Demokracja

Demokracja (gr. δημοκρατία demokratia "rządy ludu", od wyrazów δῆμος demos "lud" + κρατέω krateo "rządzę") – ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli (sprawują oni rządy bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawicieli).

Demokracja (gr. δημοκρατία demokratia "rządy ludu", od wyrazów δῆμος demos "lud" + κρατέω krateo "rządzę") – ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli (sprawują oni rządy bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawicieli).

Demokracja parlamentarna – ustrój polityczny, w którym uprawnieni do głosowania wybierają parlamentarzystów jako swoich przedstawicieli (w Polsce posłów i senatorów). Liczba przyznanych mandatów zależy od głosów oddanych na poszczególne partie w wyborach oraz od obowiązującej ordynacji wyborczej. Demokracja parlamentarna jest najbardziej popularną odmianą demokracji pośredniej.

Demokracja bezpośrednia - (z greckiego Demos = lud oraz creatos = panować czyli bezpośrednie panowanie ludu) system polityczny, w którym decyzje podejmuje się przez głosowanie ludowe (plebiscyt, referendum), w którym wziąć udział mogą wszyscy obywatele uprawnieni do głosowania. W demokracji bezpośredniej, w porównaniu do obecnej w większości państw zachodnich demokracji pośredniej, obywatele mają większy i bezpośredni wpływ na podejmowane decyzje.

Zagarnięcie władzy (niem. Machtergreifung; też przejęcie władzy - niem. Machtübernahme) - określenie dokonanego 30 stycznia 1933 objęcia władzy rządowej w Niemczech przez NSDAP i następującym po tym przeobrażeniu demokracji w dyktaturę. Zagarnięcie władzy stanowi de facto początek III Rzeszy.

Ustrój polityczny Rzeczypospolitej Polskiej (Trzeciej Rzeczypospolitej) określony jest Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej uchwaloną przez Zgromadzenie Narodowe 2 kwietnia 1997 roku. Zgodnie z jej treścią Rzeczpospolita Polska jest republiką parlamentarną i realizuje zasady suwerenności narodu, niepodległości i suwerenności państwa, demokratycznego państwa prawnego, społeczeństwa obywatelskiego, trójpodziału władzy, pluralizmu, legalizmu, społecznej gospodarki rynkowej oraz przyrodzonej godności człowieka. Rzeczpospolita określona jest także jako państwo unitarne.

Socjalizm rynkowy jest systemem politycznym, w którym łączy się własność publiczną z mechanizmem rynkowym, a więc środki produkcji są albo własnością publiczną albo są wspólnie posiadane i eksploatowane w celach zarobkowych w gospodarce rynkowej. Wypracowany w ten sposób zysk stanowi bezpośrednie źródło dochodów pracowników lub jest źródłem finansów publicznych.

W polityce terminem lawinowego zwycięstwa (lub też miażdżącego, przygniatającego) określać się zwykło taki wynik wyborczy, w którym zwycięzca uzyskał ogromną przewagą nad pokonanymi konkurentami. Biorąc pod uwagę dużą liczbę nurtów politycznych w systemach demokratycznych takie zjawiska są rzadkie.

Demokracja społeczna, jak napisał Józef Maria Bocheński, jest to ustrój społeczny, w którym nie istnieją zapory psychiczne między poszczególnymi warstwami społecznymi. Wobec tego demokracja ustrojowa, a demokracja społeczna, są to dwie różne rzeczy, niezależne od siebie, to znaczy w demokracji ustrojowej, np. w demokracji parlamentarnej mogą wyodrębnić się izolowane grupy lub warstwy społeczne.

System stanowy - ustrój polityczny, w którym istnieją dokładnie zdefiniowane grupy społeczne, mające określone prawa i obowiązki. Zwykle w systemie tym ludzie są przypisywani do określonych stanów z urodzenia, a możliwości przechodzenia z jednego stanu do drugiego są ograniczone do minimum.

Sułtanat - wschodni, islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez sułtana. Odpowiednik innego wschodniego ustroju kaganatu lub zachodnioeuropejskiego cesarstwa.

Ustrój polityczny Rumunii to demokracja parlamentarno-gabinetową, z trójpodziałem władzy. Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu – Izby Deputowanych (izba niższa) oraz Senatu. Władzę wykonawczą sprawują rząd oraz prezydent, a sądowniczą sądy i trybunały.

Socjalizm demokratyczny opowiada się za socjalizmem jako ustrojem gospodarczym i demokracją jako formą rządów w państwie. Postuluje, aby środki produkcji były w posiadaniu całej populacji, a władza w rękach ludu kontrolującego w sposób demokratyczny procesy gospodarcze. Demokratyczny socjaliści preferują republikański ustrój państwowy.

Republika (łac. res publica - dosł. rzecz pospolita, rzecz publiczna) – zgodnie ze współczesną definicją ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas.

Armenia jest demokracją parlamentarną, której ustrój polityczny wzorowany jest na rozwiązaniach zachodnioeuropejskich (np. trójpodział władz). Pomimo tego, wielu obserwatorów kwestionuje czy demokratyczne założenia konstytucyjne są realizowane w rzeczywistości, wskazując m.in. na wątpliwości przy ocenach uczciwości wyborów prezydenckich i parlamentarnych.

Machtergreifung (pol. zagarnięcie władzy; w literaturze też jako Machtübernahme - przejęcie władzy) – określenie pochodzące z języka niemieckiego, dotyczące dokonanego 30 stycznia 1933 roku objęcia władzy rządowej w Niemczech przez NSDAP i następującym przeobrażeniu demokracji w dyktaturę. Wydarzenie stanowi de facto początek istnienia III Rzeszy.

Ogniwo paliwowe zasilane bezpośrednio metanolem, DMFC (Direct-Methanol Fuel Cell) – rodzaj ogniwa paliwowego, w którym metanol (CH3OH) nie jest reformowany, lecz dostarczany bezpośrednio do ogniwa.

Narodnaja Wola (ros. Народная воля, Wola Ludu lub Wolność Ludu) (w języku rosyjskim воля znaczy wola i wolność) - organizacja rewolucjonistów rosyjskich, powstała we wrześniu 1879 w wyniku rozłamu organizacji Ziemla i Wola.

Kalifat (arab. خلافة chilāfa) – islamski, wschodni ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa (arab. خليفة chalīfa). Odpowiednik wschodniego sułtana, zachodnioeuropejskiego cesarstwa lub królestwa.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja