Efor (
gr. ἔφορος [ephoros]) - jeden z pięciu najwyższych urzędników w
spartańskiej polis . Pochodzenie urzędu
eforatu nie jest bliżej znane, choć przypuszcza się, że pięciu eforów powołano w końcu
VII wieku p.n.e. Być może pierwotnie reprezentowali oni pięć osad, z których składała się
Sparta i służyli pomocą królowi. Od VI w. p.n.e. byli wybierani przez obywateli spośród obywateli. Prawdopodobnie w jakimś związku z
wojnami meseńskimi w ich ręce przeszła władza administracyjna, kierowanie polityką zagraniczną oraz sądownictwo. Mieli prawo zwoływania zgromadzenia ludowego, tak zwanej
apelli. Przewodzili także
geruzji. Urząd swój piastowali przez jeden rok. Po zakończeniu kadencji, ze swojej działalności składali sprawozdanie i w razie nadużyć mogli zostać pociągnięci do odpowiedzialności.
Apella -
zgromadzenie ludowe w starożytnej
Sparcie, uchwalające prawa, rozstrzygające najważniejsze kwestie państwowe i wybierające urzędników (
gerontów i
eforów), a od
VI/
V w. p.n.e. decydujące także o wypowiedzeniu wojny. Uczestniczyli w nim wszyscy pełnoprawni obywatele (
spartiaci,
homoioi), którzy ukończyli 30 lat. Zebrani nie mieli prawa dyskusji - w przeciwieństwie do
Aten nie funkcjonowała zasada
isegorii, a spartiaci jedynie przyjmowali lub odrzucali wnioski (bez możliwości wprowadzenia poprawek)
Geruzji i
Eforów. Głosowano przez okrzyki, w razie wątpliwości przez rozstąpienie się.
Polydoros, Polidor (gr. Πολύδωρος) – jedenasty król
Sparty,
Agiada. Władał od ok. 741 do ok. 665 r. p.n.e., wspólnie z
Teopompem,
Eurypontydą. Wraz z nim wprowadzili poprawkę do
Wielkiej Rhetry, która dawała
Geruzji (radzie starszych) prawo do uchylania szkodliwych decyzji Zgromadzenia (
apella). Zanim do tego doszło powołano dla przeciwwagi pięcioosobowe kolegium
eforów. Tym samym ustrój Sparty osiągnął swoją ostateczną formę. Niektórzy przypisują mu utworzenie kolejnych działek rolnych należących do obywateli (kleroi), do tych, które pierwotnie ustalił
Likurg.
Teopomp, Theopompos – król
Sparty,
Eurypontyda. Władał od ok. 720 do ok. 675 r. p.n.e. wspólnie z
Agiadą Polydorosem (Polidorem). Z tym drugim wprowadzili poprawkę do
Wielkiej Rhetry, która dawała
Geruzji (radzie starszych) prawo do uchylania szkodliwych decyzji Zgromadzenia (
apella). Zanim do tego doszło powołano dla przeciwwagi pięcioosobowe kolegium
eforów. Tym samym ustrój Sparty osiągnął swoją ostateczną formę.
Apella -
zgromadzenie ludowe w starożytnej
Sparcie, uchwalające prawa, rozstrzygające najważniejsze kwestie państwowe i wybierające urzędników (
gerontów i
eforów), a od
VI/
V w. p.n.e. decydujące także o wypowiedzeniu wojny. Uczestniczyli w nim wszyscy pełnoprawni obywatele (
spartiaci,
homoioi), którzy ukończyli 30 lat. Zebrani nie mieli prawa dyskusji - w przeciwieństwie do
Aten nie funkcjonowała zasada izegorii, a spartiaci jedynie przyjmowali lub odrzucali wnioski (bez możliwości wprowadzenia poprawek)
Geruzji i
Eforów. Głosowano przez okrzyki, w razie wątpliwości przez rozstąpienie się.
Związek Urzędników Kolejowych RP (ZUK), jedna z działających w okresie międzywojennym w środowisku pracowników kolejowych organizacji związkowych, powstała w 1920 jako Zrzeszenie Pracowników Biurowych Kolei Polskich, w 1924 zmieniono nazwę na Związek Urzędników Kolejowych RP. Związek zrzeszony był Centrali Zjednoczenia Klasowych Związków Zawodowych w R.P. W ostatnim okresie skupiała członków w 186 kołach.
Wyższy Urząd Górniczy jest centralnym urzędem administracji rządowej, nadzorowanym przez
Ministra Środowiska. Jest jednym z dwóch
urzędów centralnych mających swoją siedzibę poza Warszawą. Urzędem kieruje Prezes, którego powołuje i odwołuje
Premier.
