Dynastia amoryjska – dynastia cesarzy bizantyjskich panująca w latach
820-
867, wywodząca się z Amorion w
Anatolii. Należeli do niej cesarze:
Michał II (820-829),
Teofil (829-842),
Michał III (842-867). Za panowania dynastii amoryjskiej definitywnie zakończył się okres wielkich konfliktów religijnych, (przywrócenie kultu ikon), ugruntowano również pozycję
Bizancjum na Zachodzie poprzez
chrystianizację Bułgarii (
866) oraz misję
Cyryla i Metodego na
Morawach (
863).
Dynastia macedońska – ósma
dynastia cesarska panująca w
Cesarstwie Bizantyjskim. Członkowie rodu zasiadali na tronie cesarskim w latach
867-
1056. Za czasów dynastii macedońskiej Bizancjum otrząsnęło się z klęsk zadanych przez najazdy
arabskie, przywrócono potęgę militarną i prestiż na arenie międzynarodowej, zapoczątkowany przez ostatniego władcę z
dynastii amoryjskiej –
Michała III. Najwybitniejszym przedstawicielem rodu był
Bazyli II Bułgarobójca, który ugruntował dokonania poprzedników oraz zniszczył
Carstwo Bułgarii.
Teofil (ur.
813, zm.
20 stycznia 842) –
cesarz bizantyjski od
829 (drugi cesarz z
dynastii amoryjskiej), syn
Michała II i jego pierwszej żony – Tekli.
Michał II Amoryjczyk (
770-
829, zwany także Psellos, tj. bełkoczący, mówiący niewyraźnie, ale także używający wulgarnego języka),
cesarz bizantyjski od
820 do śmierci, pierwszy cesarz
dynastii amoryjskiej.
Wettynowie (Wettinowie, niem. Wettiner) –
dynastia niemiecka wywodząca się z dzisiejszej
Saksonii-Anhaltu. Panowała w
Miśni,
Saksonii i księstwach
Turyngii. Jej przedstawiciele zasiadali także na tronie w Warszawie (elektorowie
August II Mocny,
August III Sas jako
Królowie Polski i Wielcy Książęta Litwy oraz król Saksonii
Fryderyk August I jako
książę warszawski). W 1423 r. Wettinowie uzyskali wraz z księstwem sasko-wirtemberskim godność elektora Rzeszy, a całość ich posiadłości zaczęto określać historyczną nazwą Saksonia. W roku 1485 nastąpił podział dynastii na dwie linie: ernestyńsą (starszą), elektorską panującą w Wirtemberdze i w znacznej części Turyngii oraz albertyńską (młodszą,) panującą w Miśni i pn. Turyngii. Boczną linią dynastii jest rodzina Koburgów (Coburg), panująca w
Wielkiej Brytanii (od
1917 r. pod nazwiskiem Windsor),
Belgii,
Bułgarii i
Portugalii (pod nazwiskiem poprzedniej dynastii –
Bragança).
Teofil (ur.
813, zm.
20 stycznia 842) –
cesarz bizantyjski od
829 (drugi cesarz z
dynastii amoryjskiej), syn
Michała II i jego pierwszej żony – Tekli.
Dynastia Chedi –
dżinijska dynastia panująca w
Kalindze od około końca
III wieku p.n.e. do około
I wieku. Jej trzecim i najpotężniejszym władcą był
król Kharawela, po którym nastał jego syn
Kudeparisi. Okres panowania Chedich przyniósł nie tylko wyzwolenie Kalingi spod panowania
Maurjów i jej krótkotrwałą supremację militarną w
Indiach, lecz także znaczny postęp kulturalny i rozwój handlu.
Dynastia Kantakuzenów – dynastia władająca
Cesarstwem Bizantyjskim i w Morei. Rodzina była jedną z najbogatszych w Bizancjum. Nazwisko pochodzi od miejscowości Kouzenas w pobliżu Smyrny. Pierwszy przedstawiciel nieznany z imienia pojawia się za panowania Aleksego I Komnena (ok. 1100). Znani są też wojskowi z tego okresu: Jan Kantakuzenem, który zginął w bitwie Myriokefalon w 1176. W okresie czwartej krucjaty ród był jednym z największych posiadaczy ziemskich w cesarstwie bizantyńskim. W okresie Paleologów robią szybką karierę –
Michał Kantakuzen – bizantyński arystokrata, pierwszy
despot Morei, panujący w Mistrze od
1308 roku
1316, ojciec
cesarza bizantyjskiego Jana VI w latach 1347–1354. Synem tego z kolei był
Mateusz Kantakuzen cesarz bizantyjski 1353–
1357,
despota Morei w latach
1380–
1383. Córki Jana VI poślubiły: Helena – cesarza Jana V Paleologa, Maria – Nikefora II Orsini z Epiru, a Theodora – Orhana I sułtana turków Osmańskich. Ostatnią przedstawicielka rodu była Eudokia, która zmarła we Włoszech w 1488. Na pokrewieństwo z tym bizantyńskim rodem powoływał się rumuński ród Kantakuzino, władający w Mołdawii i na Wołoszczyźnie.
Dynastia Shang lub Yin – pierwsza historycznie potwierdzona dynastia panująca w
Chinach, która panowała na północnym wschodzie Chin właściwych w dolinie
Rzeki Żółtej od 1600 p.n.e. do
1046 p.n.e.. Była następczynią na wpół legendarnej dynastii
Xia i poprzedzała dynastię
Zhou.
Pięć Dynastii i Dziesięć Królestw (
907-
960) - burzliwy okres w historii
Chin, pomiędzy upadkiem
Dynastii Tang, a powstaniem
Dynastii Song. W północnej części Chin nastało wówczas po kolei pięć
dynastii, w południowej - powstało kilka niezależnych państewek, która tradycyjnie nazywa się Dziesięcioma Królestwami (według niektórych historyków było ich 11).
Dynastia Zhou lub Czou (
chiń.: 周;
pinyin: zhōu;
pol.: czou) – dynastia rządząca
Chinami w latach od ok. 1045 do 256 r. p.n.e., po okresie
Shang, a przed powstaniem cesarstwa
Qin. Była to najdłużej panująca dynastia w historii Chin, aczkolwiek realną władzę sprawowała tylko w pierwszym okresie tzw. Zachodniej Dynastii Zhou, tj. do 770 r. p.n.e.. W drugim okresie, tzw. Wschodniej dynastii Zhou, jej rządy cechowała rosnąca rola feudałów, którzy w
Okresie Wiosen i Jesieni doprowadzili do rozbicia dzielnicowego na ponad 100 małych państewek. W końcowych latach panowania Zhou nasiliły się tendencje unifikacyjne, które doprowadziły do zjednoczenia Chin na drodze podboju przez
państwo Qin.
Król Nan z
dynastii Zhou (
chiński: 周赧王;
pinyin: zhaō năn wáng) – trzydziesty siódmy władca tej dynastii i dwudziesty szósty ze
wschodniej linii dynastii Zhou. Rządził w latach
314-
256 p.n.e. Jego śmierć wyznaczyła koniec panowania
dynastii Zhou w
Chinach.
Dynastia Zhou lub Czou (
chiń.: 周;
pinyin: zhōu;
pol.: czou) – dynastia rządząca
Chinami w latach od ok. 1045 do 256 r. p.n.e., po okresie
Shang, a przed powstaniem cesarstwa
Qin. Była to najdłużej panująca dynastia w historii Chin, aczkolwiek realną władzę sprawowała tylko w pierwszym okresie tzw. Zachodniej Dynastii Zhou, tj. do 770 r. p.n.e.. W drugim okresie, tzw. Wschodniej dynastii Zhou, jej rządy cechowała rosnąca rola feudałów, którzy w
Okresie Wiosen i Jesieni doprowadzili do rozbicia dzielnicowego na ponad 100 małych państewek. W końcowych latach panowania Zhou nasiliły się tendencje unifikacyjne, które doprowadziły do zjednoczenia Chin na drodze podboju przez
państwo Qin.
Nowe Państwo - okres w dziejach
starożytnego Egiptu, trwający od
XVI do
XI wieku p.n.e. Był to okres panowania
XVIII,
XIX i
XX dynastii (lata 1570-
1070 p.n.e.). Nowe Państwo poprzedzał
Drugi Okres Przejściowy, po 1070 p.n.e. nastąpił
Trzeci Okres Przejściowy. Nowe Państwo było okresem największego rozkwitu potęgi starożytnego Egiptu.
XIII dynastia – dynastia władców
starożytnego Egiptu, rezydujących, początkowo w Iczi-taui i władających całym krajem, a następnie rezydujących w
Tebach, rywalizujących z władcami Ksois z XIV dynastii i władcami Awaris, stanowiącymi dynastie hyksoskie; XV i XVI, konkurujące później z
XVII dynastią tebańską, będącą kontynuacją tejże, XIII dynastii. Panowała w latach 1794-1648 p.n.e. (??). Listy królewskie wymieniają ponad 50 władców tej dynastii, a kolejność i lata ich panowania stanowią, nieprzerwanie, temat dyskusji.