Linki:
Elitaryzm,
Faszyzm,
I wojna światowa,
Język francuski,
Kartezjusz,
Komunizm,
Małżeństwo (prawo),
Monarchizm,
Narodowy socjalizm,
Równość szans,
XVII wiek,
Egalitaryzm - pogląd społeczno-polityczny uznający za podstawę sprawiedliwego
ustroju społecznego zasadę całkowitej równości warunków życia oraz praw ludzi. Charakterystyczny jest dla
demokracji i
komunizmu, natomiast sprzeciwia się mu
monarchizm i
faszyzm. Np.
I wojna światowa zwiększyła egalitaryzm znacznie zmniejszając podziały społeczne między bogatymi i biednymi. Jego przeciwieństwo to
elitaryzm. Twórcą pojęcia był
Kartezjusz w
XVII wieku.
Równość płci (inaczej
egalitaryzm płciowy) jest celem ruchu dążącego do
równouprawnienia obu płci zarówno pod względem społeczno-kulturowym jak i biologicznym. Pojęcie to wywodzi się z przekonania o niesprawiedliwości dotyczącej różnych form nierówności płciowej.
Byt społeczny – podstawowe oraz jedno z najważniejszych pojęć
filozofii marksistowskiej. Pojęcie to wprowadził K. Marks, aby oznaczało całokształt
warunków materialnych i życia społecznego danego
człowieka, którego
cele i
zadania są determinowane przez warunki ich własnego bytu społecznego. G. Lukacs uważał, że w bycie społecznym jest wpisana
świadomość. Natomiast inni uważali, iż świadomość jest odbiciem
bytu społecznego.
Regres społeczny –
proces społeczny, którego wynikiem są trwałe zmiany polegające na przekształcaniu się
stanu społecznego. Regres społeczny jest przeciwieństwem
postępu społecznego, czyli przechodzenia od lepszego do gorszego stanu jakości życia członków społeczeństwa. Pojęcie to oznacza zatem taki rozwój społeczeństwa, który charakteryzuje się:
Kwestia społeczna – to w większości prac synonim problemu społecznego. Pojęcie to jest silnie związana z
polityką społeczną a konkretnie z jej celami i zadaniami. Kwestia społeczna to bariera w społeczeństwie, uniemożliwiająca mu osiągniecie pełnej satysfakcji, rozwoju, realizacji potrzeb. Politycy społeczni powinni zatem dążyć do minimalizacji a wręcz likwidacji kwestii społecznej.
Teoria modernizacji – ogólna nazwa
teorii rozwoju społecznego, opisujących
rozwój społeczeństw w kierunku
społeczeństwa nowoczesnego. Teorie modernizacji są jedną z postaci
ewolucjonizmu.
Trójstronna Komisja ds. Społeczno-Gospodarczych - polska instytucja dialogu społecznego. Tworzona jest przez przedstawicieli
rządu, organizacji pracodawców prywatnych i
związków zawodowych. Do kompetencji komisji należą: ustalanie wskaźników wzrostu wynagrodzeń w przedsiębiorstwach i w sferze budżetowej, prace wstępne nad
budżetem państwa. Ponadto komisja może zabierać głos w sprawach gospodarczych i społecznych jeżeli jej głos będzie miał znaczenie dla zachowania spokoju społecznego.
Elitaryzm - pogląd zgodnie z którym niektóre jednostki są bardziej wartościowe od innych (ze względu na swoje urodzenie, umiejętności, wiedzę, posiadanie), i z tego powodu powinny zajmować uprzywilejowaną pozycję w społeczeństwie (należeć do
elit). Elitaryzm jest przeciwieństwem
egalitaryzmu i stoi w opozycji do myśli
demokratycznej.
Funkcje socjalne państwa – całokształt działalności w socjalnej sferze stosunków społecznych zmierzająca do zabezpieczenia społecznego jednostek ludzkich. Obejmuje ona przede wszystkim działania na rzecz
ubezpieczeń społecznych,
ochrony zdrowia,
pomocy społecznej, a także rozwiązania problemu wykorzystania
zasobów ludzkich, stworzenia odpowiednich warunków pracy i bytowania ludzkiego. Państwo jest zainteresowane w zapewnieniu pokoju społecznego i przeciwdziałaniu powstawania niepokojów społecznych. Podejmując kwestie zabezpieczenia społecznego zmierza do zapewnienia
minimum socjalnego jednostkom ludzkim i znośnego bytowania grupom ludzkim. Poziom tego zabezpieczenia zależny jest od możliwości świadczeń państwa na drodze odpowiedniego ustawodawstwa i poprzez działania instytucji socjalnych. W ostatecznej instancji, zabezpieczenia społeczne zależą od stopnia
rozwoju gospodarczego państwa, który pozwala na wzięcie pod opiekę mniejszej lub większej liczby obywateli potrzebujących pomocy, a także polityki podziału wypracowanego
dochodu narodowego.
Dynamika społeczna – jeden z dwóch (obok
statyki społecznej) głównych działów
socjologii, których utworzenie postulował
Auguste Comte. Zadaniem dynamiki społecznej miało być badanie procesu
rozwoju społecznego, w przeciwieństwie do statyki społecznej, która zajmować się miała budową porządku społecznego.
Budownictwo społeczne – jedna z form budownictwa mieszkalnego, prowadzona m.in. przez
towarzystwa budownictwa społecznego działającego na podstawie ustawę z dnia 26. października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Oferta TBS skierowana jest dla osób mniej zamożnych, których nie stać na kupno lub wynajmowanie mieszkania na
wolnym rynku.
Dokumenty życia społecznego w
bibliotekarstwie to różne materiały, które ze względu na swój specyficzny charakter, nie są gromadzone i przechowywane w
archiwach, lecz w
bibliotekach. Dokumenty życia społecznego nie są bowiem
dokumentami urzędowymi. Nie są również (zazwyczaj) rozpowszechniane w obiegu księgarskim. Są to przede wszystkim dokumenty o krótkotrwałej najczęściej wartości użytkowej, z reguły są świadectwem współczesnego życia danego
społeczeństwa.
Środowiskowy Dom Samopomocy jest jednostką organizacyjną resortu
pomocy społecznej, działającą na zasadach zadania zleconego
samorządom,
fundacjom,
stowarzyszeniom. Do zadań ŚDS-ów należy budowanie sieci oparcia społecznego, przygotowanie do życia w społeczeństwie i funkcjonowania w
środowisku:
Stratyfikacja (przez
socjologów nazywana "stratyfikacją społeczną"), inaczej "uwarstwienie społeczne" - pojęcie wyrażające fakt, że wszelka
społeczność składa się z poziomów pozostających ze sobą w relacjach nadrzędności i podporządkowania. Mierzona jest dostępnością do pięciu podstawowych zasobów społecznych, jakimi są:
władza, pieniądze,
prestiż, wykształcenie oraz zdrowie. Mówiąc prościej, stratyfikacja oznacza, że każde
społeczeństwo ma pewien system rang: pewne warstwy stoją wyżej, inne zaś niżej. Ich suma stanowi system stratyfikacyjny danego społeczeństwa.
Historia zna cztery podstawowe systemy stratyfikacji
społeczeństw ludzkich:
niewolnictwo,
system kastowy,
system stanowy i
system klasowy.
Społeczeństwo regionalne - ludzie zamieszkujący pewien
obszar administracyjny lub gospodarczy, często powstających w sposób naturalny, w ramach których powstają różne formy współdziałania społecznego, kulturalnego, turystycznego, handlowego.
Soul City (tłum. Miasto dusz) to popularny program
edukacji rozrywkowej w Afryce Południowej, który kształtuje świadomość zdrowotną i obywatelską społeczeństw kilku krajów afrykańskich. Tematyka programu dotyczy wielu problemów związanych z profilaktyką i ochroną zdrowia, ale skupia się również na kwestiach rozwoju społecznego wskazując pożądane postawy społeczne i zachowania w ramach społeczności lokalnych.
Unia Chrześcijańsko-Społeczna (UChS) – polskie stronnictwo polityczne, powstałe w styczniu 1989 z przekształcenia
Chrześcijańskiego Stowarzyszenia Społecznego (ChSS). W latach 1992–1993 używało nazwy Unia Chrześcijańsko-Społeczna "Akcja Ekumeniczna".
Katolicka doktryna społeczna - to zbiór poglądów dotyczących życia społecznego,
kapitalizmu i jego społecznej konsekwencji. Mówi ona o tym, że
Kościół popiera działania mające na celu polepszenie sytuacji materialnej ludności, jednakże nie godzi się na ucisk i niesprawiedliwość społeczną. Współcześnie katolicka doktryna społeczna uznaje elementarne wartości chrześcijańskie i niezbędną powtórną ewangelizację jako najlepszą drogę do uzyskania pokoju i rozwoju na świecie.
Ostentacyjna konsumpcja (konsumpcja na pokaz) – publiczne demonstrowanie nabytych dóbr przez jednostki lub
grupy społeczne w celu zwrócenia na siebie uwagi oraz zdobycia
prestiżu,
statusu społecznego i odróżnienia się od innych.
Orientacje społeczne (dawniej motywy społeczne) –
preferencje co do podziału wyników (
dobra) pomiędzy siebie i innych w sytuacji
współzależności społecznej.