Linki:
Achaja (nomos),
Akarnania,
Aoryst,
Argolida,
Artemida,
Bezokolicznik,
Biernik,
Celownik (przypadek),
Cyklady,
Dialekt attycki,
Dialekt joński,
Dodekanez,
Dopełniacz (przypadek),
Elida,
Epir,
Epoka hellenistyczna,
Etolia,
Fokida,
Język grecki,
Język grecki archaiczny,
Język grecki klasyczny,
Język griko,
Język jewanik,
Język macedoński (helleński),
Język mykeński,
Język nowogrecki,
Język starogrecki,
Języki helleńskie,
Katharewusa,
Koine,
Kontrakcja (fonetyka),
Korynt,
Kreta,
Lakonia,
Liczebnik,
Lokryda,
Mesenia,
Mianownik (przypadek),
Półwysep Apeniński,
Peloponez,
Pindar,
Przyrostek,
Rodzajnik,
Santoryn,
Sielanka,
Teokryt,
Wyspy Jońskie,
Zatoka Koryncka,
Dialekt dorycki - jeden z głównych dialektów
klasycznego języka greckiego, rozpadający się na kilka odmian, rozpowszechniony w okresie klasycznym na obszarze południowego i zachodniego
Peloponezu (w
Lakonii,
Mesenii,
Argolidzie i
Koryncie), na wyspach
Dodekanezu, niektórych wyspach południowych
Cykladów (m. in. na
Santorynie) i na
Krecie, a także w części archipelagu
Wysp Jońskich i
Epiru. Dialekt dorycki blisko spokrewniony jest z dialektami północno-zachodnimi, używanymi w
Achai i
Elidzie oraz na północ od
Zatoki Korynckiej - m.in. w
Etolii,
Akarnanii,
Fokidzie i
Lokrydzie. Wraz z nimi tworzy zespół zachodni dialektów klasycznej greki. Dialekty północno-zachodnie różnią się od odmian dialektu doryckiego dwoma cechami: końcówką
celownika liczby mnogiej rzeczowników III deklinacji -οις (-ois) zamiast doryckiego -σι (-si) oraz użyciem zaimka ἐν (en) z
biernikiem w znaczeniu "do", zamiast doryckiego εἰς (eis). Część specjalistów uważa dialekty północno-zachodnie za odmianę dialektów doryckich.
Język sassarski (północnozachodniosardyński) to jeden z czterech głównych
dialektów języka sardyńskiego. Posługuje się nim ok. 0,1 mln mieszkańców
włoskiej wyspy Sardynii, przede wszystkim jej północno-zachodniej części.
Dialekt attycki - jeden z głównych dialektów
klasycznego języka greckiego, w okresie klasycznym rozpowszechniony w
Attyce i na północnych wybrzeżach
Morza Egejskiego. Najbardziej zbliżony do
dialektu jońskiego, wraz z którym tworzy grupę jońsko-attycką. Dialekt ten w swoim wczesnym stadium zaświadczony jest już w
grece archaicznej okresu
homeryckiego (ok.
VIII wiek p.n.e.) - pojawia się sporadycznie w
Iliadzie i
Odysei. W dialekcie attyckim powstała większość dzieł poetów i pisarzy okresu klasycznego, jest to też język starożytnych
mówców ateńskich. Na dialekcie attyckim opiera się też w znacznej mierze późniejsza
greka koine, używana w
okresie hellenistycznym.
Gwary lubawskie - gwary należące do
dialektu mazowieckiego języka polskiego, czasami kwalifikowane jako część oddzielnego
dialektu chełmińsko-kociewsko-warmińskiego. Wraz z
gwarą malborską i grudziądzkimi należy do tzw.
nowszych dialektów mieszanych, które powstały już po okresie formowania się
pierwotnych dialektów polskich.
Terytoria Północno-Zachodnie i
Ziemia Ruperta były krainami geograficzno-historycznymi w północnej części Ameryki. Ziemia Ruperta kontrolowana była przez brytyjską
Kompanię Zatoki Hudsona, a Terytoria Północno-Zachodnie, przez kanadyjską (z siedzibą w
Montrealu)
Kompanię Północno-Zachodnią. Od czasu połączenia obu kompanii w
1821 oba regiony zaczęto określać wspólną nazwą Terytoriów Północno-Zachodnich.
Dialekty języka norweskiego – grupa
dialektów języka norweskiego funkcjonujących niezależnie od dwóch oficjalnych standardów języka:
bokmål i
nynorsk. Obecnie można rozróżnić dwie tendencje: z jednej strony zwiększającą się regionalizację językową, z drugiej coraz większą akceptację dla dialektów, mimo ogólnej tendencji zbliżania się dialektów do siebie.
Język liguryjski - zespół
dialektów używanych przez niemal 2 mln osób w
Ligurii, krainie rozciągającej się na północnym wybrzeżu
Morza Liguryjskiego, głównie na terytorium
Włoch, ale także
Francji i
Monako. Tradycyjnie dialekty liguryjskie uważa się za regionalny wariant
języka włoskiego, lecz bardzo różnią się one od włoskiego języka standardowego. Bliskie są natomiast dialektom
piemonckim i
lombardzkim. Niektórzy językoznawcy, tacy jak Frederick Agard, klasyfikują dialekt liguryjski jako należący do podgrupy gallo-italskiej języków zachodnioromańskich, podczas gdy włoski umieszczają w innej grupie, a mianowicie italsko-dalmatyńskiej.
Montes Secchi – jeden z mniejszych łańcuchów górskich na
Księżycu, położony blisko północno-zachodniego brzegu
Mare Fecunditatis. Ten w przybliżeniu liniowy zespół niskich grzbietów łączy się z północno-zachodnimi stokami krateru Secchi, od którego wziął swoją nazwę, a który upamiętnia dziewiętnastowiecznego
włoskiego astronoma Pietra Angela Secchiego. Grzbiety ciągną się z południowego zachodu na północny wschód.
Gwara malborska -
gwara dialektu wielkopolskiego języka polskiego należąca do tzw.
nowszych dialektów mieszanych, czyli gwar powstałych na terenach późniejszych kolonizacji polskiej ludności. Przez długi czas
gwary lubawskie traktowane były łącznie wraz z gwarą malborską jako jeden zespół gwarowy (gwary malborsko-lubawskie), ale obecnie uważa się je za część
dialektu mazowieckiego.
Dialekt kłodzki (
niem. Glätzisch Mundart, Glätzisch, Gleetzisch, Pauersch w gwarze – wiejski) – odmiana
dialektu śląskiego języka niemieckiego, odrębna od dialektu górskiego (niem. Gebirgschlesisch), występująca do
1945 r. na terenie Grofschoaft Glootz (Grafschaft Glatz czyli
hrabstwa kłodzkiego), głównie wśród mieszkańców wsi. Glätzisch był
gwarą wykształconą na bazie mowy osadników z
Turyngii i
Frankonii kolonizujących Śląsk i
ziemię kłodzką od XIII w. Jak pozostałe
dialekty śląskie należy do dialektów wschodnich (Ostmitteldeutsch) grupy dialektów środkowo-niemieckich. Charakteryzował się dużą
frekwencją (częstym występowaniem)
głoski "
a", przypominał bardzo
dialekty z okolic
Harzu i zawierał naleciałości
leksykalne z
języków słowiańskich.
Język griko – język ojczysty
Greków zamieszkujących
Kalabrię i
Apulię we
Włoszech (
Italogreków), uważany niekiedy za dialekt
języka nowogreckiego, wywodzi się jednak bezpośrednio z
dialektu doryckiego greki klasycznej. Przez wieki pozostawał pod silnym wpływem
łaciny, a później
języka włoskiego, wciąż jest jednak w dużym stopniu zrozumiały dla użytkowników współczesnej greki.
Dialekt czakawski (
po chorwacku čakavsko narječje, čakavština, čakavica) — jeden z trzech głównych
dialektów języka chorwackiego, wyróżnianych na podstawie różnic w wymowie i postaci
zaimka pytającego co. Nazwa dialektu pochodzi od formy tego zaimka - ča (w dwu pozostałych dialektach,
kajkawskim i
sztokawskim - zaimek ten ma postać odpowiednio kaj i što).
Dialekty środkowoniemieckie - zespół
dialektów języka wysokoniemieckiego, których obszar występowania stanowi pas rozciągający się od
Nadrenii do
Turyngii. Graniczą one od północy z
dialektami dolnoniemieckimi i od południa z
dialektami górnoniemieckimi.
Bizon leśny (Bison bison athabascae) – podgatunek
bizona występujący w północnej części Ameryki Północnej. Jego pierwotny obszar występowania obejmuje znaczną część
lasów borealnych Alaski,
Jukon, zachodnich
Terytoriów Północno-Zachodnich, północno-wschodniej
Kolumbii Brytyjskiej, północnej
Alberty oraz północno-zachodniego
Saskatchewan. Widnieje on na liście zagrożonych gatunków
Komitetu ds. Statusu Zagrożenia Dzikiej Przyrody w Kanadzie.
Dialekt joński - jeden z głównych dialektów
klasycznego języka greckiego, rozpowszechniony w okresie klasycznym na obszarze południowo-zachodniej
Azji Mniejszej (w historycznej
Jonii), na
Cykladach,
Sporadach Północnych,
Eubei a także części wysp przybrzeżnych Azji Mniejszej, m.in. na
Chios i
Samos. W swoim wczesnym stadium zaświadczonych już w
grece archaicznej okresu
homeryckiego - obok dialektu eolskiego stanowi podstawę języka
Iliady i
Odysei. W
okresie hellenistycznym był stopniowo wypierany przez
grekę koine, stanowi
substrat dla rozwiniętego z niej w okresie
bizantyjskim języka pontyjskiego. W literaturze okresu klasycznego dialekt joński pojawia się m.in. w części dzieł
Sofoklesa i
Ajschylosa, a także utworach epickich i wczesnej historiografii (np. u
Herodota), nawiązujących do
greki homeryckiej. Najbardziej zbliżony do
dialektu attyckiego, wraz z którym tworzy zespół jońsko-attycki.
Dialekt kajkawski (
po chorwacku kajkavsko narječje, kajkavština, kajkavica) — jeden z trzech głównych
dialektów języka chorwackiego, wyróżnianych na podstawie różnic w wymowie i postaci
zaimka pytającego co. Nazwa dialektu pochodzi od formy tego zaimka, używanego na północy
Chorwacji - kaj (w dwóch pozostałych dialektach,
sztokawskim i
czakawskim - zaimek ten ma postać odpowiednio što i ča).
Nowsze dialekty mieszane – umowne określenie nazywające te
gwary północnopolskie, które powstały w wyniku ekspansji
polskich dialektów (
mazowieckiego i
wielkopolskiego) na tereny zamieszkane pierwotnie przez
Prusów. Gwary mieszane sprawiają
dialektologom pewne problemy - często ich jednoznaczne przypisanie do konkretnego dialektu jest bardzo trudne i zależy od wybranych przez
językoznawcę kryteriów. Pewnym rozwiązaniem było wydzielenie odrębnego
dialektu chełmińsko-kociewsko-warmińskiego jako dialektu pośredniego, nie jest on jednak uwzględniany w najpopularniejszych podziałach. Nie należy mylić tego pojęcia z
nowymi dialektami mieszanymi, rzeczywistą jednostką dialektologiczną.
Mount Nirvana –
szczyt na
Terytoriach Północno-Zachodnich, w
Kanadzie, w paśmie Backbone Ranges. Jego wysokość wynosi 2773 m
n.p.m. i jest najwyższym szczytem na Terytoriach Północno-Zachodnich. Po raz pierwszy został zdobyty w 1965.
Dialekt kłodzki (
niem. Glätzisch Mundart, Glätzisch, Gleetzisch, Pauersch w gwarze – wiejski) – odmiana
dialektu śląskiego języka niemieckiego, odrębna od dialektu górskiego (niem. Gebirgschlesisch), występująca do
1945 r. na terenie Grofschoaft Glootz (Grafschaft Glatz czyli
hrabstwa kłodzkiego), głównie wśród mieszkańców wsi. Glätzisch był
gwarą wykształconą na bazie mowy osadników z
Turyngii i
Frankonii kolonizujących Śląsk i
ziemię kłodzką od XIII w. Jak pozostałe
dialekty śląskie należy do dialektów wschodnich (Ostmitteldeutsch) grupy dialektów środkowo-niemieckich. Charakteryzował się dużą
frekwencją (częstym występowaniem)
głoski "
a", przypominał bardzo
dialekty z okolic
Harzu i zawierał naleciałości
leksykalne z
języków słowiańskich.
Język/dialekt babiloński – jeden z głównych dialektów
języka akadyjskiego, który wykształcił się na początku II tys. p.n.e. z
dialektu staroakadyjskiego na obszarze środkowej i południowej
Mezopotamii. W użyciu pozostawał do końca I tys. p.n.e. Zapisywany był w
piśmie klinowym. W rozwoju języka babilońskiego wyróżnianych jest pięć etapów: starobabiloński, średniobabiloński, młodobabiloński, nowobabiloński i późnobabiloński
Dubawnt (
ang. Dubawnt Lake,
fr. Lac Dubawnt) – jezioro w północnej
Kanadzie, w terytorium
Nunavut, przy granicy z
Terytoriami Północno-Zachodnimi. Zajmuje powierzchnię 3629 km² (3833 km² wraz z wyspami jeziornymi). Przez jezioro przepływa rzeka Dubawnt, dopływ rzeki
Thelon.
Jeleń czarnoogoniasty (
łac. Odocoileus hemionus columbianus) –
ssak z rzędu
parzystokopytnych, z rodziny
jeleniowatych; podgatunek
mulaka, zamieszkujący
Wybrzeże Północno-Zachodnie Ameryki Północnej.