Delfinat

Delfinat (franc. Dauphiné) – kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji, położona pomiędzy Rodanem a głównym grzbietem wododziałowym Alp, w dorzeczu rzek Isère z dopływami Drac i Romanche, Drôme oraz górnej Durance, ze stolicą w Grenoble. Dawna prowincja, obejmująca w przybliżeniu tereny dzisiejszych departamentów Isère, Drôme i Hautes-Alpes. Jej północną granicę wytyczał Rodan, który oddzielał ją od Bresse i Bugey, na wschodzie graniczyła z Sabaudią i Piemontem, na południu - z hrabstwem Venaissin i Prowansją, granicę zachodnią wyznaczał Rodan na południe od Lyonu. Prowincja dzieliła się zwyczajowo na tzw. Górny Delfinat (alpejski, franc. Haut Dauphiné) i Dolny Delfinat (część nizinna, franc. Bas Dauphiné). Stanowiła lenno królestwa Burgundii (Arelatu), a następnie korony francuskiej.

Rodan-Alpy (Region Rodano-Alpejski, fr. Rhône-Alpes) - region administracyjny w południowo-wschodniej Francji. Nazwa regionu wywodzi się od nazwy głównej rzeki - Rodanu oraz łańcucha górskiego Alp, który rozciąga się we wschodniej części tego obszaru. Na jego terenie znajdują się dwie historyczne krainy: Lyonnais i Sabaudia, a także Bresse (do XVII wieku w Sabaudii).

Philis (właśc. Philippe) de La Tour du Pin - La Charce (ur. 5 stycznia 1645 w Montmorin, zm. 4 czerwca 1703 w Nyons) – szlachcianka z prowincji Baronnies, na poły legendarna przywódczyni powstania ludowego w Delfinacie przeciwko najazdowi wojsk sabaudzkich w 1692 r.

Col de Manse (1269 m n.p.m.) - przełęcz w Alpach Zachodnich we Francji, w grzbiecie wododziałowym rozdzielającym dorzecza Isère (na północy) i Durance (na południu). Znajduje się 10 km na północny wschód od Gap i ok. 90 km na południe od Grenoble.

Matabeleland Północny to prowincja położona w zachodniej części Zimbabwe. Graniczy z prowincjami Midlands na wschodzie i Mashonaland Zachodni na północnym wschodzie, oraz z prowincją Matabeleland Południowy i miastem Bulawayo na południu. Północna granica jest wyznaczana przez rzekę Zambezi, zaś zachodnią granicę prowincji stanowi granica kraju z Botswaną. Prowincja ma powierzchnię 75 025 km², mieszka w niej ok. 700 000 mieszkańców (2002). Stolicą prowincji jest Lupane. Jedyne miasta to Hwange i Victoria Falls.

Sabaudia (fr. Savoie) – kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji, we francuskich Alpach, przy granicy ze Szwajcarią i Włochami. Część regionu administracyjnego Rodan-Alpy (departamenty Sabaudia i Górna Sabaudia).

Col de Cabre (1180 m n.p.m.) – przełęcz we francuskich Alpach Zachodnich (na terenie tzw. Prealp Delfinackich), w grzbiecie wododziału rozdzielającego zlewiska Rodanu i jego lewobrzeżnego dopływu Durance. Rozdziela (w szerokim sensie) masyw Vercors na północy od rozległej krainy Diois na południu. Stanowi przejście z doliny rzeki Drôme na zachodzie do doliny rzeki Buëch na wschodzie.

60. edycja Critérium du Dauphiné Libéré odbyła się w dniach 8 - 15 czerwca 2008. Wyścig rozpoczął się w Le Pontet koło Awinionu, a zakończył w Grenoble. Zwycięzcą został Hiszpan, Alejandro Valverde.

