Dynastia heraklijska

Dynastia heraklijska - zwana też Afrykańską - dynastia władająca Cesarstwem Bizantyjskim w latach 610-711. Wywodziła się od Herakliusza egzarchy afrykańskiego z Kartaginy, potomka rodziny arystokratycznej z Kapadocji. Jego syn - również Herakliusz został w 610 cesarzem bizantyńskim. Ich panowanie charakteryzuje się problemami religijnymi (monoletyzm) i ekspansją Arabów.

Herakliusz (łac. Flavius Heraclius, gr. Ηρακλειος – Herakleios, ur. ok. 574, zm. 11 lutego 641) – cesarz wschodniorzymski (bizantyjski) panujący w latach 610–641. Syn Herakliusza – egzarchy afrykańskiego z Kartaginy, założyciel dynastii heraklijskiej.

Dynastia justyniańska - dynastia władająca Cesarstwem Bizantyjskim w latach 518-602. Wywodziła się ona od Justyna, wieśniaka trackim pochodzącego z Naissus (dzisiejszy Nisz). Walczył on w armii rzymskiej, potem był dowódcą straży pałacowej ekskubitorów, a następnie po śmierci Anastazjusza został cesarzem Bizancjum. Po nim rządził jego siostrzeniec Justynian I Wielki. Jej panowanie było apogeum potęgi Bizancjum w średniowieczu.

Dynastia Niceforów – dynastia władająca Cesarstwem Bizantyjskim w latach 802-813. Jej załozycielem był Nicefor I Genik patrycjusz z Seleucji, mający arabskie korzenie. Cesarzowa Irena mianowała go ministrem finansów. Z pomocą innych patrycjuszy i eunuchów udało mu się zdetronizować i wygnać Irenę. Ich panowanie charakteryzowało się największymi klęskami zadanymi ze strony Bułgarów (w 811 Nicefor I - poległ w bitwie z nimi, co nie nie zdarzyło się od czasów bitwy pod Adrianopolem w 378). Nie rozwiązany też został problem ikonoklazmu.

Dynastia teodozjańska – dynastia panująca w Cesarstwie Bizantyńskim w latach 379–457 i w zachodniej części cesarstwa rzymskiego do roku 455. Założycielem dynastii był Teodozjusz I Wielki. Był on synem wybitnego wodza z Hiszpanii straconego w niejasnych okolicznościach w 376 roku, został cesarzem w wyniku śmierci swego poprzednika, Walensa, w bitwie pod Adrianopolem w 378 roku podczas wojny ze zbuntowanymi Gotami w Tracji. Gracjan, cesarz Zachodu, mianował w 379 roku Teodozjusza augustem Wschodu. Z panowanie tej dynastii łączy się ostateczny podział cesarstwa rzymskiego na zachodnie i wschodnie (bizantyńskie) w roku 395.

Dynastia Paleologów (gr. Palaiologos, l.mn. Palaiologoi) - ostatnia dynastia władająca Cesarstwem Bizantyjskim przez niemal dwa wieki, od 1259 r. do 1453.

Dynastia Angelosów - bizantyński ród panujący w latach 1185-1204 w Cesarstwem Bizantyjskim, w Epirze 1204-1318, cesarstwie Tessaloniki 1227-1224, w Tesalii 1271-1318. Pochodzili z arystokratycznej rodziny z Filadelfii spokrewnionej z Komnenami. Ostatecznie doszli do władzy po niefortunnym panowaniu Andronika I Komnena. Ich panowanie w Bizancjum charakteryzowało się korupcją, uciskiem fiskalnym, naporem ze strony drugiego państwa bułgarskiego. Konsekwencją krysysu była obca interwencja w postaci IV krucjaty. Po upadku Konstantynopola w 1204 Angelosi przejeli władzę w Epirze - przybierając nazwisko Angleos Komnen Dukas. Mając anbicje cesarskie rozciągnęli władzę na Tesalonikę. 9 marca 1230 roku pod Kłokotnicą Teodor Angelos Dukas Komnen poniósł klęskę w bitwie z Bułgarami. Oznaczało to kres ekspansywnej polityce Angelosów na ziemiach greckich. Tesalonika została w 1244 włączona do Cesarstwa Nicei. Inni członkowie dynastii panowali w Epirze i Tesalii do 1318.

Dynastia Kantakuzenów – dynastia władająca Cesarstwem Bizantyjskim i w Morei. Rodzina była jedną z najbogatszych w Bizancjum. Nazwisko pochodzi od miejscowości Kouzenas w pobliżu Smyrny. Pierwszy przedstawiciel nieznany z imienia pojawia się za panowania Aleksego I Komnena (ok. 1100). Znani są też wojskowi z tego okresu: Jan Kantakuzenem, który zginął w bitwie Myriokefalon w 1176. W okresie czwartej krucjaty ród był jednym z największych posiadaczy ziemskich w cesarstwie bizantyńskim. W okresie Paleologów robią szybką karierę – Michał Kantakuzen – bizantyński arystokrata, pierwszy despot Morei, panujący w Mistrze od 1308 roku 1316, ojciec cesarza bizantyjskiego Jana VI w latach 1347–1354. Synem tego z kolei był Mateusz Kantakuzen cesarz bizantyjski 1353–1357, despota Morei w latach 1380–1383. Córki Jana VI poślubiły: Helena – cesarza Jana V Paleologa, Maria – Nikefora II Orsini z Epiru, a Theodora – Orhana I sułtana turków Osmańskich. Ostatnią przedstawicielka rodu była Eudokia, która zmarła we Włoszech w 1488. Na pokrewieństwo z tym bizantyńskim rodem powoływał się rumuński ród Kantakuzino, władający w Mołdawii i na Wołoszczyźnie.

Dynastia izauryjska - zwana też syryjską panowała w Bizancjum w latach 717-802. Wywodziła z niższych warstw społecznych - wieśniaków z okolic w Germanikei na północy Syrii. Byli więc Syryjczykami a nie jak wskazują późniejsze źródła Izauryjczykami. Za ich panowania nastapiły walki z kultem obrazów (ikonoklazm), lecz także powstrzymnaie ekspansji arabskiej i bułgarskiej.

Herakliusz (łac. Flavius Heraclius, gr. Ηρακλειος - Herakleios)(ur. ok. 574, zm. 11 lutego 641) – cesarz wschodniorzymski (bizantyjski) panujący w latach 610–641. Syn Herakliusza – egzarchy afrykańskiego z Kartaginy, założyciel dynastii heraklijskiej.

XXX dynastia - dynastia władców starożytnego Egiptu, rezydujących w Sebennytos. Dynastia panowała w latach 380-342 p.n.e. Była to ostatnia dynastia władców pochodzenia rdzennie egipskiego.

Dynastia Paleologów (gr. Palaiologos, l.mn. Palaiologoi) - ostatnia dynastia władająca Cesarstwem Bizantyjskim przez niemal dwa wieki, od 1259 r. do 1453.

Wojna Cesarstwa Bizantyńskiego z Wandalami – wojna toczona w latach 533-534 między Cesarstwem Bizantyńskim a plemiennym państwem Wandalów, która zakończyła się upadkiem wandalskiego królestwa.

Thryonomys swinderianus — gatunek afrykańskiego gryzonia z rodziny szczecińców (Thryonomyidae) z rodzaju Thryonomys. Jest drugim pod względem wielkości po jeżozwierzu afrykańskim gryzoniem żyjącym współcześnie w Afryce. W wielu krajach Afryki Środkowej prowadzi się jego intensywna hodowlę ukierunkowaną na produkcję mięsa, promowaną przez wiele rządów i instytucji międzynarodowych – między innymi przez FAO – jako zapewniającą źródło wysokobiałkowej żywności dla ubogich państw afrykańskich.

Szczeciniec (Thryonomys swinderianus) — gatunek afrykańskiego gryzonia z rodziny szczecińców (Thryonomyidae) z rodzaju Thryonomys. Jest drugim pod względem wielkości po jeżozwierzu afrykańskim gryzoniem żyjącym współcześnie w Afryce. W wielu krajach Afryki Środkowej prowadzi się jego intensywna hodowlę ukierunkowaną na produkcję mięsa, promowaną przez wiele rządów i instytucji międzynarodowych – między innymi przez FAO – jako zapewniającą źródło wysokobiałkowej żywności dla ubogich państw afrykańskich.

Désiré Doué Noumandiez (ur. 29 września 1970) - sędzia piłkarski pochodzący z Wybrzeża Kości Słoniowej. Jeden z lepiej rozpoznawanych sędziów w Afryce. Sędziował między innymi mecze Afrykańskiej Ligi Mistrzów oraz Afrykańskiego Pucharu Konfederacji.

Aleksy II (cesarz Trapezuntu), ur. sierpień 1282, zm. 3 maja 1330 – cesarz Trapezuntu od 1297 do 3 maja 1330 roku. Był najstarszym synem Jana II i Eudoksji Paleolog. Wstąpił na tron w wieku 14 lat po śmierci jego ojca. Jego panowanie to konflikty z muzułmanami, Genueńczykami, cesarzem bizantyńskim. Prowadził też negocjacje z papiestwem w sprawie przyjęcia katolicyzmu.

Zengidzi, Zankidzi, arab. زنكيون (transkr. Zangiyūn) - dynastia pochodzenia tureckiego władająca północnym Irakiem i Syrią w latach 1127 - ok. 1220, założona przez Imada ad-Dina Zengię, atabega Mosulu i Aleppo. Po jego śmierci w 1146 roku państwo zostało podzielone między jego dwóch synów: Sajf ad-Din otrzymał Mosul, Nur ad-Din - Aleppo. Inna linia Zengidów opanowała ok. 1170 roku Sindżar. Zengidzi zasłynęli jako opiekunowie sztuki i rzemiosła, a panowanie Nur ad-Dina było okresem rozkwitu gospodarczego i kulturalnego Syrii.

Haematopinus bufali – gatunek wszy należący do rodziny Haematopinidae, pasożytujący na bawole afrykańskim (Syncerus caffer). Powoduje chorobę wszawicę.

Wojna bizantyńsko-sasanidzka z lat 602–628 – ostatnia i najbardziej wyniszczająca z serii wojen bizantyńsko-sasanidzkich toczonych między Cesarstwem Bizantyńskim i imperium perskich Sasanidów.

425 Cornelia (1896 DC) - planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4,91 lat w średniej odległości 2,89 j.a. Została odkryta 28 grudnia 1896 roku w Nicei przez Auguste Charloisa. Nazwa planetoidy pochodzi od imienia córki Scypiona Afrykańskiego Starszego Kornelii Afrykańskiej.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja