Epir

Linki:
157 p.n.e., 168 p.n.e., 272 p.n.e., 297 p.n.e., 317 p.n.e., Achaja (prowincja rzymska), Achilles, Administracja Attyka, Administracja Epir i Macedonia Zachodnia, Administracja Kreta, Administracja Macedonia i Tracja, Administracja Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, Administracja Tesalia i Grecja Środkowa, Administracja Wyspy Egejskie, Africa Proconsularis, Ajakides z Epiru, Akarnania, Akwitania, Albańczycy, Albania, Aleksander I z Epiru, Aleksander Macedoński, Ali Pasza z Tepeleny, Alpes Cottiae, Alpes Maritimae, Alpes Poenninae, Arabia Petraea, Armenia Inferior, Arta (prefektura), Arumuni, Arybbas z Epiru, Athos, Azja (prowincja rzymska), Baleary, Bitynia, Brytania, Cesarstwo Bizantyńskie, Charops z Epiru, Cylicja, Cypr (wyspa), Cyrenajka, Czameria, Dacja, Dalmacja, Delfy, Despotat Epiru, Dodona, Dynastia, ELAS (formacja partyzancka), Etolia, Filip II Macedoński, Galacja, Gallia Belgica, Gallia Lugdunensis, Gallia Narbonensis, Germania Inferior, Germania Superior, Goci, Grecja, Grecja Środkowa, Grecja Zachodnia, Grecy, Hispania Baetica, Hispania Tarraconensis, II wojna światowa, IV wiek, IV wiek p.n.e., IV wyprawa krzyżowa, I tysiąclecie p.n.e., I wojna światowa, I wojna bałkańska, Ilirowie, Imperium osmańskie, Italia, Język grecki, Janina (miasto), Janina (prefektura), Judea, Kapadocja, Kartagina, Kilometr, Kolonia (starożytna Grecja), Kommagena, Korsyka i Sardynia (prowincja rzymska), Królowie Epiru, Kreta, Kukurydza zwyczajna, Licja, Likaonia, Lucjusz Emiliusz Paulus Macedoński, Luzytania, Macedonia Zachodnia, Mauretania (prowincja rzymska), Metsowo, Mezja, Molossowie, Morze Adriatyckie, Morze Jońskie, Nomos (podział administracyjny Grecji), Noricum, Numidia, Olimpias, Oliwka europejska, Osroene, Pamfilia, Panonia, Paryż, Pasterstwo, Pasza (urząd), Pindos, Pizydia, Plan Marita, Podział administracyjny Grecji, Polis, Pont, Preweza (prefektura), Prowincje rzymskie, Pszenica zwyczajna, Pyrrus, Recja, Region Attyka, Region Epir, Region Grecja Środkowa, Region Grecja Zachodnia, Region Kreta, Region Macedonia Środkowa, Region Macedonia Wschodnia i Tracja, Region Macedonia Zachodnia, Region Peloponez, Region Tesalia, Region Wyspy Egejskie Północne, Region Wyspy Egejskie Południowe, Region Wyspy Jońskie, Rzym, Słowianie, Skanderbeg, Sophene, Starożytna Grecja, Starożytna Macedonia, Starożytny Egipt, Starożytny Rzym, Sycylia, Syria (prowincja rzymska), Tesalia, Tesprotia, Tracja, Traktat w Lozannie, Tytoń, V wiek p.n.e., Włosi, Wenecja, Winorośl właściwa, Wołosi, Wojna domowa w Grecji, Wojna grecko-turecka (1919-1922), Wyrocznia, Wyrocznia delficka, Wyrocznia w Dodonie, XVIII wiek, XV wiek, Zatoka Koryncka,
Epir (grecki Ήπειρος, co po polsku oznacza kontynet lub wnętrze dużego lądu) – górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji, nad Morzem Jońskim, na północy graniczy z Albanią, na wschodzie z Tesalią, a na południu z Etolią i Akarnanią. Ponadto istnieje także Epir Północny, czyli zamieszkały przez Albańczykow, Greków i Wołochów obszar, położony po albańskiej stronie granicy.

Akarnania (Ακαρνανία, Akarnanía) - kraina historyczna w zachodniej części Grecji, między Etolią a Epirem, rozłożona nad Zatoką Ambrakijską. Jest to kraj górzysty, w starożytności pokryty lasami i zamieszkiwany początkowo przez plemiona iliryjskie, a później opanowany przez plemiona doryckie. W III wieku p.n.e. Akarnania należała do Związku Etolskiego. Obecnie terytorium Akarananii wchodzi w skład prefektury Etolia i Akarnania.

Eurytania (gr. Ευρυτανία) - kraina historyczna w Grecji, współcześnie prefektura (nomos) w regionie administracyjnym Grecja Środkowa, ze stolicą w mieście Karpenisi. Graniczy od wschodu z prefekturą Ftiotyda (także w regionie Grecja Środkowa), od południa i zachodu z Etolią i Akarnanią (region Grecja Zachodnia), od wschodu i północnego wschodu z prefekturą Karditsa (region Tesalia), a od północnego zachodu z Artą w regionie Epir. Powierzchnia prefektury Eurytania wynosi 1867 km². W 2005 roku mieszkało tu 34855 osób.

Arta (gr. Άρτα) - jedna z prefektur w Grecji w regionie administracyjnym Epir, u północno-wschodnich wybrzeży Zatoki Ambrakijskiej (Morze Jońskie). Graniczy od zachodu z prefekturą Preweza, od północy z prefekturą Janina (obydwie w regionie Epir), od północnego wschodu z Trikalą, od wschodu z Karditsą (region Tesalia), od południowego wschodu z Eurytanią (Grecja Środkowa) i od południa z Etolią i Akarnanią (Grecja Zachodnia).

Janina albo Joanina (gr. Ιωάννινα) – prefektura w północno-zachodniej Grecji, w regionie administracyjnym Epir, przy granicy z Albanią. Graniczy od zachodu z prefekturą Tesprotia, od południa z prefekturami Preweza i Arta (wszystkie w regionie Epir), a od wschodu z Kastorią i Greweną z regionu Macedonia Środkowa oraz Trikalą z regionu Tesalia. Powierzchnia prefektury wynosi 4990 km², zamieszkuje ją 174,607 osób (stan z roku 2005). Ośrodkiem administracyjnym jest miasto Janina.

Eurytania (gr. Ευρυτανία) - kraina historyczna w Grecji, współcześnie prefektura (nomos) w regionie administracyjnym Grecja Środkowa, ze stolicą w mieście Karpenisi. Graniczy od wschodu z prefekturą Ftiotyda (także w regionie Grecja Środkowa), od południa i zachodu z Etolią i Akarnanią (region Grecja Zachodnia), od wschodu i północnego wschodu z prefekturą Karditsa (region Tesalia), a od północnego zachodu z Artą w regionie Epir. Powierzchnia prefektury Eurytania wynosi 1867 km². W 2005 roku mieszkało tu 34855 osób.

Etolia i Akarnania (nowogr.: Αιτωλοακαρνανία, Etoloakarnania) - nomos w Grecji Zachodniej, ze stolicą w Missolungi. Nomos ograniczony jest od północego zachodu Zatoką Ambrakijską, od zachodu Morzem Jońskim, a od południa Zatoką Patraską. Od wschodu graniczy z nomosami Fokida i Eurytania (obydwa w regionie Grecja Środkowa), od północy z Artą w Epirze i Karditsą w Tesalii. Nomos zamieszkuje 223 188 osób (stan z roku 2005), a jego powierzchnia wynosi 5 461 km², co czyni go największym nomosem w Grecji.

Arta (gr. Άρτα) - jedna z prefektur w Grecji w regionie administracyjnym Epir, u północno-wschodnich wybrzeży Zatoki Ambrakijskiej (Morze Jońskie). Graniczy od zachodu z prefekturą Preweza, od północy z prefekturą Janina (obydwie w regionie Epir), od północnego wschodu z Trikalą, od wschodu z Karditsą (region Tesalia), od południowego wschodu z Eurytanią (Grecja Środkowa) i od południa z Etolią i Akarnanią (Grecja Zachodnia).

Janina albo Joanina (gr. Ιωάννινα) – prefektura w północno-zachodniej Grecji, w regionie administracyjnym Epir, przy granicy z Albanią. Graniczy od zachodu z prefekturą Tesprotia, od południa z prefekturami Preweza i Arta (wszystkie w regionie Epir), a od wschodu z Kastorią i Greweną z regionu Macedonia Środkowa oraz Trikalą z regionu Tesalia. Powierzchnia prefektury wynosi 4990 km², zamieszkuje ją 174,607 osób (stan z roku 2005). Ośrodkiem administracyjnym jest miasto Janina.

Etolia i Akarnania (nowogr.: Αιτωλοακαρνανία, Etoloakarnania) - nomos w Grecji Zachodniej, ze stolicą w Missolungi. Nomos ograniczony jest od północego zachodu Zatoką Ambrakijską, od zachodu Morzem Jońskim, a od południa Zatoką Patraską. Od wschodu graniczy z nomosami Fokida i Eurytania (obydwa w regionie Grecja Środkowa), od północy z Artą w Epirze i Karditsą w Tesalii. Nomos zamieszkuje 223 188 osób (stan z roku 2005), a jego powierzchnia wynosi 5 461 km², co czyni go największym nomosem w Grecji.

Ftiotyda (gr. klas. Φθιώτις, gr. Φθιώτιδα) - kraina historyczna w Grecji, obecnie prefektura w regionie administracyjnym Grecja Środkowa ze stolicą w Lamii. Graniczy od północy z prefekturami Magnezja, Larisa i Karditsa w regionie administracyjnym Tesalia, od zachodu z prefekturą Eurytania z regionu Grecja Środkowa oraz z prefekturą Etolia i Akarnania (region Grecja Zachodnia), od południa z Fokidą i Beocją (Grecja Środkowa). Od wschodu prefektura ma dostęp do Morza Egejskiego poprzez Zatokę Eubejską Północną, oddzielającą stały ląd od wyspy Eubei. Współczesna prefektura Ftiotyda zajmuje powierzchnię 4,441 km², zamieszkuje ją 181,383 (stan z roku 2005).

Region Epir – jeden z 13 regionów administracyjnych Grecji położony w północno-zachodniej częsci kraju i w dużej części na terenie greckiej cześci historycznej krainy Epir. W ujęciu historyczno-kulturowym Epir jest jednak dużo większym obszarem niż ten, który zajmuje współczesny grecki region administracyjny o tej nazwie.

Morze Jońskie (starogr. Ιόνιος Πόντος, łac. Mare Ionium, gr. Ιόνιο Πέλαγος, wł. Mar Jonio, alb. Deti Jon) – część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego (Grecja i południowa Albania) a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego oraz Sycylią (Włochy). Od północy łączy się z Morza Adriatyckiego poprzez cieśninę Otranto, od zachodu z Morzem Tyrreńskim poprzez Cieśninę Mesyńską, a od wschodu z Morzem Egejskim poprzez Kanał Koryncki.

Molossowie (gr.: Μολοσσοί, Molossoί) – starożytny związek plemion zamieszkały w środkowym Epirze od czasów epoki mykeńskiej. Graniczyli z dwoma innymi związkami plemion epirockich: z Chaonami na północnym wschodzie, oraz z Tesprotami od południa. Natomiast od północy graniczyli z Ilirami. Byli rządzeni przez królewską dynastię Ajakidów, której członkowie głosili, że wywodzą się od Neoptolemosa, zwanego Pyrrosem („Rudy”), syna Achillesa, bohatera wojny trojańskiej. Lud wziął swą nazwę od Molossosa, syna Neoptolemosa i Andromachy.

Region Macedonia Zachodnia (nwgr. Δυτική Μακεδονία, trl. Dytikī́ Makedonía) – jeden z 13 regionów administracyjnych Grecji położony w północnej części kraju. Obejmuje swoim obszarem fragment greckiej Macedoni należącej do Grecji. Region graniczy od zachodu z regionem Epir, od północy z Albanią i Republiką Macedonii, od wschodu z regionem Macedonia Środkowa, a od południa regionem Tesalia.

Gusinje, serb. Гусиње, alb. Gucia – miasto w północno-wschodniej Czarnogórze (gmina Plav), nad rzeką Grnćar, leżące na pograniczu czarnogórsko-albańskim (w pobliżu Gusinja znajduje się przejście graniczne prowadzące do albańskiego Vermosh).

Aspropotamos (także Acheloos, gr. Ασπροπόταμος Aspropótamos, ‘Biała Rzeka’, gr. Αχελώος Achelṓos, łac. Achelous) – druga pod względem wielkości rzeka w Grecji po Aliakmon o długości 217 km. Oddziela Akarnanię od Etolii. Źródła znajdują się w Epirze, w górach Pindos. Przepływa przez prefektury Trikala, Karditsa, Arta, Eurytania, Etolia i Akarnania, uchodzi do Morza Jońskiego.

Karditsa (gr. Καρδίτσα) - jedna z prefektur w Grecji w regionie administracyjnym Tesalia, ze stolicą w mieście Karditsa. Graniczy od północy z prefekturą Trikala, od wschodu z Larisą (obie w regionie Tesalia), od południa z Ftiotydą i Eurytanią (region Grecja Środkowa), od zachodu z Artą (region Epir). Powierzchnia prefektury wynosi 2636 km², zamieszkuje ją 130 214 osób (stan z roku 2005).

Region Wyspy Jońskie (nwgr. Ιόνια Νησιά, trl. Iónioi Nī́soi) – jeden z 13 regionów administracyjnych Grecji położony na wschodnim krańcu kraju. Obejmuje swoim obszarem większą część archipelagu Wyspy Jońskie bez wysp południowych leżących u południowo-wschodnich wybrzeży Peloponezu jak Kithira Antikithira i Elafonisos. Region graniczy z innymi regionami przez wody Morza Jońskiego: od wschodu z regionem Epir i regionem Grecja Zachodnia, od północy z Albanią a od zachodu z Włochami.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja