Edytor tekstu

Edytor tekstu – program komputerowy ukierunkowany zasadniczo na samo wprowadzanie lub edycję tekstu, a nie na nadawanie mu zaawansowanych cech formatowania (do czego służy procesor tekstu). W zależności od zastosowań, edytory tekstu nie mają w ogóle możliwości zajmowania się wyglądem i formatowaniem tekstu, skupiając się tylko na wprowadzaniu samych znaków, lub też mają te możliwości bardzo ograniczone.

Edytor - program służący do wprowadzania zmian (edycji) w jakimś dokumencie. Zazwyczaj używane w znaczeniu edytor tekstu. Bardziej zaawansowane edytory tekstu bywają nazywane procesorami tekstu. W zależności od typu edytowanego dokumentu rozróżniamy:

Tracking, gęstość składu – równomierne odsuwanie lub przybliżanie do siebie znaków w tekście, możliwość regulowania odległości pomiędzy znakami globalnie w skali całego tekstu lub w jego wybranym fragmencie, funkcja dostępna w programach do składu i łamania publikacji, procesorach tekstu oraz innych programach pracujących z tekstem w trybie graficznym.

602PC Suite to pakiet biurowy stworzony przez czeską firmę 602Software. Program ten jest rozwijany od roku 1989, początkowo stanowiąc jedynie edytor tekstu. Aktualnie obok rozbudowanego edytora (procesora tekstu) 602Text posiada również inne moduły: arkusz kalkulacyjny (602Tab), program graficzny (602Photo) oraz organizer zdjęć.

Tracking, gęstość składu – równomierne odsuwanie lub przybliżanie do siebie znaków w tekście, możliwość regulowania odległości pomiędzy znakami globalnie w skali całego tekstu lub w jego wybranym fragmencie, funkcja dostępna w programach do składu i łamania publikacji, procesorach tekstu oraz innych programach pracujących z tekstem w trybie graficznym.


PyRoom jest edytorem tekstu napisanym przy użyciu GTK+. Alternatywa WriteRooma. PyRoom nie rozprasza podczas pisania, ponieważ zajmuje całą powierzchnię ekranu. Jest on bez przycisków, widgetów, opcji formatowania tekstu, menu, jedynie tylko z potrzebnymi oknami dialogowymi.

Formatowanie tekstu – zmiana wyglądu i przekształcenie fragmentów tekstu w celu wyróżnienia, najczęściej w procesorze tekstu lub za pomocą języka znaczników (BBCode, HTML). Możemy wyróżnić formatowanie twarde (ręczne przypisanie cech) i miękkie (przypisanie stylu).

NoteTab – edytor tekstu przeznaczony do pracy w systemach Windows opracowany przez szwajcarskiego programistę Erica Fookesa. NoteTab umożliwia jednoczesną pracę z wieloma dokumentami w zakładkach, oferuje zaawansowane narzędzia wyszukiwania i zastępowania tekstu (w tym wyrażenia regularne), wykorzystuje szablony dokumentów oraz ma wbudowany język makropoleceń o dość dużych możliwościach.

Textile – język formatowania tekstu, oryginalnie rozwijany przez Deana Allena. Służy do formatowania tekstu na forach i stronach internetowych. Textile jest dostępne standardowo lub jako wtyczka w wielu systemach CMS.

Tryb wstawiania – tryb cyfrowej edycji tekstu, np. pliku komputerowego, linii poleceń, interfejsu znakowego itp., polegający na "rozpychaniu" istniejącego tekstu, czyli wstawianiu znaku w miejscu kursora z jednoczesnym przesuwaniem w kierunku biegu tekstu o jeden znak wszystkich ewentualnie istniejących kolejnych znaków w wierszu, a najczęściej również w całym akapicie (kierunek biegu tekstu jest najczęściej wymuszony językiem wpisywanego tekstu i w wielu pismach niełacińskich biegnie w lewo, np. w arabskim, hebrajskim czy ormiańskim).

Procesor tekstu - zaawansowany edytor tekstowy umożliwiający oprócz edycji czystej zawartości tekstowej, także formatowanie tekstu, czyli nadanie mu odpowiedniej szaty typograficznej (np. stosowanie krojów pisma, ustalanie łamów, regulacja świateł itd.), stosowanie różnych kolorów, łączenie tekstu z grafiką, a jednocześnie określenie formatu papieru, na którym dany dokument ma być wydrukowany. Aby to wszystko było możliwe do wykonania w praktyce, edycja odbywa się w trybie WYSIWYG (czyli na ekranie monitora prezentowane są efekty wprowadzanych zmian wyglądu, i jednocześnie jest to wygląd dokumentu taki sam, jak po wydrukowaniu).

Transmisja tekstu (łac. transmissio textus) - w ramach krytyki tekstu termin oznaczający proces przekazywania tekstu danego dzieła dawnego (starożytnego, średniowiecznego, renesansowego itp.) metodą ręcznego powielania kolejnych kopii, od autografu do momentu rozpowszechnienia się druku.

Greking - opcja w programach komputerowych do składu i łamania publikacji upraszczająca wyświetlanie tekstu na ekranie monitora wtedy, gdy litery są tak małe, że i tak byłyby słabo- lub wręcz w ogóle nierozpoznawalne. Zamiast oddzielnych znaków wyświetlana jest wtedy regularna siatka kropek, która symbolizuje miejsce zajęte przez tekst. Opcja ta ma również zastosowanie do podglądów grafiki.


TextEdit - edytor tekstu firmy Apple Inc., dołączony do systemu operacyjnego Mac OS X. Ma podstawowe funkcje z zakresu obróbki tekstu, pozwala na umieszczanie grafiki i tabel. Zapisuje dokumenty w formatach RTF, Microsoft Office Word 2007 XML oraz OpenDocument.

Adiustacja, adiustacja tekstu – ręczne naniesienie na maszynopisach lub wydrukach dyspozycji dla osoby dokonującej składu i łamania tekstu. Dyspozycje te mają formę znaków korektorskich, dopisków tekstowych oraz ewentualnie innych potrzebnych oznaczeń.

Łamanie, łamanie tekstu, łamanie kolumny – w DTP jest to tworzenie obrazu kolumny poprzez nadanie surowej zawartości tekstowej cech tekstu sformatowanego oraz połączenie tekstu z grafiką.

Lingwistyka tekstu – dział językoznawstwa zajmujący się poszukiwaniem i badaniem ponadzdaniowych struktur językowych. Zadaniem lingwistyki tekstu jest próba zdefiniowania tekstu jako zdarzenia językowego, jako wyniku zdarzenia językowego, jako kognitywnego konstruktu czy też jako wycinka ze społecznego dyskursu.

Justowanie (inne nazwy to: justowanie tekstu, justowanie składu, wyjustowanie, wyrównywanie tekstu oraz potocznie, raczej niepoprawnie justyfikacja) – termin zecerski, przeniesiony także do DTP, oznaczający formowanie bloku tekstu poprzez wyrównanie położenia jego wierszy w celu nadania całości jednolitego, estetycznego wyglądu. Rozróżniamy:

Poniższe zestawienie prezentuje podstawowe funkcje edytorów tekstu. Informacje o dodatkowych możliwościach edytorów można uzyskać na indywidualnych stronach programów. Programy są porównywane w podstawowej stabilnej wersji bez dodatkowych rozszerzeń.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja