Linki:
323 p.n.e.,
324 p.n.e.,
330 p.n.e.,
338 p.n.e.,
351 p.n.e.,
354 p.n.e.,
355 p.n.e.,
384 p.n.e.,
Aleksander Krawczuk,
Aleksander Macedoński,
Antypater (wódz macedoński),
Attyka (kraina historyczna),
Bitwa pod Cheroneą,
Egina (wyspa),
Filip II Macedoński,
Filipika,
Flota,
Harpalos,
Ignacy Nagurczewski,
Język grecki,
Logografowie jońscy,
Mezopotamia,
Olint,
Posejdon,
Starożytna Grecja,
Starożytna Macedonia,
Starożytna Persja,
Tłumacz,
Teby (Grecja),
Termopile,
Wojna lamijska,
Demostenes (
gr. Δημοσθένης Demosthenes,
384—
322 p.n.e.) – najsłynniejszy mówca
grecki, polityk, zażarty przeciwnik
macedońskiej dominacji w świecie greckim.
Demades z Aten (
gr. Δημάδης, ur. ok.
380 p.n.e., zm. ok.
318 p.n.e.) - utalentowany mówca
ateński, przeciwnik
Demostenesa i zwolennik stronnictwa promacedońskiego. Syn rybaka. Wzięty do niewoli w bitwie pod Cheroneą.
Ajschines (również Eschines) (ok
390 -
322 p.n.e.)
grecki polityk i mówca. Jeden z
10 najwybitniejszych mówców greckich. Pochodził z rodziny zubożałej po
II wojnie peloponeskiej. Zdecydowany zwolennik
Macedonii, w swych mowach zwalczał poglądy
Demostenesa.
Hegesippos z Sunion (
IV wiek p.n.e.) - ateński mówca, któremu przypisuje się autorstwo mowy "Peri Halonesu" (W sprawie Halonezu), która zachowała się pod imieniem
Demostenesa. Hegesippos z Sunion nosił przydomek Krobylos.
Androlepsja - w starożytności (szczególnie w stosunkach pomiędzy
polis greckimi) rodzaj
represaliów polegający na schwytaniu
obywatela drugiego
państwa i więzieniu go do czasu zadośćuczynienia z tytułu naruszenia
prawa.
Demostenes określał ją jako "sprawiedliwą i bardzo ludzką".
Język baktryjski - wymarły język zaliczany do podgrupy południowej
języków wschodnioirańskich, używany w starożytności na terenie
Baktrii. Zapisywany był
alfabetem greckim, wprowadzonym na tym obszarze w czasie podbojów
Aleksandra Macedońskiego.
Kanon dziesięciu mówców – to lista najwybitniejszych mówców
attyckich, zestawiona przez Cecyliusza z Kaleakte (
60-
5 p.n.e.), retora, teoretyka attycyzmu. Są to:
Antyfon,
Andokides,
Lizjasz,
Izajos,
Ajschines,
Hyperejdes,
Izokrates,
Likurg z Aten,
Demostenes,
Dejnarchos.
Mateja Matewski (
cyryl. Матеја Матевски; ur.
13 marca 1929 w
Stambule) -
macedoński poeta, krytyk literacki i eseista. Członek Macedońskiej Akademii Nauk i Sztuk. Autor zbiorów wierszy, którym wyznaczył nową drogę poezji macedońskiej (inspiracje liryką śródziemnomorską i nadrealizmem).
Nikoła Gruewski (lub Gruevski,
cyryl. Никола Груевски; wym.
[ˈnikɔla ˈɡruɛfski]; ur.
31 sierpnia 1970 w
Skopje) –
macedoński polityk,
premier Macedonii od
28 sierpnia 2006, od
2003 przewodniczący macedońskiej partii
WMRO-DPMNE (Wewnętrzna Macedońska Organizacja Rewoluccyjna - Demokratyczna Partia na rzecz Macedońskiej Jedności Narodowej).
Lubczo lub Lupczo Georgiewski (
maced. Љубчо lub Љупчо Георгиевски,
bułg. Любчо Георгиевски, Ljubczo Georgiewski; ur.
17 stycznia 1966 w
Sztipie) -
macedoński polityk,
premier Macedonii od
30 listopada 1998 do
1 listopada 2002, w latach
1990-
2003 przewodniczący macedońskiej partii
WMRO-DPMNE (Wewnętrzna Macedońska Organizacja Rewolucyjna - Demokratyczna Partia na rzecz Macedońskiej Jedności Narodowej).
Kalendarz macedoński –
kalendarz księżycowo-słoneczny, który był w użyciu w
starożytnej Macedonii w
I tysiącleciu p.n.e. Składał się z dwunastu miesięcy synodalnych (księżycowych, łącznie 354 dni), potrzebował więc dodatkowego miesiąca, by utrzymać synchronizację z
porami roku. W okresie używania tego kalendarza w całym hellenistycznym świecie doliczano siedem dodatkowych embolimoi (miesiące przestępne) w każdym 19-letnim
cyklu Metona. Nazwy starożytnego macedońskiego kalendarza pozostały w użyciu w
Syrii nawet w czasach chrześcijańskiej ery. Macedoński kalendarz był w istocie
kalendarzem babilońskim. Posiadał tylko nazwy macedońskie zamiast babilońskich. Przykładowa inskrypcja z
Dekapolu (
VI w. n.e.), Jordan, zawiera słoneczny kalendarz macedoński, zaczynający się od miesiąca Audynaeus.. Słoneczny typ kalendarza był połączony później z
kalendarzem juliańskim. W
Macedonii rzymskiej, oba kalendarze były używane. Rzymski jest poświadczony w inskrypcjach z nazwą Kalandôn (
dop. καλανδῶν,
calendae) oraz macedoński Hellenikei (
cel. Ἑλληνικῇ,
grecki).. Inskrypcja z Kassandrei (ok.
306-
298 p.n.e.) nosząca miesiąc Athenaion (
gr. Ἀθηναιῶν) sugeruje, że kilka miast mogły mieć własne nazwy miesięcy nawet po
IV w. p.n.e., czasach ekspansji macedońskiej.
Kynane, Kyna lub Kynna (
gr: Kύνάνη, Kýnánē; Kύνα, Kýna; Kύννα, Kýnna) (zm.
322 p.n.e.) – księżniczka macedońska, córka króla
Macedonii Filipa II i królowej
Eurydyki II (Audaty), siostra przyrodnia słynnego
Aleksandra Macedońskiego.
Dr Ian Richard Kyle Paisley (ur. 6 kwietnia
1926) - emerytowany
polityk i kaznodzieja, działający w
Irlandii Północnej, założyciel i były przywódca
Demokratycznej Partii Unionistycznej, największej od 2005 roku siły politycznej
Irlandii Północnej,
pisarz i mówca, przeciwnik zjednoczenia Irlandii Północnej z
Irlandią.
Dame Grujew (ur. 19 stycznia 1871 w Smiłewie, zm. 10 grudnia 1906 w okolicy Małeszewa) – jeden z twórców
Wewnętrznej Macedońskiej Organizacji Rewolucyjnej.
Gyula Dávid (ur. 6 maja 1913 w
Budapeszcie, zm. 14 marca 1977 tamże) –
węgierski kompozytor muzyki poważnej. Uczeń
Kodálya w Konserwatorium Liszta. Jego najsłynniejszy utwór to koncert altówkowy (1950).
Božidar Vidoeski (ur.
1920 w Kajalnicy, zm.
16 maja 1998) –
macedoński językoznawca, slawista. Od 1961 profesor uniwersytetu w
Skopje. Od 1969 członek Macedońskiej Akademii Nauk i Sztuk. Od 1994 członek
PAU. Zasłużony dla polsko-macedońskich kontaktów kulturowych. Tworzył prace z fonologii, słowotwórstwa, dialektyki, onomastyki, m.in.: Porečkiot govor (1950), Makedonskite dijalekti vo svetlinata na lingvisticěskata geografija (1962), Studia lingvistica polono-jugoslavica (1982), Polski-macedoński. Gramatyka konfrontatywna (1984, wspólnie z
Zuzanną Topolińską), Słownik polsko-macedoński i macedoński-polski (1990), wspólnie z Topolińską i
Włodzimierzem Pianką. Vidoeski ponadto otrzymał tytuł doktora honoris causa
Uniwersytetu Śląskiego. Był także twórcą drugiej macedońskiej encyklopedii Enciklopedija na selata vo Republika Makedonija.
Saga macedońska (oryg. Македонска сага) – film fabularny produkcji
macedońsko –
jugosłowiańskiej z 1993, w reżyserii Gapo Ivanovskiego Branko.
Bożidar Widoeski (Божидар Видоески) (ur.
1920 w Kajalnicy, zm.
16 maja 1998) –
macedoński językoznawca, slawista,
profesor. Od 1961 profesor uniwersytetu w
Skopje. Od 1969 członek Macedońskiej Akademii Nauk i Sztuk. Od 1994 członek
PAU. Zasłużony dla polsko-macedońskich kontaktów kulturowych. Tworzył prace z fonologii, słowotwórstwa, dialektyki, onomastyki, m.in.: Porečkiot govor (1950), Makedonskite dijalekti vo svetlinata na lingvisticěskata geografija (1962), Studia lingvistica polono-jugoslavica (1982), Polski-
macedoński. Gramatyka konfrontatywna (1984, wspólnie z
Zuzanną Topolińską), Słownik polsko-macedoński i macedoński-polski (1990), wspólnie z Topolińską i
Włodzimierzem Pianką. B. Widoeski ponadto otrzymał tytuł doktora
honoris causa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Był także twórcą drugiej macedońskiej encyklopedii Enciklopedija na selata vo Republika Makedonija.
Klasy dominacji –
wskaźnik używany w badaniach
ekologicznych i
zoocenologicznych. W grupach mało licznych gatunkowo wyróżnia się na ogół mniej klas, lecz o większej dominacji. W grupach liczniejszych gatunkowo wyróżniane są zazwyczaj niższe klasy dominacji. Ta różnorodność wynika z potrzeby zróżnicowania materiału. W badaniach nad owadami wodnymi najczęściej wyróżniane są następujące klasy dominacji (BIESIADKA i KOWALIK 1980), gdzie: