Dendrometria

Dendrometria (gr. déndron - drzewo; metréō - mierzę) – nauka zajmująca się metodami pomiaru lasu. Przede wszystkim określa się: miąższość, przyrost miąższości, wiek drzewostanu.

Tablice zasobności drzewostanów oraz tablice zasobności i przyrostu drzewostanów, są empirycznym modelem drzewostanu. Przedstawiają one zmieniające się z wiekiem różne cechy drzewostanu - wysokość, pierśnicę, liczbę drzew, miąższość drzewostanu, przyrost miąższości drzewostanu itd. Niektóre z tych cech podawane są w przeliczeniu na 1 hektar. Drzewostany w tym samym wieku mogą mieć różną wysokość co sugeruje ich różną bonitację. W obrębie danego gatunku drzewa tablice zasobności podzielone są na klasy bonitacji siedliska w zależności od wieku i wysokości. Stosowane w Polsce tablice zasobności Schwappacha dla sosny zawierają 5 klas bonitacji siedliska. Dla tablic tych Szymkiewicz opracował jeszcze jedną klasę bonitacji – Ia.

Tablice miąższości drzew stojących stanowią zbiór liczb, przedstawiający przeciętną miąższość drzewa w zależności od niektórych jego wymiarów. Najczęściej wymiarami tymi są pierśnica i wysokość drzewa.

Powierzchnia próbna – wybrana w danym drzewostanie powierzchnia, przeważnie 0,25 ha lub 0,5 ha, na której drzewostan daje mniej więcej wierny obraz całego drzewostanu. Powierzchnie próbne zakłada się w drzewostanach rębnych w celu określenia miąższości drzewostanu i oszacowania wielkości pozyskania sortymentów drzewnych, bądź też w drzewostanach przedrębnych, celem oszacowania możliwości pozyskania masy drzewnej z trzebieży.

Tablice miąższości drzew stojących stanowią zbiór liczb, przedstawiający przeciętną miąższość drzewa w zależności od niektórych jego wymiarów. Najczęściej wymiarami tymi są pierśnica i wysokość drzewa.

Drzewostan jednogatunkowy, drzewostan lity - drzewostan składający się głównie z jednego gatunku drzew, inne gatunki, reprezentowane w drzewostanie głównym nie przekraczają 10% liczby drzew (powierzchni drzewostanu lub jego masy).

Mapa izopachytowa jest mapą ilustrującą zmiany miąższości warstw geologicznych. Izopachyty są liniami łączącymi punkty o tej samej wartości miąższości warstw geologicznych.

Drągowina – faza rozwoju drzewostanu następująca po tyczkowinie obejmująca pokolenie drzew gatunków lasotwórczych. Faza drągowiny obejmuje lata życia drzewostanu od 35 do 50 lat. W tym okresie kończy się wzmożony przyrost drzew na długości a zaczyna się przyrost na grubości (przyrost wtórny pnia).

Sumaryczna produkcja drzewostanu – ilość drewna wyprodukowanego przez drzewostan w określonym czasie. Sumaryczną produkcję najczęściej wyraża się w m³ w przeliczeniu na powierzchnię 1 ha. Na sumaryczną produkcję drzewostanu w danym wieku składa się aktualna zasobność oraz suma miąższości drewna, które zostało z niego pozyskane (tzw. użytki przedrębne). Sumaryczną produkcję poszczególnych gatunków dla siedlisk różnych klas bonitacji można odczytać z tablic zasobności i przyrostu drzewostanów.

Tablice miąższości drewna okrągłego – tablice służące do określenia masy sortymentów drzewnych (drewno okrągłe) drewna leżącego. Najczęściej stosowanymi są tablice do określenia masy na podstawie średnicy środkowej i długości drewna. W pozostałych przypadkach może to być: średnica górna, średnica znamionowa, szerokość i wysokość stosu i liczba sztuk.

Świder Presslera (ang. increment borer) - przyrząd umożliwiający określenie wieku i historii drzewa, stosowany głównie w dendrometrii i dendrochronologii.

Pierśnica – miara stosowana w opisie drzew uzyskiwana w wyniku pomiaru drzewa na wysokości 1,3 metra nad poziomem gruntu (czyli na wysokości klatki piersiowej przeciętnego dorosłego człowieka – stąd nazwa). W naukach leśnych i dendrometrii pomiar dotyczy średnicy pnia i dostarcza jednego z głównych parametrów (obok wysokości pnia) służących do określania miąższości drzewa. W praktyce leśnej, pierśnica służy również do określania wyrażonego w m³ zapasu masy drzew na jednostce powierzchni. W ochronie przyrody w pierśnicy mierzy się zwykle obwód pnia (tzw. obwód pierśnicowy), który należy do podstawowych kryteriów kwalifikujących drzewa do ochrony w formie pomników przyrody.

Drzewostan dojrzewający – faza rozwoju drzewostanu następująca po drągowinie obejmująca pokolenie drzew gatunków lasotwórczych. Faza drzewostanu dojrzewającego obejmuje lata życia drzewostanu od 50 do 80 lat. W tym okresie brak u drzew przyrostu na długości i znikomy przyrost na grubości a większość drzew regularnie rodzi nasiona.

Rębnia – system użytkowania i odnawiania lasu. Określa zespół zasad i czynności z zakresu użytkowania lasu, mających na celu stworzenie najkorzystniejszych warunków dla odnowienia lasu o właściwym, z punktu widzenia gospodarki leśnej, składzie gatunkowym drzew i uzyskania pożądanej budowy drzewostanu.

Ksylometria - w dendrometrii, pomiar objętości drewna poprzez zanurzenie w wodzie i pomiarze objętości wypartej wody. Metoda umożliwia dokładne określenie objętości drewna, jest stosowana do oceny dokładności metod technicznych pomiaru objętości drewna.

Tablice zasobności drzewostanów oraz tablice zasobności i przyrostu drzewostanów, są empirycznym modelem drzewostanu. Przedstawiają one zmieniające się z wiekiem różne cechy drzewostanu - wysokość, pierśnicę, liczbę drzew, miąższość drzewostanu, przyrost miąższości drzewostanu itd. Niektóre z tych cech podawane są w przeliczeniu na 1 hektar. Drzewostany w tym samym wieku mogą mieć różną wysokość co sugeruje ich różną bonitację. W obrębie danego gatunku drzewa tablice zasobności podzielone są na klasy bonitacji siedliska w zależności od wieku i wysokości. Stosowane w Polsce tablice zasobności Schwappacha dla sosny zawierają 5 klas bonitacji siedliska. Dla tablic tych Szymkiewicz opracował jeszcze jedną klasę bonitacji – Ia.

Gospodarczy typ drzewostanu (GTD) określa hodowlany cel gospodarowania, docelowo dla wieku dojrzałości rębnej, w formie pożądanej kolejności udziału głównych gatunków drzew zapisywanych wzrastająco; np. zapis GTD: So-Db, oznacza, że w wieku dojrzałości rębnej danego drzewostanu, gatunkiem panującym powinien być dąb, a współpanującym sosna.

Dendrologia (gr. déndron – drzewo, lógos – słowo, nauka), drzewoznawstwo – dział botaniki zajmujący się drzewami i krzewami, w tym m.in. ich morfologią, anatomią, geografią, genetyką. Zajmuje się też introdukcją – wprowadzeniem do uprawy obcych gatunków roślin oraz ich aklimatyzacją.

Wiek drzew – określa się na podstawie przeliczania słojów (przyrostów rocznych) drewna na pniakach (oraz dodaniu liczby lat niezbędnych do osiągnięcia przez młode drzewko wysokości pniaka) ściętych drzew lub na podstawie średniej liczby okółków gałęzi. Wyraźne okółki wytwarza drzewo tylko w młodości w okresie rocznego przyrostu na wysokość. Gdy te sposoby ustalenia wieku drzew nie mogą być wykorzystane, wówczas wiek drzew określa się szacunkowo – w przybliżeniu. Wiek drzewostanu określa się jako klasa wieku drzewostanu.

Krzysztof Michalski (ur. 4 października 1954 r.), polski dziennikarz i komentator naukowy, z radiem związany od 1981 roku. Pracował we wszystkich programach Polskiego Radia, zajmując się przede wszystkim popularyzacją nauki i techniki. Przygotowywał takie programy jak: Człowiek i Nauka, Klub Trójki, Bliskie Spotkania, Wieczór Muzyki i Myśli, Widnokrąg, Eksperyment – Teoria – Praktyka, WIST – quiz popularnonaukowy, Cudowny Świat Nauki, Echo, Wieczór z Jedynką.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja