Docent

Docent (niem. Dozent, łac. doceo – uczę) – stanowisko w szkołach wyższych i instytutach naukowych dla pracowników dydaktycznych. Od 1 października 2005 roku uregulowane ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym z 27 lipca 2005 r. Ustawa ta w art. 110, ust. 4 dopuszcza (w drodze odpowiedniego zapisu w statutach poszczególnych uczelni) wprowadzenia fakultatywnego stanowiska docenta w grupie pracowników dydaktycznych danej uczelni. Osoba taka powinna posiadać stopień doktora, a jej prawa i obowiązki są podobne jak na stanowisku starszego wykładowcy. W uczelniach morskich na stanowisku docenta może być zatrudniona osoba posiadająca tylko stopień naukowy doktora oraz najwyższy stopień morski (art. 114, ust. 4).

Profesor nadzwyczajny (z łac. professor extraordinarius , z niem. außerordentlicher Professor, skrót: ao. Prof.) - stanowisko na uczelni przewidziane dla pracownika naukowego lub naukowo-dydaktycznego, który posiada stopień naukowy doktora habilitowanego lub tytuł naukowy profesora (art. 114, ust. 2 Ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.). Ustawodawca dopuszcza jednak zatrudnienie na stanowisku profesora nadzwyczajnego osoby, która posiada tylko stopień naukowy doktora oraz znaczne i twórcze osiągnięcia w pracy naukowej, jednak tylko na podstawie umowy o pracę (art. 115, ust. 1 i 5 Ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.). Stanowisko profesora nadzwyczajnego jest niższe rangą od stanowiska profesora zwyczajnego. Na uczelniach morskich na stanowisku profesora nadzwyczajnego można zatrudnić doktora, który dodatkowo posiada najwyższy dyplom morski, tj. kapitana żeglugi wielkiej bądź starszego mechanika.

Adiunkt (łac. adiunctus – dołączony) – stanowisko w szkołach wyższych i placówkach naukowo-badawczych dla pracowników naukowych lub naukowo-dydaktycznych posiadających stopień naukowy doktora lub doktora habilitowanego. W przeciwieństwie do samodzielnych pracowników nauki określani są czasem mianem pomocniczych pracowników nauki. Na niektórych polskich uczelniach jest przyjętym zwyczajem, że po obronieniu habilitacji naukowiec uzyskuje stanowisko profesora, jednak na wielu (zwłaszcza państwowych) uczelniach nie jest to automatyczne i zależy bardziej zarówno od polityki wydziału, jak i dostępności etatów (finansowania).

Pracownicy uczelni w Polsce – zgodnie z polską ustawą z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365), pracownicy uczelni zatrudniani są jako nauczyciele akademiccy lub jako pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi.

Siły Zbrojne RP odziedziczyły po Siłach Zbrojnych PRL rozbudowany system szkolnictwa wojskowego dostosowany do potrzeb blisko 300 tysięcznej armii. Wsród szkół różnego typu znajdowało się aż 16 uczelni wyższych, w tym 5 akademii wojskowych i 11 wyższych szkół oficerskich. Praktycznie każdy rodzaj wojsk i część służb miała "swoją" szkołę oficerską. Szkoły te prezentowały zróżnicowany poziom, który znacznie odbiegał od standardów cywilnego szkolnictwa wyższego, na co zasadniczy wpływ miała ustawa o wojskowym szkolnictwie wyższym umożliwiająca obsadzanie stanowisk naukowo-dydaktycznych kadrą nie posiadającą odpowiednich stopni i tytułów naukowych. Stąd też, pomimo że szkoły oficerskie funkcjonowały ponad 20 lat, to ich potencjał naukowy był niezwykle słaby i ograniczał się do 2-3 samodzielnych pracowników naukowych w szkole. Istniejące niedobory uzupełniano kadrą naukową o "zbliżonych" specjalnościach z uczelni cywilnych.

Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie (w skrócie WSFiZ) - niepubliczna szkoła wyższa działająca na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 - Prawo o Szkolnictwie Wyższym. Ustawa z dn. 27 lipca 2005 r., Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. z dnia 30 sierpnia 2005 roku. Utworzona została 8 maja 2001 roku. Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie kształci w zakresie nauk humanistycznych, ekonomicznych i prawnych. Od stycznia 2010 roku Wydział Psychologii WSFiZ posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w zakresie psychologii.

Marcowy docent – potoczne określenie doktorów piastujących stanowiska adiunkta na wyższych uczelniach, którzy po wydarzeniach Marca 1968 zostali mianowani docentami, mimo że nie posiadali habilitacji (co przedtem było niezbędnym warunkiem do uzyskania stanowiska docenta). Stało się to możliwe dzięki uchwalonej zmianie w ustawie o szkolnictwie wyższym i stopniach naukowych. Kadra naukowa złożona z takich ludzi często nie miała odpowiedniego wykształcenia i przygotowania, pochodziła z nadania partyjnego (m.in. poprzez wysuwanie kandydatur na te stanowiska przez komitety uczelniane PZPR). Dla wyraźnego odróżnienia "marcowych" docentów od pozostałych, zaczęto praktykować dopisywanie do skrótu "doc." przed nazwiskiem naukowca jego stopni naukowych - "doc. dr" lub "doc. dr hab." (nie było to jednak rozwiązanie idealne, gdyż mieszało docentów "marcowych" z naukowcami, którzy nie mogli uzyskać habilitacji z powodu jej likwidacji w latach 1952-1958). Instytucja "docentów marcowych" wywołała negatywne konotacje wobec stanowiska docenta jako takiego, w związku z czym zostało ono całkowicie zlikwidowane po 1989 r. Przywrócono je w roku 2005 jako najwyższe, opcjonalne stanowisko dydaktyczne (w innej ścieżce kariery niż stanowiska naukowe).

Kazimierz Oczoś (ur. 8 grudnia 1931) - absolwent Wydziału Mechanicznego Politechniki Krakowskiej w Krakowie (1957). W latach 1954-1963 pracował na Politechnice Krakowskiej jako młodszy asystent, asystent i st. asystent. W 1963 podjął pracę w Wyższej Szkole Inżynierskiej a obecnie Politechnice Rzeszowskiej w Rzeszowie na stanowisku wykładowcy, st. wykładowcy a następnie docenta. Stopień naukowy doktora nauk technicznych otrzymał w roku 1969 na Wydziale Ceramiki Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie na podstawie rozprawy pt. "Badania wybranych zależności w procesie kształtowania porcelanowych izolatorów pełnopniowych w stanie niewypalonym". W 1976 r. otrzymał tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego a w 1990 r. tytuł naukowy profesora zwyczajnego. Od 1990 r. zatrudniony jest jako profesor zwyczajny na Politechnice Rzeszowskiej. 16 maja 2002 r. otrzymał pierwszy w Rzeszowie zaszczytny tytuł doktora honoris causa Politechniki Rzeszowskiej.

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym – polska ustawa, uchwalona przez Sejm, regulująca kwestie prawne związane ze szkolnictwem wyższym.

Profesor zwyczajny (skrót: Prof. zw. / z łac. professor ordinarius, z niem. ordentlicher Professor, skrót: o. Prof.) - stanowisko na uczelni przewidziane dla pracownika naukowego lub naukowo-dydaktycznego, który posiada tytuł naukowy profesora (art. 114, ust. 1 Ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.). Stanowisko profesora zwyczajnego jest ukoronowaniem kariery naukowej pracowników uczelni. Wiąże się bowiem z największym prestiżem - jest przyznawane szczególnie zasłużonym dla uczelni i wybijającym się naukowo tzw. tytularnym profesorom. Profesor zwyczajny jest wyższą rangą niż profesor nadzwyczajny.

Asystent (łac. assistens - towarzyszący; potocznie "asystent profesora") – najniższe rangą stanowisko w szkołach wyższych dla pracowników naukowych lub naukowo-dydaktycznych posiadających tytuł zawodowy magistra (ew. magistra inżyniera) lub stopień naukowy doktora (ew. dr inż.). W przeciwieństwie do samodzielnych pracowników nauki określani są czasem mianem pomocniczych pracowników nauki. Jedynym znanym dotychczas w dziejach nauki polskiej przykładem asystenta ze stopniem naukowym doktora habilitowanego jest na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu dr hab. Dariusz Matelski.

Ważną rolę w funkcjonowaniu Uczelni spełnia Senat, którego członkowie wybierani są z grona pracowników Uczelni: profesorów, doktorów i pozostałych pracowników. W Senacie swoich przedstawicieli ma również założyciel uczelni. Zgodnie ze Statutem Uczelni przewodniczącym Senatu jest rektor, którego powołuje i odwołuje Założyciel, po zasięgnięciu opinii Senatu.

Instytut Filozofii Uniwersytetu Wrocławskiego - jednostka dydaktyczno-naukowa Uniwersytetu Wrocławskiego należąca do struktur Wydziału Nauk Społecznych UWr. Instytut zatrudnia 39 pracowników naukowo-dydaktycznych, 2 pracowników administracyjnych oraz 1 pracownika naukowo-technicznego. Wśród pracowników naukowo-dydaktycznych jest 3 profesorów tytularnych, 6 doktorów habilitowanych profesorów UWr, 2 adiunktów doktorów habilitowanych, 26 adiunktów ze stopniem doktora, 2 starszych wykładowców ze stopniem doktora.

Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie została powołana 18 sierpnia 1998 roku decyzją Ministra Edukacji Narodowej. Jest wpisana do rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych prowadzonego aktualnie przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (zgodnie z art. 29 ust 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku – Prawo o szkolnictwie wyższym – Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) pod numerem 6.

Stopnie naukowe są uregulowane w ustawie z 14 marca 2003 o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595). Ustawa przewiduje następujące stopnie naukowe:

Konferencja Rektorów Uczelni Niepaństwowych (KRUN) - była dobrowolnym zrzeszeniem polskich niepublicznych szkół wyższych, reprezentowanych przez rektorów. Została powołana w 1994 roku z inicjatywy dra inż Mirosława Zdanowskiego. W latach 1997-2000 funkcję przewodniczącego sprawował dr Krzysztof Pawłowski, a w kolejnych dwóch kadencjach, do 2005 roku, dr hab. Józef Szabłowski.
Konferencja została rozwiązana po powołaniu Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 roku.
Obok Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich, reprezentującej uczelnie prowadzące studia pierwszego lub drugiego stopnia, ustawa przewidziała powołanie drugiej organizacji, zrzeszającej uczelnie mające uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora.Drugą ustawową organizacją reprezentującą środowisko akademickie jest Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Wyższych.

Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie (WSPA) została powołana 18 sierpnia 1998 roku decyzją Ministra Edukacji Narodowej. Jest wpisana do rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych prowadzonego aktualnie przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (zgodnie z art. 29 ust 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku – Prawo o szkolnictwie wyższym –Dz.U. Nr 164, poz 1365 z późn. zm.) pod numerem 6. W nowym rejestrze WSPA wpisana jest pod numerem 144.

Samodzielny pracownik nauki - pracownik naukowy lub naukowo-dydaktyczny posiadający stopień naukowy doktora habilitowanego lub tytuł naukowy profesora, który prowadzi samodzielne badania naukowe lub kieruje samodzielnym zespołem naukowym. Osiągnięcie pozycji samodzielnego pracownika nauki uprawnia do uczestnictwa w głosowaniach w sprawie nadania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego, niekiedy także do uczestnictwa w Radach Naukowych instytutów badawczych i/lub Radach Wydziałów na wyższych uczelniach.

Pracownicy uczelni – zgodnie z ustawą z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365) zatrudniani są jako nauczyciele akademiccy lub jako pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja