Druk

Druk – wielokrotne odbicie obrazu z formy drukowej na podłoże drukowe (np. na papier). Potocznie nazywana drukiem jest również każda kopia, czyli odbitka drukowa.

Farba drukowa zwana farbą drukarską lub farbą graficzną to materiał powłokotwórczy ciekły lub mazisty o charakterze zawiesiny lub roztworów substancji barwiących w spoiwach. Używana w druku, czyli zasadniczo w procesie zwielokrotniania obrazu przez przenoszenie go z formy drukowej na podłoże drukowe.

Offset, druk offsetowy – przemysłowa odmiana druku płaskiego, w której obraz przenoszony jest z płaskiej formy drukowej na podłoże drukowe (np. papier) za pośrednictwem cylindra obciągniętego gumą, (tzw. obciągu). Offset jest obecnie jedną z najpopularniejszych technik druku.

Forma drukowa – element urządzenia drukującego, przyjmujący farbę drukową (lub inną nadrukowywaną substancję, np. lakier, klej) w miejscach obrazu drukowego w celu przekazania tej farby dalej, na podłoże drukowe. Forma drukowa jest pierwszym miejscem w urządzeniu drukującym, w którym farba drukowa przyjmuje kształt przyszłego druku. Jej powierzchnia stanowi układ fragmentów przyjmujących i nieprzyjmujących farbę, czyli inaczej mówiąc jest układem fragmentów drukujących i niedrukujących. W zależności od techniki druku, formy drukowe dzieli się na wklęsłe, płaskie i wypukłe. W formie wklęsłodrukowej miejscami drukującymi są wytrawione zagłębienia w powierzchni formy, w których zbiera się farba, zaś w formie wypukłej (typograficznej) to właśnie płaszczyzny drukujące stanowią powierzchnię formy. Formy płaskie mają fragmenty drukujące i niedrukujące umieszczone praktycznie na tej samej wysokości i wspólnie stanowią powierzchnię formy drukowej, a różnią się między sobą modyfikacją powierzchni dającą im własność przyjmowania bądź nieprzyjmowania farby.

Historia druku jest dość krótka, gdyż zasadniczo odnosi się ona do sposobu nanoszenia obrazu metodą odbicia go z formy drukowej na podłoże drukowe za pomocą farby drukowej, a w historii rozwoju ludzkości długo nie było takiego tworzywa, które nadawałoby się do w miarę precyzyjnego przyjmowania szybkoschnącej farby.

Druk pośredni – sposób drukowania, w którym środek barwiący nie jest przenoszony bezpośrednio z formy drukowej na podłoże drukowe, lecz przechodzi najpierw na powierzchnię pośrednią na dodatkowym elemencie, co w niektórych technikach jest niezbędne dla przeprowadzenia druku lub też może ten druk usprawnić.

Druk Orłowa to technika druku polegająca na przenoszeniu farby drukowej z formy drukowej na wałki gumowe, a z nich nie na podłoże drukowe, jak to ma miejsce w offsecie, ale na formę farbiarską, na której powstaje wielobarwny rysunek. Z formy farbiarskiej (nomenklatura stosowana przez Orłowa) obraz jest przenoszony na podłoże. Forma farbiarska może być płaska (druk płaski) lub wypukła (druk wypukły). Przy formie wypukłej powierzchnia podłoża ulega lekkiemu przetłoczeniu i otrzymuje się efekty zbliżone do stalorytu. Ponieważ ta technika druku łączy w sobie elementy offsetu i typografii to jest nazywana typooffsetem. Technika druku Orłowa była stosowana przy produkcji banknotów w carskiej Rosji, uzyskując przy druku carskich rubli, niespotykane przejścia barwne. Nazwa druku wywodzi się od nazwiska jej twórcy. Typooffset i staloryt to techniki również stosowane obecnie przy zabezpieczeniach druku, zwłaszcza przy produkcji banknotów.

