Czas - językoznawstwo

Czas przyszły - kategoria gramatyczna (czas gramatyczny) czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich, np. pójdę, kupię, będę spał. W języku polskim od czasowników dokonanych tworzy się czas przyszły prosty odpowiadający formą czasowi teraźniejszemu, a od czasowników niedokonanych - czas przyszły złożony.

Czas zaprzyszły (Futurum Exactum) – czas stosowany dla wyrażenia czynności przyszłej, mającej miejsce przed inną czynnością przyszłą lub przed określonym czasem w przyszłości. W niektórych językach (np. w angielskim i niemieckim) służy także do wyrażania czynności przeszłej, co do której wystąpienia nie ma całkowitej pewności.

Czas przyszły - kategoria gramatyczna (czas gramatyczny) czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich, np. pójdę, kupię, będę spał. W języku polskim od czasowników dokonanych tworzy się czas przyszły prosty odpowiadający formą czasowi teraźniejszemu, a od czasowników niedokonanych - czas przyszły złożony.

Czas przeszły - kategoria gramatyczna (czas gramatyczny) czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich, np. poszedłem, kupiłem, spałem.

Czas urzędowy - umowny czas obowiązujący na jakimś obszarze, najczęściej państwa lub mniejszej jednostki podziału terytorialnego. Na morzu obowiązuje czas strefowy. Najczęściej ustala się go tak, by cała jednostka administracyjna miała jednakowy czas. W państwach o dużej rozciągłości równoleżnikowej na różnych obszarach może obowiązywać inny czas urzędowy. Pierwszy czas urzędowy wprowadzono w 1894 roku. Miało to na celu rozwikłanie wielu problemów.

Aoryst (gr. ἀόριστος aoristos - "nieokreślony" lub "nieograniczony"), czasem nazywany z łaciny aoristus - czas lub aspekt gramatyczny, występujący w niektórych językach. W wielu językach pełni przede wszystkim funkcję czasu przeszłego dokonanego (często przeciwstawionego jednak perfectum, mogącemu także wyrażać czynności dokonane, ale o bliższym niż aoryst związku z teraźniejszością), znane są jednak również użycia aorystu jako aspektu czasu przyszłego i / lub trybu przypuszczającego lub życzącego (optativus). Najbardziej znanym przykładem języka o wszystkich tych funkcjach aorystu jest greka klasyczna. Aoryst istnieje też w sanskrycie, języku bułgarskim, serbsko-chorwackim, macedońskim, językach łużyckich i innych.

Czas japoński (JST, ang. Japan Standard Time, jap. 日本標準時 Nihon Hyōjunji lub 中央標準時 Chūō Hyōjunji) – strefa czasowa, odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 135°E, który różni się o 9 godzin od uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC+9:00). Jest to oficjalny czas w Japonii. Obecnie w strefie czasu japońskiego nie obowiązuje czas letni.

Czas teraźniejszy – kategoria gramatyczna (czas gramatyczny) czasownika, która najczęściej wskazuje na równoczesność trwania czynności i mówienia lub pisania o niej, np. używając piszę, nazywa się czynność wykonywaną w chwili mówienia. Podobnie za pomocą odpowiedniej formy można określić stan, w którym ktoś lub coś się znajduje (np. ty leżysz lub ono śpi). Czasu teraźniejszego używa się także wtedy, kiedy czynność wielokrotnie się powtarza (np. Marcin chodzi do szkoły).

Czas urzędowy - umowny czas obowiązujący na jakimś obszarze, najczęściej państwa lub mniejszej jednostki podziału terytorialnego. Na morzu obowiązuje czas strefowy. Najczęściej ustala się go tak, by cała jednostka administracyjna miała jednakowy czas. W państwach o dużej rozciągłości równoleżnikowej na różnych obszarach może obowiązywać inny czas urzędowy. Pierwszy czas urzędowy wprowadzono w 1894 roku. Miało to na celu rozwikłanie wielu problemów.

Kwisatz Haderach (hebr. קְפִיצַת הַדֶּרֶךְ Qəfiẓat ha-Déreḫ, „skrócenie drogi”) – pojęcie z uniwersum Diuny stworzonego przez Franka Herberta oznaczające proroka-mesjasza, człowieka, który potrafił przebić wewnętrznym wzrokiem czas i przestrzeń. Potrafił on zarówno przewidywać przyszłość, jak i spoglądać w teraźniejszość i przeszłość, czasem nawet łączyć te czasy w całość.

Czas reakcji to czas, w którym system lub obiekt odpowiada reakcją na nadany sygnał. Czas reakcji jest jednym z ważniejszych parametrów charakteryzujących monitory LCD.

Czas słoneczny - czas wynikający bezpośrednio z pozycji Słońca na niebie. Istnieją dwa rodzaje czasu słonecznego: prawdziwy i średni. Prawdziwy czas słoneczny definiowany jest jako kąt godzinny Słońca powiększony o 12 godzin.

Czas połowicznego rozpadu (zaniku) (okres połowicznego rozpadu) jest to czas, w ciągu którego liczba nietrwałych obiektów lub stanów zmniejsza się o połowę. Czas ten, oznaczany symbolem T1/2, zgodnie z definicją musi spełniać zależność:



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja