Linki:
Apelles,
Arystobul,
Arystoteles,
Arystyp,
Ateizm,
Atomizm,
Chrześcijaństwo,
Cyceron,
Demokryt,
Diogenes z Ojnoandy,
Epikur,
Epoka hellenistyczna,
Etyka,
Ezoteryka,
Filodemos z Gadary,
Filozofia,
Fryderyk Nietzsche,
Hedonizm,
Hermarchos z Mityleny,
II wiek,
I wiek p.n.e.,
Idomeneus z Lampsaku,
Język grecki klasyczny,
John Locke,
Karol Marks,
Kolotes z Lampsakos,
Lukrecjusz,
Metrodoros z Lampsakos (epikurejczyk),
Niewolnictwo,
P.n.e.,
Papirusy z Herkulanum,
Pierre Gassendi,
Piotr Abelard,
Przyjemność,
Rozumowanie dedukcyjne,
Sceptycyzm,
Stoicyzm,
Szczęście,
Uczeń,
Zenon z Sydonu,
Epikureizm – kierunek
filozoficzny zapoczątkowany w starożytności przez
Epikura, w ok. 306 r. p.n.e. kontynuowany także w czasach nowożytnych. Podobnie jak w większości kierunków filozoficznych
hellenizmu dla epikurejczyków najważniejszą dziedziną filozofii była
etyka – uważali oni, że podstawowym zagadnieniem filozoficznym jest
szczęście, które upatrywali w
przyjemności.
Diogenes z Ojnoandy – grecki filozof
epikurejczyk, żyjący najprawdopodobniej w II. w.n.e., znany wyłącznie jako autor ogromnej kamiennej inskrypcji będącej wykładem epikureizmu. Inskrypcja została wyryta w kamieniu, w ścianie specjalnie w tym celu wybudowanego portyku. Zawiera obszerne omówienie filozofii Epikura, koncentrując się na zagadnieniach
fizyki, i
etyki, oraz na polemice z innymi szkołami filozoficznymi. Inskrypcja zachowała się jedynie we fragmentach. Odkrycia dokonali badacze francuscy w 1884 r.
Historia filozofii (nauka) - inaczej
historiografia filozofii - nauka filozoficzna badająca i analizująca rozwój problemów filozoficznych, metod uprawiania filozofii, poglądów filozoficznych, nurtów (prądów), szkół, systemów i kierunków filozoficznych na przestrzeni wieków i na wszystkich kontynentach.
Eklektyzm starożytny - kierunek filozoficzny starożytności, łączący w sobie elementy z różnych doktryn filozoficznych, zwłaszcza hellenistycznych -
epikureizmu,
sceptycyzmu i
stoicyzmu. Eklektyzm można podzielić na grecki (
Akademia Platońska) i rzymski (przede wszystkim
Cyceron).
Logos i Ethos – półrocznik poświęcony współczesnym zagadnieniom z dziedziny filozofii, wydawany od 1991 roku przez Wydział Filozoficzny
Uniwersytetu Papieskiego im. Jana Pawła II w Krakowie. Pismo publikuje prace z dziedziny filozofii człowieka,
aksjologii i
etyki oraz filozofii Boga i
religii. W większości są to teksty autorów z krakowskiego środowiska filozoficznego, związanego głównie z UPJP2, ale pismo jest otwarte dla wszystkich, którzy zajmują się problemami. Obok rozpraw na łamach "Logosu i Ethosu" pojawiają się przekłady tekstów oraz komentarze do nich, a także recenzje nowości polskich i zagranicznych i zapisy referatów wygłaszanych podczas konferencji organizowanych przez Wydział Filozoficzny UPJP2. Redaktorem naczelnym pisma jest s. dr Tereza Obolevich, a sekretarzem redakcji mgr Hanna Michalczyk.
Filozofia kontynentalna - termin pochodzący z anglosaskiej tradycji filozoficznej, odnoszący się do tradycji filozoficznych pozostających pod znacznym wpływem pewnej grupy filozofów Europy kontynentalnej XIX i XX w. Czasem słowo "kontynentalny" jest w historii filozofii używane do odróżnienia innych niż współczesne kierunków filozoficznych świata anglosaskiego i "kontynentalnej" Europy (np. rozróżnia się "oświecenie kontynentalne" i "oświecenie brytyjskie"). Przeważnie jednak używane jest dla odróżnienia pewnej niekoherentnej grupy kierunków filozoficznych (do której należą przede wszystkim klasyczny idealizm niemiecki,
egzystencjalizm,
hermeneutyka,
postmodernizm,
fenomenologia,
strukturalizm, w pewnej mierze
marksizm,
neotomizm i
feminizm) od
filozofii analitycznej - należy tu zauważyć, że filozofia analityczna we współczesnym anglosaskim świecie filozoficznym ma większe znaczenie, niż np. w niemieckim czy francuskim. Należy jednak zwrócić uwagę także na to, że poza krajami anglosaskimi istnieją także inne, w których filozofia analityczna zdobyła duże znaczenie - należą do nich zwłaszcza Polska, Austria i kraje skandynawskie. Ponadto wiele kierunków, które bywają uważane za "analityczne" może silnie inspirować się współczesną filozofią "nieanalityczną", a wiele kierunków uznawanych za "nieanalityczne" silnie inspirować się filozofią analityczną lub nawet (jak
marksizm analityczny) być jej częścią.
Semina Scientiarum – czasopismo naukowe (rocznik) poświęcone zagadnieniom z dziedziny filozofii, wydawane od 2002 roku przy Wydziale Filozoficznym
Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie oraz
Ośrodku Badań Interdyscyplinarnych. Pokrewne jest do znanych w środowisku filozoficznym
Zagadnień Filozoficznych w Nauce. Redakcja związana jest ściśle z seminarium z filozofii przyrody, które prowadzone jest na Wydziale Filozoficznym UPJPII przez ks. prof. dra hab.
Michała Hellera oraz ks. prof. UPJPII dra hab. Janusza Mączkę.
Fenomenologia –
XX-wieczny kierunek filozoficzny, którego głównym twórcą i reprezentantem jest
Edmund Husserl, a także wytworzona przez ten kierunek metoda badań filozoficznych stosowana przez
filozofów egzystencji.
Epikur (
gr. Ἐπίκουρος Epikuros) (
341 –
270 p.n.e. urodził się na wyspie Samos) – grecki
filozof, twórca
epikureizmu. Epikur był jednym z najważniejszych filozofów tzw. drugiej fazy greckiej filozofii klasycznej, w której dominowały zagadnienia filozofii życia – czyli rozważania na temat jak osiągnąć pełne
szczęście (także stan
ataraksji).
Fenomenologia –
XX-wieczny kierunek filozoficzny, którego głównym twórcą i reprezentantem jest
Edmund Husserl, a także wytworzona przez ten kierunek metoda badań filozoficznych stosowana przez
filozofów egzystencji.
Etyka informacji to dziedzina zajmująca sie badaniem kwestii
etycznych, wynikających z rozwoju i zastosowania
technik informacyjnych. Dostarcza ona podstaw do krytycznego rozważania kwestii moralnych dotyczących tworzenia, przechowywania, zbierania i przetwarzania informacji. Etyka informacji jest ściśle związana z etyką komputerową, filozofią informacji oraz etyką mediów.
Etyka zarządzania – specjalistyczna dziedzina
etyki. Jej przedmiotem jest, najogólniej rzecz biorąc,
moralność w
biznesie. Jest to nauka interdyscyplinarna, czyli korzysta z dorobku wielu dziedzin nauki, przede wszystkim nauk
zarządzania, etyki,
filozofii.
Polskie Towarzystwo Filozoficzne – założone w 1904 towarzystwo naukowe, którego statutowym zadaniem jest uprawianie i krzewienie
nauk filozoficznych, w szczególności
ontologii,
teorii poznania,
logiki,
metodologii,
etyki,
historii filozofii wraz z
historią myśli społecznej.
Sensualizm (z
łac. sensus - zmysł) to pogląd
filozoficzny głoszący, że wszelka
wiedza pochodzi od wrażeń zmysłowych (poznanie odbywa się poprzez przeprowadzanie logicznych doświadczeń) i jest tylko bardziej lub mniej złożonym kompleksem spostrzeżeń. W starożytności sensualizm głosili
Arystoteles,
sofiści,
epikurejczycy,
cynicy i
stoicy. W czasach nowożytnych między innymi
Étienne de Condillac,
David Hume,
Herbert Spencer. Echa sensualizmu, choć w mocno przetworzonej postaci są też obecnie w
fenomenologii. Przedstawiciel tego kierunku w teorii poznania, angielski filozof
John Locke (
1632-
1704) twierdził, iż "nie ma niczego w umyśle, co nie istniałoby w zmysłach".
Stoicyzm to kierunek
filozoficzny zapoczątkowany w
III wieku przed narodzeniem Chrystusa. W
Atenach przez
Zenona z Kition, doprowadzony do ostatecznej formy przez
Chryzypa i kontynuowany przez całą
starożytność. Wywarł znaczny wpływ na rozwój
chrześcijaństwa, w pewnym stopniu oddziaływał na myśl
średniowieczną, odżył w nowej formie w filozofii nowożytnej, np. u
Justusa Lipsiusa. Modelem człowieka był mędrzec, który żył w zgodzie z naturą, kierujący się rozumem.
Jońska filozofia przyrody (szkoła milezyjska, szkoła jońska) - reprezentuje archaiczny, grecki materializm żywiołowy zapoczątkowany przez Talesa z Miletu około
VI-
IV wieku p.n.e.. Podjęła pierwsze niemitologiczne, racjonalne próby wyjaśnienia natury (physis), będące punktem wyjścia dla rozwoju filozofii i nauki europejskiej.
Dobro - pojęcie abstrakcyjne będące przeciwieństwem
zła. Jest elementarnym pojęciem
moralnym, określającym pozytywną wartość wszelkich czynów i zachowań, którym zajmuje się dział filozofii zwany
etyką. Pojęcie to jest analizowane także przez
psychologię,
socjologię,
ekonomię i inne nauki społeczne.
Euro war – podgatunek
filmu wojennego, zapoczątkowany w połowie
lat 60. XX wieku. Ponieważ większość tego typu filmów tworzona była przez
Włochów, często spotykać można się również z określeniami macaroni combat i macaroni war.