Linki:
31 lipca,
5 października,
Absolutyzm oświecony,
Ateizm,
Deizm,
Despotyzm,
Encyclopédie,
Francja,
Jean Le Rond d'Alembert,
Kolonializm,
Kubuś Fatalista i jego pan,
Kuzynek mistrza Rameau,
Langres,
Oświecenie (okres),
Paryż,
Sensualizm,
Teizm,
Zakonnica (powieść),
Denis Diderot (ur.
5 października 1713 w
Langres we
Francji, zm.
31 lipca 1784 w
Paryżu) – francuski pisarz, krytyk literatury i sztuki, filozof i encyklopedysta okresu
Oświecenia.
Charles Batteux (
6 maja 1713 w
Vouziers w Ardenach –
14 lipca 1780 w
Paryżu) - francuski filozof, znany zwłaszcza jako autor pism z zakresu estetyki, twórca pojęcia sztuki piękne.
Hippolyte Adolphe Taine (ur.
21 kwietnia 1828 w
Vouziers zm.
5 marca 1893 w
Paryżu) – francuski
filozof,
psycholog,
historyk sztuki i literatury oraz
krytyk literacki.
Diecezja Saint-Denis -
diecezja Kościoła rzymskokatolickiego we
Francji, w
metropolii paryskiej. Powstała 9 października 1966 roku. Jej granice pokrywają się ze świeckim departamentem
Seine-Saint-Denis. Najważniejszą świątynią diecezji jest
bazylika Saint-Denis, będąca miejscem pochówku większości władców Francji.
André Salmon (ur.
4 października 1881 roku w
Paryżu- zm.
12 marca 1969,
Prowansja)-
francuski poeta, krytyk sztuki oraz pisarz. Wraz z
Guillaume Apollinairem, propagator oraz obrońca sztuki
kubistycznej.
Denis Wasyljewicz Dawidow (
ros. Денис Васильевич Давыдов; ur. 16/
27 lipca 1784 w
Moskwie; zm.
22 kwietnia/
4 maja 1839 Wierchniaja Maza; podwójne daty uwzględniają oba kalendarze) – rosyjski pisarz wojenny i
poeta, rosyjski generał lejtnant
1831, bohater I Wojny Ojczyźnianej 1812.
Gertrude Stein (ur.
3 lutego 1874 w
Pittsburghu , zm.
27 lipca 1946 w
Paryżu ) -
amerykańska pisarka,
poetka i
feministka. Miała wpływ na rozwój
modernistycznej sztuki i literatury. Większość życia spędziła we
Francji.
Théophile Gautier (ur.
30 sierpnia 1811 w
Tarbes, zm.
23 października 1872 w
Neuilly-sur-Seine koło
Paryża) -
francuski pisarz, poeta, dramaturg, krytyk literacki, teatralny i krytyk sztuki; przedstawiciel francuskiego
romantyzmu, prekursor
parnasizmu. Z osobą Gautiera powszechnie łączy się właściwe wprowadzenie do literatury słynnego sformułowania Victora Cousina
sztuka dla sztuki, pochodzącego z przedmowy do powieści Panna de Maupin (
1836). Właściwe romantykom upodobanie do cudowności znalazło wyraz w opowiadaniach fantastycznych, które Gautier zaczął pisać już w latach trzydziestych. Z reguły pozbawione efektów niesamowitości, opowiadania te bliskie bywają zaprawionej humorem
grotesce.
Juniper Sierra, Junípero Serra , właśc. Miquel Josep Serra i Ferrer (ur.
24 listopada 1713 w
Petrze na
Majorce, zm.
28 sierpnia 1784 w Misji San Carlos Borromeo de Carmelo w Kalifornii) - założyciel
San Francisco, misjonarz
franciszkański,
błogosławiony Kościoła katolickiego.
Claude Gillot (ochrzczony 27 kwietnia
1673 w
Langres, zm. 4 maja
1722 w
Paryżu) –
francuski malarz, rytownik i dekorator, reprezentant
stylu regencji zapowiadający sztukę
rokoka.
Claude Simon (ur.
10 października 1913 w
Tananarivie na
Madagaskarze, zm.
6 lipca 2005 w
Paryżu), pisarz i eseista
francuski. Został laureatem
Nagrody Nobla w dziedzinie
literatury za rok
1985.
Karel Teige (ur.
13 grudnia 1900 w
Pradze, zm.
1 października 1951 w Pradze) -
czeski pisarz,
publicysta,
fotograf. Był czeskim
krytykiem sztuki i
literatury. Czołowa postać
awangardy międzywojennej, współtwórca
manifestów poetyzmu, przywódca
surrealistów.
Karel Teige (ur.
13 grudnia 1900 w
Pradze, zm.
1 października 1951 w Pradze) -
czeski pisarz,
publicysta,
fotograf. Był czeskim
krytykiem sztuki i
literatury. Czołowa postać
awangardy międzywojennej, współtwórca
manifestów poetyzmu, przywódca
surrealistów.
Juniper Sierra, Junípero Serra , właśc. Miquel Josep Serra i Ferrer (ur.
24 listopada 1713 w
Petrze na
Majorce, zm.
28 sierpnia 1784 w Misji San Carlos Borromeo de Carmelo w Kalifornii) - założyciel
San Francisco,
misjonarz franciszkański,
błogosławiony Kościoła katolickiego.
Co to jest Oświecenie (niem. Was ist Aufklärung, pełny tytuł: Beantwortung der Frage: Was ist Aufklärung) – artykuł, który ukazał się w
1784 roku w naukowym piśmie "
Berlinische Monatsschrift" wydawanym w
Berlinie od roku. Autorem artykułu był
Immanuel Kant. Filozof z Królewca odpowiadał w nim na pytanie, czym tak naprawdę jest
Oświecenie. Stwierdza w odpowiedzi, że jest ono zapowiedzią wyjścia człowieka z okresu dzieciństwa, w którym człowiek był, polegając na religii i radach teologów. Istotą Oświecenia było, wg Kanta, hasło
sapere aude! co można przetłumaczyć jako: "miej odwagę posługiwać się rozumem!". Kant podkreślał, że jego epoka jest epoką Oświecenia, ale jeszcze nie jest epoką oświeconą, brak bowiem "jeszcze wiele do tego, by ludzie, ogólnie biorąc, byli już w stanie albo mogli co najmniej być doprowadzeni do tego, by w sprawach religii kierowali się sami w sposób pewny i słuszny swym rozsądkiem, bez obcego kierownictwa".
Jean Casimir Fèlix Guyon francuski lekarz chirurg, ( ur.
21 lipca 1831 w
Saint-Denis (Reunion), zm.
2 sierpnia 1920 w
Paryżu). Od
1890 profesor i kierownik kliniki dróg moczowych w
Paryżu. Jeden z założycieli nowoczesnej
urologii. W
Paryżu stworzył pierwszą na świecie klinikę urologiczną. Stosował oryginalne metody operacyjne.
Voltaire (Wolter), właśc. François-Marie Arouet (Voltaire jest pseudonimem artystycznym); ur.
21 listopada 1694 w
Paryżu, zm.
30 maja 1778 w Paryżu) – francuski
pisarz epoki
oświecenia,
filozof,
dramaturg i
historyk. Tworzył
satyry, powieści,
dramaty oraz "Listy".
Maciej Świerkocki - ur.
1961 w Łodzi. Pisarz, scenarzysta, krytyk i tłumacz literatury anglojęzycznej. Ukończył filologię angielską (1985) i filozofię (absolutorium 1988) na Uniwersytecie Łódzkim. Od roku 1987 asystent w Zakładzie Teorii Literatury Instytutu Teorii Literatury, Teatru i Filmu na UŁ. Doktorat w roku 1995. Współpracownik takich pism, jak: "Literatura na świecie", "Bestseller", "ExLibris", "Playboy", "Film", "Film na świecie", "Odra", "Kalejdoskop", "Zagadnienia Rodzajów Literackich". Stały współpracownik, jako tłumacz na język angielski, Muzeum Sztuki w Łodzi, łódzkiej Galerii FF oraz innych muzeów i galerii sztuki w Polsce. Członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Polskiej Akademii Filmowej.
François-Nicholas-Madeleine Morlot (ur.
28 grudnia 1795 w
Langres, zm.
29 grudnia 1862 w
Paryżu) -
francuski duchowny katolicki, kardynał, Arcybiskup Paryża.