Linki:
Brutto,
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych,
Indywidualne konto emerytalne,
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego,
Otwarty fundusz emerytalny,
Polska,
Program czterech reform,
Renta,
Rolnictwo,
Ubezpieczenia społeczne,
Ubezpieczenie (umowa),
Wiek emerytalny,
Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
Emerytura (zwana dawniej
rentą starczą) – świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek nie posiadają już zdolności do pracy zarobkowej (jako pracownicy, przedsiębiorcy, rolnicy i in.) albo utraciły ją w znacznym stopniu oraz nie dysponują innymi źródłami dochodu gwarantującymi możliwość utrzymania się. Podstawową cechą świadczenia emerytalnego jest brak jego ekwiwalentności w stosunku do wartości składek z tytułu ubezpieczenia społecznego płaconych przez czas aktywności zawodowej.
System rezerw częściowych został opracowany jako remedium na praktycznie nie ograniczoną (w długim okresie) możliwość kreacji pieniądza przez banki komercyjne. Teoretycznie, gdyby wszystkie pieniądze były przechowywane w bankach oraz wszystkie rozliczenia dokonywane byłyby bezgotówkowo, to jedynym limitem kreacji pieniądza byłoby zapotrzebowanie na kredyt. Dzięki temu systemowi bank centralny ma pośredni wpływ na podaż pieniądza. System ten jednak nie daje możliwości powiązania ilości pieniędzy w obiegu z wartością towarów i usług oferowanych na rynku. Parametry, które pośrednio wpływają na podaż pieniądza są ustalane arbitralnie przez grono osób do tego powołanych.
Renta emisyjna, inaczej rentą z
monopolu emisyjnego lub
Seniorat, jest to realna wartość zasobów państwa pozyskanych dzięki posiadanemu monopolowi na emisję pieniądza. Państwo jest jedynym organem, który posiada prawo do emisji, a koszty produkcji pieniądza (druku i bicia monet) nie są równoważne z jego późniejszą wartością. Jeżeli realny
popyt na pieniądz
M / P
M – podaż pieniądza
P – poziom cen
rośnie przy równoczesnym trwałym wzroście dochodu realnego, to w długotrwały
wzrost gospodarczy sprawi, iż możliwe jest zwiększanie
podaży pieniądza M bez konieczności podwyższanie cen P. Źródłem renty emisyjnej może być również
podatek inflacyjny.
Pracowniczy program emerytalny (PPE) – zbiór umów tworzących dodatkową dobrowolną formę oszczędności emerytalnych (tzw. III filar zreformowanego w latach 1997–1999 systemu emerytalnego w Polsce). W ramach pracowniczego programu emerytalnego pracodawca odprowadza składki podstawowe za swoich pracowników – uczestników PPE wysokości nie wyższej niż 7% wynagrodzenia uczestnika. Program może dopuszczać też odprowadzanie składek dodatkowych przez pracowników. Składka podstawowa odprowadzana przez pracodawcę zwolniona jest z obciążenia składkami na ubezpieczenia społeczne. Zyski z inwestycji w ramach PPE i wypłata środków z PPE zwolnione są z podatku dochodowego od osób fizycznych. Środkami w ramach PPE zarządza wybrana instytucja finansowa. PPE ma zawsze formę programu o zdefiniowanej składce.
Ubezpieczenie mienia – rodzaj
ubezpieczenia majątkowego. Przedmiotem ubezpieczenia jest interes ubezpieczeniowy związany z dobrami materialnymi oraz z prawami albo zobowiązaniami majątkowymi. Ograniczenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń stanowi
suma ubezpieczenia ustalona na podstawie wartości przedmiotu ubezpieczenia.
Bon PeKaO - tzw. "polski dolar", zastępczy
środek płatniczy, stosowany w okresie
PRL. Służył jako mechanizm drenażu zasobów
dewizowych obywateli PRL. Emitowany pierwotnie przez "Bank Polska Kasa Opieki" (stąd nazwa Pekao, później oraz obecnie
Bank Pekao S.A.) i wydawany tym osobom, które z jakichś powodów otrzymywać miały przekazy pieniężne z krajów tzw.
II obszaru płatniczego (
USA i
Europa Zachodnia), zamiast należnych im pieniędzy. Obywatele polscy pracujący na rzecz polskich firm za granicą, bądź otrzymujący przelewy z zagranicy (
wypłaty,
spadki,
darowizny,
renty,
emerytury itp.) w zamian za prawdziwe
dolary,
franki czy
funty otrzymywali ich "równowartość" w bonach.
Współczynnik aktywności zawodowej informuje o stosunku osób w aktywności zawodowej (tzn. pracujących i bezrobotnych) w danym wieku (najczęściej jest to 15-64, lub 15+) do ogółu ludności w tym wieku.
Fundusz inwestycyjny – forma wspólnego inwestowania polegająca na zbiorowym lokowaniu
środków pieniężnych (w bardziej skomplikowanych rozwiązaniach możliwe są wpłaty w postaci np.
papierów wartościowych) wpłaconych przez uczestników
funduszu. Uczestnikami mogą być zarówno osoby indywidualne (
osoby fizyczne), jak i
osoby prawne (np.
przedsiębiorstwa, miasta,
gminy, związki wyznaniowe) oraz podmioty nie posiadające osobowości prawnej.
Fundusz inwestycyjny – forma wspólnego inwestowania polegąjca na zbiorowym lokowaniu
środków pieniężnych (w bardziej skomplikowanych rozwiązaniach możliwe są wpłaty w postaci np.
papierów wartościowych) wpłaconych przez uczestników
funduszu. Uczestnikami mogą być zarówno osoby indywidualne (
osoby fizyczne), jak i
osoby prawne (np.
przedsiębiorstwa, miasta,
gminy, związki wyznaniowe) oraz podmioty nie posiadające osobowości prawnej.
PESEL2 to program rozwoju systemu dostępu obywateli (w szczególności przedsiębiorców) do informacji i usług publicznych on-line, projekt przeprowadzony przez
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w celu realizacji koncepcji społeczeństwa informacyjnego, obejmujący w szczególności usprawnienie obsługi obywatela i przedsiębiorcy przez stworzenie możliwości świadczenia usług przez administrację publiczną za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, takich jak internet lub telefonia mobilna, mający uprościć systemy informatyczne i procedury administracyjne oraz poprawić wiarygodność informacji. Program PESEL2 jest przedsięwzięciem w zakresie budowy nowoczesnej e-administracji dla potrzeb zarządzania państwem.
Renta specjalna - uznaniowo przyznawane świadczenie pieniężne przez
Prezesa Rady Ministrów (premiera RP) na mocy Art. 82.1. Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tą ustawą
premier ma prawo w "szczególnie uzasadnionych przypadkach" do przyznania świadczenia na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie.
W roku 1999 takich rent przyznano - 14, w 2001 - 73, a w 2005 - 23.
Media wiele razy krytykowały poszczególnych premierów za przyznawanie rent specjalnych. Przykładowo premier Leszek Miller przyznał ją byłemu szefowi KRRiT Bolesławowi Sulikowi po jego korzystnych dla Millera zeznaniach przed sejmową komisją śledczą ds. "afery Rywina" (obaj temu zaprzeczali). Premier Jerzy Buzek w ostatnich dniach urzędowania przyznał rentę m.in. odchodzącej marszałek Senatu Alicji Grześkowiak i odchodzącemu koordynatorowi służb specjalnych Januszowi Pałubickiemu.
Byt społeczny – podstawowe oraz jedno z najważniejszych pojęć
filozofii marksistowskiej. Pojęcie to wprowadził K. Marks, aby oznaczało całokształt
warunków materialnych i życia społecznego danego
człowieka, którego
cele i
zadania są determinowane przez warunki ich własnego bytu społecznego. G. Lukacs uważał, że w bycie społecznym jest wpisana
świadomość. Natomiast inni uważali, iż świadomość jest odbiciem
bytu społecznego.
Proximus S.A. -
integrator IT, specjalizuje się w kompleksowych rozwiązaniach informatycznych dla przedsiębiorstw produkcyjnych (produkcja dyskretna i ciągła), energetyki, gazownictwa, przedsiębiorstw wodociągowych i ciepłowniczych. Obszar działania firmy to Polska oraz kraje Europy środkowo-wschodniej. Ogromną wartością integratora IT jest zespół ekspertów posiadających wiedzę i doświadczenie zdobyte przez lata pracy w wielu złożonych projektach informatycznych.
Ubóstwo względne - ma zmienną wartość i odnosi się do przeciętnego poziomu życia w danym kraju, mierzonego na ogół wysokością przeciętnych
dochodów (wydatków). Zwolennicy podejścia względnego upatrują przyczyn ubóstwa przede wszystkim w funkcjonowaniu systemu społeczno-ekonomicznego. Na pierwszym miejscu wśród jego przyczyn wymieniają
bezrobocie jako zjawisko niezależne od ubogich. Na drugim miejscu są niskie
płace występujące w pewnych
zawodach, regionach czy w stosunku do niektórych
dyskryminowanych grup ludności. Brak odpowiedniego dochodu wynikającego z okoliczności niezależnych od świadomości i woli ubogich jest pierwotną przyczyną
ubóstwa.
Ocena 360 stopni – polega głównie na przeprowadzeniu ankiety wśród osób z otoczenia badanego pracownika. W skład tych osób wchodzą takie osoby jak szef, bezpośredni przełożeni, współpracownicy, równorzędni pracownicy, osoby, którymi zarządza badany pracownik, czy też klienci, dalsi współpracownicy i inne osoby, które chcemy zapytać o opinię na temat badanego pracownika. Zatem są to wszystkie osoby niejako „dookoła” badanego pracownika. Stąd też nazwa ocena 360 stopni. Często określa się ją również jako ankieta 360 stopni, albo 360 feedback. Czasem w ankiecie bierze udział mniejsza ilość osób i taka ankieta, czy też ocena jest określana jako ocena 270 stopni, albo ocena 180 stopni, w zależności od tego jaka grupa osób jest pomijana.
Zasiłek - świadczenie
pieniężne lub materialne wypłacane przez instytucje
państwa i organizacje
non-profit ich
beneficjentom. W
Polsce istnieje kilka rodzajów zasiłków, a głównymi instytucjami dystrybuującymi je są
gminy za pomocą
MOPS-ów (zasiłki z
pomocy społecznej,
zasiłek rodzinny,
zasiłek pielęgnacyjny) oraz
ZUS.
Prewencja rentowa - działanie prowadzone przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych mające na celu leczenie ludzi pobierających od dłuższego czasu (min. 30 dni)
zasiłek dla bezrobotnych i mających realną szansę na odzyskanie zdolności do pracy. Najczęściej są to ludzie cierpiący na
choroby układu krążenia lub schorzenia układu ruchu.
ZUS ma za zadanie wspierać ubezpieczonych, aby zminimalizować wydatki na świadczenia z tytułu niezdolności do pracy. W tym orzeka, a następnie kieruje na
rehabilitację leczniczą i pokrywa część kosztów tej rehabilitacji. Zadaniem
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest również przeprowadzanie badań na temat przyczyn
inwalidztwa (wynikłego z tytułu wypadków przy pracy lub chorób zawodowych) oraz finansowe wspieranie badań naukowych dotyczących tych kwestii.