Dante Alighieri

Dante Alighieri (ur. w maju lub czerwcu 1265, zm. 13. lub 14 września 1321) – wybitny poeta włoski, protoplasta humanizmu, żyjący w średniowieczu. Także filozof, polityk i kodyfikator języka włoskiego.

Kunegunda Czeska (cz. Kunhuta Přemyslovna) (ur. styczeń 1265 r., zm. 27 listopada 1321 r.), królewna czeska, siostra króla czeskiego Wacława II, księżna mazowiecka (1291 - 1302),

María de Molina (ok. 1265 – 1321) - żona król Sancho IV Odważnego i królowa Kastylii i Leónu w latach 1284-1285, następnie regentka w czasie małoletności jej syna króla Ferdynanda IV Pozwanego.

Vita nuova (pl. Nowe życie) – tomik Dantego Alighieri skompletowany około 1292 roku. Poświęcony jest postaci ukochanej przez poetę Beatrycze Portinari, historii miłości do niej oraz emocjom, jakie budzi. Składające się na tom utwory napisane są w języku włoskim.

Beatrycze — imię żeńskie pochodzenia włoskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "przynosząca szczęście". Użyte w Boskiej Komedii Dantego, a także w Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego.

De monarchia – łaciński traktat polityczny Dantego Alighieri poświęcony kwestii władzy świeckiej i duchowej w historii i współczesności artysty. Utwór powstał ok 1312 roku i związany był prawdopodobnie z działalnością Henryka VII, planującego włączyć Włochy do swojego cesarstwa. Dante opowiada się za niezależnością władzy cesarskiej od władzy Kościoła.

De vulgari eloquentia (pl. O mowie pospolitej) – traktat językoznawczy Dantego Alighieri poświęcony włoskim dialektom, pisany między rokiem 1304 a 1307. Składa się z dwóch ksiąg, druga z nich nie została ukończona. Traktat napisany jest po łacinie i związany jest z dążeniami włoskich ludzi nauki i sztuki propagujących używanie języka ludowego (volgare) w piśmiennictwie naukowym, literackim i religijnym.

Immanuel Bel Solon (ur. ok.1265, zm. ok.1330) – poeta żydowski, urodzony w Rzymie. Przyjaciel Dantego (twórczość Solona zawiera wpływy tego twórcy). Wczesne studia Solona obejmowały nauki przyrodnicze (matematykę) oraz filozofię oraz komentarze do przysłów, psalmów, ksiąg biblijnych. Sławę Immanuel zyskał głównie dzięki stworzonym przez siebie poematom. Szczególnie znany był ich zbiór o nazwie Mehabberoth (27 satyr dotyczących życia Żydów). Tematy religijne i świeckie przeplatają się w jego twórczości nie brakuje też specyficznego podtekstu erotycznego. Najbardziej popularna część twórczości Solona to dodatkowy dział dopisany do Mehabberoth pod numerem 28 zatytułowany "Raj i piekło" (hebr. ha-Tophet veha-Eden). Poeta jest tu prowadzony przez osobę o imieniu Daniel (identyfikowany z Dantem) poprzez królestwo cierpień i rozkoszy, obrazy i komentarze Immanuela są tu dowcipne i bardzo realistyczne.

Beata Beatrix – obraz olejny Dantego Gabriela Rossettiego, malowany w latach 1863–1870. Stanowi ilustrację do Vita Nuova Dantego Alighieri oraz hołd złożony Elizabeth Siddal, zmarłej żonie malarza. Dzieło ma wymiary 86.4 na 66 cm. Przechowywany jest w Tate Gallery w Londynie.

Farinata degli Uberti (właśc. Manente degli Uberti, ur. w r. 1212, zmarły w r. 1264) włoski arystokrata, przywódca polityczny (lider frakcji Gibelinów) i wojskowy, aktywny we Florencji. Uważany za epikurejczyka i oskarżony o herezję. Bliski przyjaciel Dantego Alighieri i postać szeroko opisana przez niego w Boskiej Komedii.

Język liguryjski - zespół dialektów używanych przez niemal 2 mln osób w Ligurii, krainie rozciągającej się na północnym wybrzeżu Morza Liguryjskiego, głównie na terytorium Włoch, ale także Francji i Monako. Tradycyjnie dialekty liguryjskie uważa się za regionalny wariant języka włoskiego, lecz bardzo różnią się one od włoskiego języka standardowego. Bliskie są natomiast dialektom piemonckim i lombardzkim. Niektórzy językoznawcy, tacy jak Frederick Agard, klasyfikują dialekt liguryjski jako należący do podgrupy gallo-italskiej języków zachodnioromańskich, podczas gdy włoski umieszczają w innej grupie, a mianowicie italsko-dalmatyńskiej.

Miłość Dantego (oryg. Dantis Amor) – nieukończony obraz Dantego Gabriela Rossettiego z 1860 roku, zaprojektowany jako część tryptyku poświęconego ukochanej poety Dantego Alighieri – Beatrycze Portinari, który miał ozdobić mebel zamówiony przez Williama Morrisa. Ta część tryptyku przedstawia anioła lub upersonifikowaną Miłość, stojącą pomiędzy wyobrażeniami twarzy Chrystusa i Beatrycze.

2999 Dante (1981 CY) – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3,42 lat w średniej odległości 2,27 j.a. Została odkryta 6 lutego 1981 roku przez Normana Thomasa. Nazwa planetoidy została nadana na cześć Dante Alighieri, włoskiego poety żyjącego na przełomie średniowiecza i renesansu. Planetoida należy do rodziny planetoidy Flora nazywanej też czasem rodziną Ariadne.

Ludwik von Liebenzell, także Lodewicus de Libencele, Libencelle (urodz. ?, zm. po 1321) – komtur ragnetyński w latach 1294-1300, komtur człuchowski w roku 1321.

Divertimento (określenie z języka włoskiego) – kompozycja instrumentalna stosowana w XVII i XVIII wieku o prostym charakterze, niewielkich rozmiarach i składajaca się z kilku części.

Auguste Glaize malarz francuski, ( ur. 15 grudnia 1807 w Montpellier, zm. 8 sierpnia 1893 w Paryżu ). Uczeń Achille Devéria i Eugène Devéria, był też romantykiem (Dante Alighieri, piszący swą Boską Komedię, 1847), następnie wzmaga się u niego dążność moralizatorska (Co się widzi, mając lat dwadzieścia, Montpellier). Zostawił liczne obrazy o tematyce historycznej oraz religijnej. Ozdabiał też malowidłami ściennymi wiele paryskich kościołów paryskich. Jego syn Leon Glaize, był także malarzem.

Beatrycze Portinari (wł. Beatrice Portinari), właściwie Bice Portinari (ur. 1266, zm. 1290) – Włoszka z Florencji, którą według wielu badaczy, Dante Alighieri umieścił w swoim poemacie Boska komedia, powierzając jej rolę przewodniczki po niebiańskiej krainie oraz opisał jako swoją ukochaną w Vita Nuova. W utworach Dantego Beatrycze pełni rolę ideału kobiety oraz symbolu teologii i mądrości

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja