeciwieństwie do analogicznego terminu
neopoganizm, nie jest zjawiskiem społecznym będącym powrotem do pierwotnych idei danego systemu wierzeń.
Dokładna klasyfikacja Kościołów oraz związków chrześcijańskich i zapożyczających z chrześcijaństwa. Poniższa klasyfikacja oparta jest na tradycyjnym i najczęściej stosowanym podziale chrześcijaństwa na trzy gałęzie: katolicyzm, protestantyzm i wschodnią ortodoksję (prawosławie i kościoły orientalne)- mający podstawy w genetycznej i historycznej klasyfikacji wyznań chrześcijańskich. Często jednak niektóre wyznania zalicza się do dwóch wielkich gałęzi, lub uznaje za gałąź odrębną: np. anglikanizm uznawany często za "drogę środka" (via media) między katolicyzmem a protestantyzmem., czy też orientalne kościoły wschodnie odróżniane od prawosławia. Inny podział znowu jeszcze bardziej upraszcza klasyfikację dzieląc chrześcijaństwo po prostu na dwie gałęzie: zachodnią (katolicką i protestancką) lub katolicko-prawosławną i protestancką. Niektóre kościoły różnych gałęzi nawiązują między sobą
interkomunię. Oprócz trzech tradycyjnych, wymienione zostały nurty nowe: afrochrześcijaństwo, restoracjonizm i chrześcijaństwo nietrynitarne.
Lex orandi — Lex credendi (
łac. reguła modlitwy - reguła wiary) - starożytna
chrześcijańska koncepcja teologiczna, wg której modlitwa (zwłaszcza liturgiczna), jej treść i porządek są ściśle powiązane z treścią wiary chrześcijańskiej, a zatem:
Kościół katolicki – największa na świecie
chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem
katolicyzmu, rządzona przez
biskupa i
patriarchę Rzymu (jako
papieża uważanego drogą
sukcesji apostolskiej za następcę
Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów
chrześcijaństwa, obok
Cerkwi prawosławnej i
Kościołów protestanckich.
Męczennik- w
chrześcijaństwie to osoba, która oddała swoje życie za wiarę. Do zaistnienia męczeństwa za Chrystusa konieczny jest prześladowca, który zadaje śmierć ze względu na nienawiść do wiary. Prześladowca działa bezpośrednio sam lub zleca tę czynność innej osobie.
Przywilej Pawłowy, Przywilej wiary – w
chrześcijaństwie prawo do rozwiązania
małżeństwa przez osoby, które zostały chrześcijanami, będąc wcześniej w związku małżeńskim, w sytuacji, gdy dotychczasowy małżonek nie chce utrzymywać dalej związku.
Wyznanie Wiary Chrześcijan Wiary Ewangelicznej –
protestanckie wyznanie wiary zredagowane przez
kaznodzieję fińskiego pochodzenia – Nickolasa Poysti,
misjonarza zielonoświątkowego, który wiele lat poświęcił na upowszechnianie pentakostalizmu w
Rosji. Treść wyznania wiary została oparta na tekstach
biblijnych i zakorzeniona jest w
arminiańskiej tradycji wiary
chrześcijańskiej. Wyznanie Wiary Chrześcijan Wiary Ewangelicznej zostało napisane w
języku rosyjskim, a następnie przetłumaczone na szereg innych języków. W
języku polskim ukazało się w
1948 r. w
Kętrzynie na
Mazurach nakładem
Kościoła Chrześcijan Wiary Ewangelicznej. Wyznanie wiary ma charakter
fundamentalistyczny, sprzeciwiający się liberalizmowi i modernizmowi niektórych ugrupowań zielonoświątkowych. Akceptowane jest przez wiele konserwatywnych
zborów zielonoświątkowych, czerpiących z tradycji ruchu Chrześcijan Wiary Ewangelicznej.
Kościół Chrześcijański w Duchu Prawdy i Pokoju – Kościół
chrześcijański prawnie działający na terenie
Polski. Liderem Kościoła jest Antoni Adamczyk. Centrala Kościoła Chrześcijańskiego w Duchu Prawdy i Pokoju w
Rybniku od
1991 roku wydaje pismo chrześcijańskie pt. "Duch Prawdy i Pokoju", w którym są zamieszczane artykuły z życia Kościoła i wykładnie tekstów
biblijnych.
Ewangeliczny Kościół Ortodoksyjny (The Evangelical Orthodox Church) - międzywyznaniowy
kościół chrześcijański łączacy elementy duchowości chrześcijańskiego Wschodu i Zachodu działający w
USA,
Kanadzie i
Szwecji, założony przez chrześcijan ewangelicznych, którzy uznali duchowość prawosławną za niezmienną, a przez to najlepiej oddającą naukę pierwotnego Kościoła. Kościół wyznaje doktryny mające uzasadnienie w
Pismie Świętym i wyjaśniane przez
Tradycję - pisma
Ojców Kościoła, starożytne Sobory Powszechne i wyznania wiary.
Judeochrześcijanie – grupa istniejąca we wczesnej historii
chrześcijaństwa (tuż po śmierci
Jezusa z Nazaretu) tworząca
Kościół jerozolimski. Jej członkowie przyjmowali nauki Jezusa jako poszerzenie
Prawa Mojżeszowego (w przeciwieństwie do poganochrześcijan, którzy nie byli zobligowani do przestrzegania Tory).
Chrześcijaństwo w Omanie to religia mniejszości, wyznawana przez 2,5% społeczeństwa czyli około 64 000 osób. W
Omanie istnieje około 90 wspólnot
chrześcijańskich a zdecydowaną większość ich członków stanowią obcokrajowcy. Wywodzą się oni głównie z
Filipin,
Indii i
krajów zachodnich. Jednakże istnieją także wspólnoty złożone z ludności rdzennej, tak zwani chrześcijanie
św. Tomasza. Nawracanie na chrześcijaństwo
muzułmanów, stanowiących większość społeczeństwa, jest zabronione przez prawo. Państwo uznaje i zapewnia prawną ochronę kościołom
katolickim i
protestanckim. Wyznania te mogą prowadzić własne szkoły z chrześcijańskim programem nauczania, w szkołach państwowych obowiązuje nauka w duchu islamskim,.
Centrum Chrześcijańskie „Tchnienie Życia” w Szczecinie - zbór
Kościoła Chrześcijan Wiary Ewangelicznej znajdujący się w
Szczecinie, przy ulicy Ku Słońcu 25a.
Dziewictwo Marii z Nazaretu,
matki Jezusa – przedmiot wiary wszystkich
chrześcijan odnoszący się do rzeczywistego jej
dziewictwa przed i w czasie urodzenia
Jezusa, a także, według większości chrześcijan, również po urodzeniu.
Chrześcijaństwo w Turkmenistanie jest wyznawane przez około 9% społeczeństwa, mimo iż
chrześcijanie często spotykają się z represjami ze strony władz i współobywateli, którzy w większości są
muzułmanami. Konstytucja gwarantuje wprawdzie wolności religijne., ale z jej przestrzeganiem bywa różnie, gdyż notuje się przypadki rekwirowania
Biblii czy użycia przemocy fizycznej wobec chrześcijan. W najgorszej sytuacji znajdują się etniczni
Turkmeni, którzy decydują się na konwersję, gdyż uważa się ich nieomal za zdrajców. Dotykają ich najcięższe restrykcje, głównie ze strony społeczeństwa, ale zdarzały się przypadki dyskryminacji ze strony władz państwowych.
Herezja – pojęcie zaczerpnięte z religii
chrześcijańskiej i sensu stricto, odnosi się tylko do wydarzeń w obrębie
chrześcijaństwa. Podobne do chrześcijańskiej herezji zjawiska zdarzały się w obrębie innych wielkich religii, mając w nich jednak inne znaczenie, inny wymiar i inne skutki. Dlatego można je określać jako herezję tylko umownie, przez analogię. W tym sensie przez herezję rozumie się poglądy jednostek bądź grupy wyznawców danej religii sprzeczne z
dogmatami, podstawowymi zasadami, naukami lub ustaleniami autorytetów konstytuującymi tę religię.