Langwedocja (oksyt. Lengadòc, franc. Languedoc) – kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji, między Pirenejami, Masywem Centralnym, Rodanem i Morzem Śródziemnym. Obecnie wraz z Roussillon tworzy region administracyjny Langwedocja-Roussillon, a część obszarów zaliczanych tradycyjnie do Langwedocji należy do regionu Midi-Pyrénées. Słynie z produkcji wina.

Prowansja (fr. Provence, prow. Provença lub Prouvènço) – kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji, nad Morzem Śródziemnym, na wschód od dolnego biegu Rodanu. Nazwa wzięta od prowincji rzymskiej Galia Zaalpejska, którą Rzymianie nazywali także Provincia Nostra – „Nasza Prowincja".

Beaujolais (czytaj: bożolé; fr-prow. Biôjolês) – kraina historyczna we Francji w Masywie Centralnym, do roku 1789 prowincja, obecnie znajdująca się na granicy regionów Burgundia i Rodan-Alpy oraz należących do tych regionów departamentów: Saona i Loara oraz Rodan. Region znany z produkcji wina o tej samej nazwie.

Awinion (fr. Avignon, prowans. Avinhon) — miasto na południu Francji (w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Vaucluse), u podnóża wapiennego wzgórza, na lewym brzegu Rodanu, przy ujściu do niego rzeki Durance. Nad miastem góruje zamek papieży (Palais des Papes).

Przełęcz Lautaret (fr. Col du Lautaret; 2058 m n.p.m.) – ważna z punktu widzenia geograficznego i komunikacyjnego przełęcz w Alpach Delfinackich we Francji. Oddziela masyw Écrins na południu od masywu Arvan-Villards na północy. Stanowi połączenie pomiędzy doliną rzeki Romanche na zachodzie a doliną rzeki Guisane na południowym wschodzie. Przełęcz leży na terenie departamentu Hautes-Alpes.

Bleu de Bresse – odmiana francuskiego sera pleśniowego, produkowana z mleka krowiego w rejonie Alp. Jego nazwa pochodzi od krainy geograficznej Bresse, znajdującej się na terenie dzisiejszego regionu Rodan-Alpy. Jest uważany za jeden z najlepszych serów francuskich.

Katastrofa polskiego autokaru w Vizille miała miejsce w niedzielę 22 lipca 2007 około godziny 9.30 w miejscowości Vizille w departamencie Isère, na południe od Grenoble. Zginęło w nim 26 osób. Autokar wiozący 50 osób (47 pielgrzymów, pilot i 2 kierowców) w czasie powrotu z Sanktuarium Matki Boskiej w La Salette, pokonując stromy odcinek górskiej trasy pomiędzy Grenoble a Gap w południowo-wschodniej Francji, wyjechał z drogi na ostrym zakręcie, po czym runął z mostu w 15-metrową przepaść doliny rzeki Romanche, a następnie stanął w płomieniach.

Lac de Sainte-Croix (franc. - dosł.: jezioro Świętego Krzyża) - sztuczne jezioro zaporowe we Francji na granicy departamentów Var i Alpy Górna Prowansja (Alpes-de-Haute-Provence).

Evian-les-Bains – miejscowość i gmina we Francji, stolica kantonu Évian-les-Bains w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Górna Sabaudia. Miejscowość Évian-les-Bains jest położona na brzegu Jeziora Genewskiego.

Briançonnais - pays wokół miasta Briançon, w departamencie Alpy Wysokie, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże w południowo-zachodniej Francji. Oprócz Briançon w jego skład wchodzą także między innymi: Vallouise, Puy-Saint-Vincent, Serre Chevalier, Montgenèvre oraz doliny rzek Romanche i Durance.

63. edycja wyścigu kolarskiego Critérium du Dauphiné odbyła się od 5 czerwca do 12 czerwca 2011 roku. Trasa tego francuskiego, wieloetapowego wyścigu liczyła osiem etapów, o łącznym dystansie 1053 km. Wyścig zaliczany był do rankingu światowego UCI World Tour 2011.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja