Cywilizacja

Cywilizacja - poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, który charakteryzuje się określonym poziomem kultury materialnej, stopniem opanowania środowiska naturalnego i nagromadzeniem instytucji społecznych. Stanowi ona najwyższy poziom organizacji społeczeństw, z którymi jednostki identyfikują się. W skład cywilizacji wchodzą mniejsze jednostki np.: narody, wspólnoty pierwotne czy inne zbiorowości.

Regres społeczny – proces społeczny, którego wynikiem są trwałe zmiany polegające na przekształcaniu się stanu społecznego. Regres społeczny jest przeciwieństwem postępu społecznego, czyli przechodzenia od lepszego do gorszego stanu jakości życia członków społeczeństwa. Pojęcie to oznacza zatem taki rozwój społeczeństwa, który charakteryzuje się:

Pozycja społeczna wyróżnione i określone w danej kulturze miejsce jednostki społecznej w hierarchii społecznej i szerzej w strukturze społecznej. Pozycja społeczna określa prestiż jednostki. Z zajmowanej pozycji społecznej wynika rola społeczna jaką odgrywać powinna jednostka. Osoba znajdująca się na pewnej pozycji społecznej związana jest też z określonymi przywilejami i obowiązkami, jakie powinna pełnić wobec grupy czy społeczeństwa.

Problem społeczny – taki stan społeczny, który znaczna część społeczeństwa definiuje jako łamanie norm społecznych, będących dla nich szczególnie cennymi. Problemy społeczne mogą stanowić przeszkodę dla efektywnego funkcjonowania państwa, utrudniają, bądź nawet uniemożliwiają realizację celów społecznych. Problem społeczny stanowi rozdźwięk między uznanymi wzorami a aktualnym stanem rzeczy. Warty podkreślenia jest fakt, że żadne warunki społeczne nie mogą być uznane za problem społeczny, jeśli nie zostaną one określone za pomocą uznanych wartości jako problem przez znaczącą liczbę ludności.

Teoria modernizacji – ogólna nazwa teorii rozwoju społecznego, opisujących rozwój społeczeństw w kierunku społeczeństwa nowoczesnego. Teorie modernizacji są jedną z postaci ewolucjonizmu.

Dzień Solidarności Społecznej – jest ogólnopolską inicjatywą społeczną. Idea DSS to mobilizować społeczeństwo do przemyśleń i pozytywnej reakcji na problem, który w danym roku jest tematem przewodnim DSS.

Odpowiedzialność społeczna - postawa, która charakteryzuje się dobrowolnym i aktywnym działaniem na rzecz pozytywnych zmian w najbliższym otoczeniu społecznym. Najkrócej ujmując to zaangażowanie każdego człowieka w kreowanie lepszej rzeczywistości społecznej. Obywatele mają nie tylko prawa, ale także obowiązki względem społeczeństwa i wspólnoty.

Stratyfikacja (przez socjologów nazywana "stratyfikacją społeczną"), inaczej "uwarstwienie społeczne" - pojęcie wyrażające fakt, że wszelka społeczność składa się z poziomów pozostających ze sobą w relacjach nadrzędności i podporządkowania. Mierzona jest dostępnością do pięciu podstawowych zasobów społecznych, jakimi są: władza, pieniądze, prestiż, wykształcenie oraz zdrowie. Mówiąc prościej, stratyfikacja oznacza, że każde społeczeństwo ma pewien system rang: pewne warstwy stoją wyżej, inne zaś niżej. Ich suma stanowi system stratyfikacyjny danego społeczeństwa. Historia zna cztery podstawowe systemy stratyfikacji społeczeństw ludzkich: niewolnictwo, system kastowy, system stanowy i system klasowy.

Kultura dominująca – to kultura w ujęciu dystrybutywnym, reprezentowana przez większość społeczeństwa lub przez społeczeństwo wpływające poprzez dyfuzję na kultury lokalne mniejszych społeczności.

Edukacja środowiskowa - jest formą pracy socjalnej nastawioną na rozwój i aktywizację społeczności lokalnych. To ogół wpływów na jednostki i grupy ludzkie, sprzyjających takiemu ich rozwojowi i wykorzystywaniu własnych możliwości, aby w maksymalnym stopniu stały się twórczymi i świadomymi członkami wspólnoty społecznej, narodowej, kulturowej i globalnej. Edukacja środowiskowa jest sposobem na (samo)kształtowanie podmiotowości osób, grup i środowisk. Wykracza też poza granicę pasywnego odbioru określonych treści, by poprzez udział ludzi w praktyce społecznej kształtować postawy zaangażowane, a tą drogą – społeczeństwo aktywne i kreatywne.

Antropologia (gr. άνθρωπος anthropos – człowiek, λόγος logos – nauka) – jedna z nauk społecznych zajmująca się zjawiskami i procesami zachodzącymi w społeczeństwie, w sposób podobny, w jaki entomologia zajmuje się owadami. Zajmuje się badaniem człowieka jako jednostki w społecznościach lokalnych czy w małych grupach etnicznych i plemionach zarówno współcześnie, jak i historycznie. Jej gałąź paleoantropologia zajmuje się także różnymi podgatunkami rodzaju Homo.

Menedżeryzm (bądź też manageryzm) - koncepcja socjologiczna stworzona przez Jamesa Burnhama, według której rozwój społeczny dąży do społeczeństwa menedżerów, gdzie kierownicy będą stanowili nową klasę rządzącą. Jest to związane z opisanym przez Burnhama procesem oddzielania się własności od zarządzania i rozrastaniem się społeczno-zawodowej kategorii menedżerów. Ten kierunek rozwoju jest uniwersalny, ponieważ dotyczy wszystkich społeczeństw przemysłowych.

Etniczność (od gr. ethnos oznaczającego rasę) zasadnicza cecha określonej zbiorowości etnicznej, stanowiąca zespół wzajemnie i silnie z sobą powiązanych cech społeczno-kulturowych, określających odmienność i specyfikę konkretnej zbiorowości ("swoich") wobec zbiorowości innych ("obcych"). Termin ten jednak nie jest jednoznacznie ujmowany i ciągle w naukach społecznych trwają próby jego odpowiedniego zdefiniowania.

Kwestia społeczna – to w większości prac synonim problemu społecznego. Pojęcie to jest silnie związana z polityką społeczną a konkretnie z jej celami i zadaniami. Kwestia społeczna to bariera w społeczeństwie, uniemożliwiająca mu osiągniecie pełnej satysfakcji, rozwoju, realizacji potrzeb. Politycy społeczni powinni zatem dążyć do minimalizacji a wręcz likwidacji kwestii społecznej.

Medykalizacja - Proces, w ramach którego sytuacja pojedynczego człowieka lub zbiorowości oraz problemy definiowane są w kategoriach medycznych, czyli określane w kategoriach zdrowia, choroby, leczenia, itp, traktowane z tego miejsca jako problem medyczny. Zjawisko medykalizacji dotyczy zwłaszcza kwestii moralnych, życia osobistego oraz zjawisk społecznych. Ostatnie kilka dekad w historii charakteryzuje się gwałtownie postępującym procesem medykalizacji. To, co dawniej było np. w zachowaniach jednostki społecznie niepożądane ze względów moralnych, dziś często określane bywa jako choroba, natomiast potrzeba wyeliminowania tego z dylematu moralnego staje się eliminowaniem choroby lub eliminowaniem symptomów, czyli rutynowym leczeniem domniemanej choroby. Znakomitym przykładem medykalizacji jest ADHD. W ramach zjawiska medykalizacji zwraca uwagę wzrastająca rola ekspertów w życiu społeczeństwa i jednostek.

Ruch społeczny to forma zbiorowego, spontanicznego działania pewnych kategorii społecznych lub zbiorowości zmierzającego do określonego celu i często do wywołania zmiany społecznej.

Sfera myślowa - to metoda analityki behawioralnej pozwalająca na podział poszczególnych jednostek w społeczeństwie na kasty myślowe. Nie ocenia ona inteligencji ani charakteru. Metoda ta skupia się na sile perswazji oraz możliwości wyobraźni jednostki, która wyznacza możliwe do przekroczenia sfery (stąd nazwa). Człowiek może osiągnąć poziom od 0 do 5.

Działacz społeczny, społecznik – osoba pracująca aktywnie na rzecz wspólnoty obywatelskiej, aktywista; aktywny członek, organizator i uczestnik stowarzyszeń i ruchów społecznych, fundacji oraz organizacji społecznych i samorządowych. Może działać na rzecz ochrony środowiska (ekolog) lub występować w społecznym interesie lokalnych społeczności.

Potrzeby i interesy polityczne to blisko spokrewnione terminy określające wewnętrzne zapotrzebowanie jednostki, grupy lub całego społeczeństwa na określone dobra i wartości, które mogą one otrzymać przez wpływ na proces decyzji politycznej. Mimo wielu wspólnych cech oba te terminy różnią się między sobą dość istotnie. Dlatego do pełnego zrozumienia tematu niezbędne jest wyszczegółowienie istotnych cech zarówno potrzeb jak i interesów politycznych.

Polityka prorodzinna – polityka mająca na celu dobro rodziny i społeczeństwa. Jej przesłanki tkwią w założeniach światopoglądowych, uznających rodzinę za najważniejszą komórkę w społeczeństwie, która odgrywa podstawową rolę w procesie wychowywania dzieci i młodzieży.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja