Cres (
wł. Cherso) – należąca do
Chorwacji wyspa na
Morzu Adriatyckim, położona pomiędzy wyspą
Krk a półwyspem
Istria. Cres i Krk to największe chorwackie wyspy, ich powierzchnia jest niemal identyczna i wynosi ok. 405,8 km². Na wyspie znajduje się ściśle chronione jezioro Vransko (Vransko jezero) o długości 5,5 km, szerokości do 1,5 km, którego powierzchnia wynosi 5,5 km². Jest to wyjątkowy na wyspach
chorwackich naturalny zbiornik wody słodkiej o pojemności 200 milionów m³. Największą miejscowością na wyspie jest miasto
Cres.
Jezioro Vransko (
chorw. Vransko Jezero) - jezioro w
Chorwacji, na wyspie
Cres. Vransko jest jeziorem słodkowodnym, jego powierzchnia wynosi 5,8 km². Połozone jest na wysokości 14 m n.p.m. a jego maksymalna głębokość wynosi 74 m. Dno stanowi więc
kryptodepresję o głębokości 60 m. Z jeziora pobierana jest za pomocą wodociągu woda pitna dla okolicznych miejscowości.
Tuone Udaina (
wł. Antonio Udina, ur. w
1840? na wyspie
Krk, zm.
10 czerwca 1898 tamże) – ostatnia znana osoba mówiąca w
języku dalmatyńskim, wymarłym języku z
grupy romańskiej używanym w średniowieczu na wybrzeżu
Dalmacji i pobliskich wyspach:
Cres,
Krk i
Rab. Posługiwał się jego północnym dialektem (veklisuńskim), charakterystycznym dla rodzinnego Krku (dalm. Vikla). Z zawodu był fryzjerem, od czego pochodził jego przydomek – Barbur, co po dalmatyńsku znaczy właśnie "fryzjer".
Język dalmatyński –
wymarły język z grupy
romańskiej (podgrupa
zachodnioromańska), używany w
średniowieczu w kilku miastach na wybrzeżu
Dalmacji:
Dubrownik (dalmat.: Ragusa),
Split (Splato),
Zadar (Zara) i
Trogir (Trau) oraz na wyspach:
Cres (dalmat.: Crepsa),
Krk (Vikla) i
Rab (Arba), a także w jednej miejscowości w obecnej
Czarnogórze -
Kotorze (Cattaro). Do końca
XVI wieku wyszedł nieomal z użycia, wyparty przez
język wenecki i
język chorwacki, jedynie na
wyspie Krk przetrwał aż do
10 czerwca 1898, kiedy zmarł ostatni użytkownik tego języka – Tuone Udaina.
Sućuraj - małe śródziemnomorskie miasteczko, położone na wschodnim przylądku wyspy
Hvar (
Chorwacja,
Splitsko-dalmatinska županija), w miejscu gdzie wyspa jest najbliższa dalmatyńskiemu wybrzeżu.
Naga Wyspa (chorw., serb.: Goli otok) – wyspa o powierzchni około 4,7 km², znajdująca się w zachodniej części
Chorwacji, na wschód od półwyspu
Istria w Welebitskim kanale, pomiędzy wyspami
Rab, Sveti Grgur i
Prvić.
Pag – wyspa na
Morzu Adriatyckim, u wybrzeży
Dalmacji (
Chorwacja). Piąta co do wielkości wyspa Chorwacji (długość 60 km, szerokość od 2 do 10 km, powierzchnia 285 km²), mająca przy tym najdłuższą linię brzegową (302 km). W środek wyspy wcina się długa i wąska zatoka Paški Zaljev. Ludność liczy ok. 8 tys. mieszkańców (
2001). Najwyższy punkt wznosi się 348 m n.p.m. Sveti Vid. Największe miasto na wyspie również nosi nazwę
Pag.
Brač –
chorwacka górzysta
wyspa przybrzeżna na
Adriatyku, należąca do środkowej
Dalmacji. Powierzchnia 394,57 km²; długość wybrzeża 175 km; ludność: ok. 14 000 mieszk. Od lądu stałego oddziela wyspę
cieśnina o szerokosci 5-12 km. Najwyższy punkt wyspy to Vidova Gora (778 m n.p.m.). Największa miejscowość wyspy to
Supetar. Inne miejscowości:
Pučišća, Sumartin, Sutivan, Selca,
Bol, Blaca, Milna. Wyspa sąsiaduje z wyspą Šolta. Dopłynąć do wyspy można promami
Jadrolinija oraz Split Tours. Promy pływają z: Supetaru do
Splitu, oraz z Sumartinu do
Makarskiej.
Krk (
wł. Veglia,
niem. Vegl,
łac. Curicta) – druga co do wielkości
wyspa Chorwacji, położona na
Morzu Adriatyckim, na południowy wschód od
Rijeki i połączona ze stałym lądem
Krckim Mostem o długości 1430 m (przejazd mostem jest płatny). Na wyspie jest
lotnisko Rijeka.
Krk –
miasto w
Chorwacji na południu
wyspy Krk (
Primorsko-goranska županija), zamieszkuje około 5.491 mieszkańców (2001). Prezydentem miasta jest Darijo Vasilić. Jest to ośrodek turystyczny - zachowały się fragmenty budowli z czasów
rzymskich, stare miasto: mury obronne i baszty, kościoły, dawny dwór biskupi z galerią malarstwa (XVI-XVIII w.).
Stari Grad jest to niewielkie miasto położone na
chorwackiej wyspie
Hvar. Populacja miasta wynosi 1,906 mieszkańców, natomiast całą gminę Satri Grad zamieszkuję 2,817 mieszkańców. Dane te pochodzą ze spisu powszechnego który odbył się w
2001 roku.
Šolta – trzynasta co do wielkości
chorwacka wyspa na
Adriatyku, o powierzchni 58,98 km², długości 19 km i szerokości do 5 km. Liczba mieszkańców w
2001 r. wynosiła 1479 (25 os/km²). Nazwa wyspy pochodzi od
Rzymian, którzy nazwali ją Solenta. Šolta leży na zachód od wyspy
Brač, na północ od wyspy
Vis, na północny zachód od wyspy
Hvar i na południe od wyspy
Čiovo. Zamieszkana od czasów prehistorycznych, po raz pierwszy wymieniona w
Periplusie Pseudo-Scylaxa z IV w. p.n.e. pod nazwą Olyntha.
Dugi Otok (
wł. Isola Lunga) –
chorwacka wyspa na
Adriatyku, o powierzchni 113,30 km². Obie nazwy, chorwacką i włoską można przetłumaczyć jako "Długa Wyspa" - Dugi Otok ma 43 km długości przy szerokości wynoszącej do 4,6 km. Liczba mieszkańców wynosi 2873. Najwyższy szczyt to Vela Straža (338 m n.p.m.). Największą miejscowością na wyspie jest miasto Sali.
Omišalj (
wł.: Castelmuschio) - miasteczko położone na północnym wybrzeżu wyspy
Krk, w komitacie
Primorsko-goranska županija na północnym zachodzie
Chorwacji; 39 km² powierzchni, 1790 mieszkańców (2001).
Premuda - jest małą
wyspą w
Chorwacji w północnej części
Morza Adriatyckiego na
archpelagu północnych wysp
Dalmackich. Administracyjnie należy do
komitatu Zadarskiego.
Diecezja Hvar (-Brač i Vis) -
łac. Dioecesis Pharensis (-Brazensis et Lissensis) -
diecezja Kościoła rzymskokatolickiego w
Chorwacji. Należy do
metropolii splitsko-makarskiej. Została erygowana w XII w. W 1889 w jej skład właczono diecezje
Brač i
Vis.
Drvenik veliki to
chorwacka wyspa na
morzu Adriatyckim, na północ od wyspy
Šolta i około 2 km od stałego lądu, 20 km od miasta
Split. Największą osadą na wyspie jest miasto Drvenik. Wyspa obecnie jest zamieszkana przez 168 mieszkańców (
2001).
Ranko Marinković (ur.
22 lutego 1913 w
Komižy na wyspie
Vis - zm.
28 stycznia 2001 w
Zagrzebiu),
chorwacki pisarz. Jego powieści (m.in. Kiklop) przetłumaczone zostały na kilkanaście języków.
Płyta Baszczanska (
chor. Baščanska ploča) - jeden z najstarszych zabytków
chorwackiego pisma
głagolickiego, pochodzący z
Wysp Dalmatyńskich. Jest to kamienna płyta z
1100 roku z inskrypcją, stanowiącą streszczenie darowizny króla Chorwacji Dmitara Zvonimira dla
opata kościoła św. Łucji z wyspy
Krk (miejscowość Baška - stąd nazwa).
W
chorwackiej części
Morza Adriatyckiego znajduje się 698
wysp, 389
wysepek oraz 78
raf, co sprawia, że chorwacki
archipelag jest najliczebniejszym na Morzu Adriatyckim oraz drugim co do liczebności na
Morzu Śródziemnym (więcej wysp posiada tylko
Grecja).
Lastovo (
gr. Ladestanos,
wł. Lagosta,
łac. Augusta Insula,
iliryjskie Ladest) - to
chorwacka wyspa na
Adriatyku, o powierzchni ok. 46
km². Najwyższe wzniesienie na wyspie to Hum (417 m n.p.m.). Wyspa administracyjnie należy do
Dubrovačko-neretvanskoj županiji i wchodzi w skład
gminy o tej samej nazwie. Na wyspie znajduje się również miasto
Lastovo.