Trybunał Stanu – w
Polsce konstytucyjny organ władzy sądowniczej, którego główne zadanie polega na egzekwowaniu odpowiedzialności najwyższych organów i urzędników państwowych za naruszenie
Konstytucji lub
ustawy, w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania, jeśli czyn ten nie wyczerpuje znamion przestępstwa (inaczej: popełnienie
deliktu konstytucyjnego) oraz za przestępstwa pospolite i skarbowe w przypadku Prezydenta RP.
Urząd Pracy w Poznaniu - zabytkowy budynek Powiatowego Urzędu Pracy, zlokalizowany na
poznańskiej Wildzie, przy ul. Czarnieckiego 9, wybudowany już pierwotnie z przeznaczeniem na
urząd pośrednictwa pracy.
Urząd miejski (także urząd miasta, urząd gminy) – jednostka organizacyjna
gmin, której przedmiotem działalności jest świadczenie pomocy
wójtowi,
burmistrzowi,
prezydentowi miasta w zakresie realizacji
uchwał rady gminy (rady miejskiej, rady miasta) i zadań gminy (miasta) określonych przepisami
prawa państwowego.
Gerontowie - obywatele starożytnej
Sparty należący do Rady Starszych, która wchodziła w skład
geruzji. Wybierani dożywotnio przez
zgromadzenie ludowe spośród obywateli, którzy ukończyli 60 lat.
Model Niskanena został opublikowany przez Niskanena w
1971. Jego głównym celem, przyjętym przez autora było opisanie sposobu postępowania
urzędników oraz dostarczenie narzędzi do oceny efektywności struktur biurokratycznych.
Urząd Komunikacji Elektronicznej (UKE) –
urząd administracji rządowej, obsługujący Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, będącego organem regulacyjnym w dziedzinie rynku usług telekomunikacyjnych i pocztowych.
Intercesja (łac. intercessio ‘stawanie pomiędzy; pośrednictwo’) - w
antycznym Rzymie prawo do uchylania decyzji niższych urzędników, przysługujące wyższym urzędnikom.
Pierwowzorem obecnego urzędu Pełnomocnika Rządu do spraw Równego Traktowania był w latach 2001–2005 Pełnomocnik Rządu do spraw Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn – urząd realizujący politykę w zakresie równego statusu
kobiet i mężczyzn oraz przygotowujący utworzenie urzędu
ombudsmana przeciwdziałającego
dyskryminacji z powodu
rasy, pochodzenia etnicznego,
religii i
przekonań, wieku oraz
orientacji seksualnej, a także realizujący politykę przeciwdziałania dyskryminacji do czasu powołania ombudsmana.
Sudiebnik Iwana IV, Carski Sudiebnik (
ros. Судебник Ивана IV) –
zbiór praw, wprowadzony przez
Iwana Groźnego w 1550 roku. Kodyfikacja prawa rozpoczęła okres reform ustrojowych w
państwie rosyjskim. Zmiany polegały na wyjęciu spod jurysdykcji urzędników
dzieci bojarskich, stanowiących podporę władzy monarchy. Miały odtąd podlegać jedynie carowi, który sprawował nad nimi władzę sądowniczą. Kolejne zmiany dotyczyły systemu władz lokalnych. Lokalni urzędnicy wyższych szczebli mieli być wybierani przez miejscowe
bojarstwo, a nie jak dotąd na drodze mianowania. Powołano stały korpus strzelecki, składający się z trzech tysięcy
strzelców. Szeregowemu bojarstwu nadano majątki ziemskie. Posiadłości ziemskie
ludzi służebnych zrównano co do wielkości.
Komicja kurialne (
łac. comitia curiata) – zgromadzenie
kurii, stanowiło najdawniejszą formę organizacji politycznej w
starożytnym Rzymie, składało się z 30 kurii - po 10 z każdej tradycyjnej
tribus: Tities, Ramnes i Luceres). Nie posiadały one władzy ustawodawczej (jak np.
komicja trybusowe) ani prawa obierania urzędników państwowych. Ich kompetencje ograniczały się do spraw czysto formalnych, takich jak np. zatwierdzanie wybranych przez
comitia centuriata urzędników, nadając im
imperium, czyli władzę wojskową i religijną. Przed zgromadzeniem kurialnym możliwe było dokonanie
testamentu, taka forma ustanowienia
spadkobiercy nosiła nazwę testamentum calatis comitiis (dosłownie: "testament przed zgromadzeniem zwołanym").
Bitwa pod Mantineją - bitwa rozegrana w roku
207 p.n.e. pomiędzy
Związkiem Achajskim a
Spartą. Bitwa zakończyła się zdecydowanym zwycięstwem wojsk Związku Achajskiego dowodzonych przez
Filopojmena z Megalopolis nad spartańskimi wojskami dowodzonymi przez
Machanidasa.