Obciąg – guma offsetowa w maszynie offsetowej wraz z arkuszami podkładowymi lub gumą podkładową. Technika offsetowa jest techniką druku pośredniego właśnie za sprawą zastosowania obciągu gumowego: farba z offsetowej formy drukowej (płyty offsetowej) nie jest przenoszona bezpośrednio na podłoże drukowe lecz na obciąg i dopiero z niego na podłoże. Zadaniem gumy offsetowej jest przenoszenie w jak najwierniejszy sposób rysunku z formy drukowej na podłoże. Miarą wierności odwzorowania rysunku jest przyrost punktu rastrowego, czyli procentowe powiększenie punktu rastrowego na druku względem odpowiadającego mu punktu rastrowego na formie drukowej oraz jak najpełniejsze krycie dużych płaszczyzn (apli).

Typooffset – technika druku wypukłego, zwana też suchym offsetem stanowiąca połączenie techniki typograficznej z racji na wypukłą formę typograficzną i offsetowej z racji na gumę offsetową: farba z formy drukowej nie jest przenoszona bezpośrednio na podłoże drukowe jak w typografii, ale na gumę i dopiero z gumy na podłoże (jak w offsecie). Typooffsetem wykonuje się jedno- lub wielobarwne druki.

Typografia to jedna z technik druku wypukłego za pomocą farb typograficznych, które należą do kategorii farb mazistych. Farba naniesiona na wypukłą formę drukową jest bezpośrednio przenoszona na podłoże drukowe. Gdy z typograficznej formy drukowej farba jest przenoszona na gumę offsetową i dopiero z gumy na podłoże drukowe, wówczas mamy do czynienia z typooffsetem zwanym czasem suchym offsetem. Typografia jest jedną z najstarszych technik druku: przed wprowadzeniem ruchomych czcionek Gutenberga wykonywano drzeworyt i za jego pomocą wykonywano druk.

Obraz drukowy - obraz taki sam pod względem kształtu, jak ten, który pojawi się później na odbitce uzyskanej w danej technice drukowania, czyli inaczej mówiąc obraz miejsca zetknięcia się środka drukującego (atrament, farba drukowa, toner, tusz, itd.) z podłożem drukowym (papier, folia, itd.).

Druk sitowy, sitodruk, serigrafia – technika druku, w której formą drukową jest szablon nałożony na drobną siatkę tkaną, metalową lub wykonaną z włókien syntetycznych. Wykonanie odbitki polega na przetłaczaniu farby przez matrycę.

Koronowanie podłoża drukowego – jeden z rodzajów aktywowania podłoży drukowych z tworzyw sztucznych, czyli zwiększania ich energii powierzchniowej dla potrzeb druku. Odpowiednia energia powierzchniowa jest nieodzowna, aby farba drukowa zwilżała podłoże, co jest warunkiem koniecznym prawidłowego druku.

Merkurografia – techniki drukarskie, w których do wykonania formy drukowej wykorzystywana jest rtęć w celu utworzenia z metalowym podłożem amalgamatu. Miejsca pokryte amalgamatem są miejscami niedrukującymi (nie przyjmują farby).

Olefilowość - zdolność formy drukowej do przyjmowania farby. W offsecie miejsca oleofilowe przyjmują farbę i przez to stają się miejscami drukującymi formy drukowej. Zasada działania jest odwrotna do oleofobowści.

Gipsoryt — technika graficzna druku wypukłego a także odbitka wykonana tą techniką. Opracowanie polega na wycięciu rysunku na płycie gipsowej za pomocą narzędzi podobnych jak przy linorycie czy drzeworycie. Ze względu na znaczną kruchość formy gipsowej odbitki wykonuje się bez użycia prasy.

Druk wypukły – jedna z podstawowych, oprócz druku wklęsłego i płaskiego, technik graficznych, w których odbitka powstaje poprzez odbicie farby nałożonej na częściach wypukłych matrycy: drewnianego klocka, linoleum, czy płyty gipsowej.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja