Dragoni

Dragoni – żołnierze formacji wojskowej zwanej dragonią, „wynalezionej” przez Henryka IV, króla Francji w końcu XVI wieku. Walczyli pieszo (rodzaj piechoty), a poruszali się wierzchem (konno). Używali zarówno broni palnej, jak i białej. Od XVIII w. regimenty dragonii coraz częściej walczyły również konno. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów byli żołnierzami autoramentu cudzoziemskiego.

Dragoni – żołnierze formacji wojskowej zwanej dragonią, "wynalezionej" przez Henryka IV, króla Francji w końcu XVI w., którzy walczyli pieszo (rodzaj piechoty), a poruszali się wierzchem (konno). Dragoni używali broni palnej i białej. Od XVIII w. regimenty dragonii coraz częściej walczyły również konno.

Oberszter – (niem. Oberster – najwyższy przywódca), w Polsce w wiekach XVII i XVIII dowódca, a jednocześnie właściciel regimentu piechoty, dragonii lub rajtarii cudzoziemskiego autoramentu, od XVIII wieku zwany pułkownikiem.

Bitwa na Manners Street – ironiczna nazwa bójki o podłożu rasistowskim pomiędzy żołnierzami nowozelandzkimi pochodzenia maoryskiego i amerykańskimi żołnierzami z Południa USA stoczonej 3 kwietnia 1943 roku na ulicy Manners Street w Wellington. Żołnierze amerykańscy próbowali zabronić maoryskim żołnierzom wejścia do lokalu, który zajmowali. W starciu wzięło udział ponad tysiąc osób, zginęło dwóch Amerykanów.

Semeni – dragoni formowani w XVII w. w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, głównie na Ukrainie. Umundurowani byli na wzór Kozaków zaporoskich. Rekrutowano ich spośród ludności narodowości ukraińskiej, często Kozaków. Najczęściej uzbrojeni byli w muszkiety lontowe, lecz zdarzały się jednostki wyposażone w samopały. Używali także pistoletów i szabel. Niektóre formacje semenów, wzorem Kozaków zaporoskich, nosiły po 2 pary pistoletów (zwykli dragoni jedną). Organizowani byli w sotnie, liczące najczęściej po 100 ludzi, niekiedy nieco więcej. Liczne jednostki semenów wchodziły w skład prywatnych wojsk magnackich, rzadziej występowali w armii komputowej.

Gemajn (niem. gemein - zwyczajny, pospolity) - żołnierz, szeregowy w wojsku polskim autoramentu cudzoziemskiego w XVII i XVIII wieku. Uzbrojeni w pikę lub muszkiet rekrutowani byli przede wszystkim wśród chłopstwa i plebsu miejskiego. Miejscem werbunku była zazwyczaj Wielkopolska i Mazowsze.

Jazda wołoska, roty wołoskie, chorągwie wołoskie (pot. wołosi) – oddziały lekkiej jazdy autoramentu narodowego w granicach Korony Królestwa Polskiego, a później Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVI-XVIII wieku.

Skwadron - jednostka organizacyjna wojska w XVI - XVII w. Po raz pierwszy zastosowany w Hiszpanii w końcu XVI w. Z reguły tworzyły go 2 lub 3 kompanie piechoty lub kawalerii. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów skwadron występował wyłącznie w wojskach autoramentu cudzoziemskiego. Dwa lub trzy skwadrony tworzyły regiment.

Piechota niemiecka (tzw. niemcy) – piechota autoramentu cudzoziemskiego, powstała na mocy reformy wojska Rzeczypospolitej za Władysława IV w 1633 roku, zorganizowana na wzór niemiecki i posługująca się głównie bronią palną. Ich odpowiednikiem i pierwowzorem na zachodzie byli landsknechci.

Czerwona kurtka lub czerwony kubrak (ang. Red Coat) – historyczna nazwa używana w odniesieniu do żołnierzy British Army, wywodząca się z faktu, że większość oddziałów nosiła w przeszłości czerwone kurtki mundurowe. Od końca XVII do początków XX wieku mundury większości formacji brytyjskich (z wyjątkiem artylerii, strzelców i lekkiej kawalerii) były farbowane alizaryną lub koszenilą na kolor czerwony z odcieniem purpury. Od roku 1870 żołnierze wszystkich stopni byli umundurowani w kurtki o odcieniu szkarłatu, co wcześniej przysługiwało jedynie oficerom, starszym podoficerom i żołnierzom niektórych regimentów kawalerii.

Arkebuzeria (od fr. arquebusier) – jazda uzbrojona w broń palną – arkebuz. Formacje te występowały w wojskach XVI i XVII-wiecznych. Arkebuzerami są także nazywani muszkieterzy uzbrojeni w arkebuzy. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów była rzadkim rodzajem lekkiej jazdy autoramentu cudzoziemskiego, przypominającym wyglądem i organizacją zachodnich kirasjerów. Pojawiła się na ziemiach polskich za panowania Stefana Batorego. Arkebuzerzy prowadzili ogień z konia, co wymagało od nich olbrzymiej zręczności.

Poczty pańskie – ogólna, nieformalna nazwa pospolitego ruszenia senatorów w Rzeczypospolitej Obojga Narodów z czasów pierwszych elekcji królewskich. Poczet senatora składał się przynajmniej z kilkunastu koni, a jeżeli był niewielki, to przyłączano go do innej chorągwi. Przykładowo w 1579 roku poczet Jana Zamoyskiego liczył 600 żołnierzy samej piechoty niemieckiej. Pański poczet zazwyczaj nie pobierał żołdu ze skarbu publicznego, więc trudno doliczyć się ich liczebności, ale jeżeli wojna trwała dłużej niż kwartał, to mógł się zgodzić na przejście na służbę opłacaną przez państwo. Z pocztów pańskich wywodziły się późniejsze formacje wojsk prywatnych magnaterii polskiej i litewskiej.

Cmentarz wojenny nr 251 - Ujście Jezuickie. Jeden z ponad 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. Znajduje się w Ujściu Jezuickim i został zaprojektowany przez Johanna Watzala i Emila Ladewiga. Jest ogrodzony z trzech stron betonowym murem, od strony drogi natomiast metalowym ogrodzeniem. Spoczywają na nim żołnierze austro-węgierscy (31 batalion strzelców polowych, 14 Pułk Piechoty k.k. Landwehry, 16 Pułk Piechoty k.k. Landwehry, 25 Pułk Piechoty k.k. Landwehry) i rosyjscy (77 starooskolski pułk piechoty) polegli podczas I wojny światowej.

Jazda tatarska, roty tatarskie, chorągwie tatarskie (pot. tatarzy) – oddziały lekkiej jazdy autoramentu narodowego w granicach Litwy, a później Rzeczypospolitej tworzone w XVI-XVIII wieku. Pierwowzór ułanów.

Szlak konny (inaczej jeździecki) - ogólnodostępny i oznakowany rodzaj szlaku turystycznego (najczęściej droga leśna), udostępniony bezpłatnie do użytku wyłącznie przez turystów poruszających się konno. Podstawowym symbolem szlaku konnego jest pomarańczowe koło na białym tle umieszczane wzdłuż szlaku. Szlaki konne można podzielić na nizinne i górskie.

Korpus Inżynierów Wielkiego Księstwa Litewskiego – jednostka inżynieryjna armii Wielkiego Księstwa Litewskiego Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVIII wieku.

Zakwaterowanie żołnierzy „normalne” - jest to zakwaterowanie w budynkach koszarowych lub w budynkach wielofunkcyjnych, posiadających pomieszczenia na wspólne kwatery stałe, w których żołnierze maja zapewnione regulaminowe warunki zakwaterowania z zachowaniem normy powierzchni koszarowej, przypadającej na 1 żołnierza.

Towarzyszem był szlachcic służący w wojsku autoramentu narodowego. Do służby stawał szlachcic wraz z pocztem składającym się zwykle wyłącznie z chłopów, a wielkość pocztu zależała od zamożności towarzysza i była jej wyrazem. Stąd ilość pocztowych w chorągwiach "poważnego znaku", takich jak husaria lub pancerni, była znacznie większa od liczby towarzyszy. Status towarzysza mógł mieć tylko polski lub litewski szlachcic i jako towarzysz nie mógł być oddany pod komendę oficera autoramentu cudzoziemskiego, choćby wyższego stopniem. Dlatego też oficerowie cudzoziemskiego autoramentu, którzy byli Polakami lub Litwinami, bywali też towarzyszami w chorągwiach autoramentu narodowego. Wiązało się to z wystawieniem zastępcy w chorągwi narodowej, wraz z pocztem, a więc ze znacznym kosztem. Oficerowie - cudzoziemcy nie mogli być towarzyszami w chorągwiach autoramentu narodowego, chyba że uzyskali polskie szlachectwo (indygenat). Uposażenie towarzysza zależało od ilości pocztowych (w chorągwiach lekkiej jazdy towarzysze zazwyczaj walczyli samodzielnie). Podział na towarzyszy i pocztowych utrzymał się w polskim wojsku praktycznie do końca I Rzeczypospolitej i obowiązywał jeszcze w oddziałach Kawalerii Narodowej.

Wojsko komputowe – rodzaj wojsk w Polsce w XVII i XVIII wieku. W zależności od potrzeby tworzono oddziały zarówno w autoramencie narodowym, jak i cudzoziemskim.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja