Episteme (ἐπιστήμη, łac. scientia - wiedza) - w filozofii Starożytnej Grecji: wiedza pewna, niepodważalna, uzasadniona. W filozofii
Platona - wiedza dotycząca prawdziwego świata idei, poznawana rozumowo, w przeciwieństwie do
doksy, która dotyczy świata zmysłowego, złudnego.
Doksa (δόξα) - w filozofii Starożytnej Grecji (od
Parmenidesa) - mniemanie, złudne lub niepewne przekonanie czy też poznanie, przeciwstawiane pewnej i niepodważalnej wiedzy (
episteme). W filozofii
Platona wiąże się ją z postrzeganiem zmysłowym, w przeciwieństwie do
episteme, która dotyczy świata idei i jest poznawana rozumowo.
Epistemologia (od
gr. ἐπιστήμη,
episteme – „wiedza; umiejętność, zrozumienie”; λόγος, logos – „nauka; myśl”) teoria poznania lub gnoseologia – dział
filozofii, zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością. Epistemologia rozważa naturę takich pojęć jak:
prawda,
przekonanie,
sąd,
spostrzeganie,
wiedza czy
uzasadnienie.
Eksternalizm - pogląd w
epistemologii dotyczący
wiedzy, według którego podmiot posiadający wiedzę nie musi być świadomy racji uzasadnienia jej.Jako stanowisko powstał po II wojnie światowej.Jego przeciwieństwem jest
internalizm. Istnieje także pojecie Eksternalizmu semantycznego (w teorii znaczenia i filozofii umysłu), jego najwybitniejszymi przedstawicielami są
Hilary Putnam i Tyler Burge.
Epistemologia (od
gr. ἐπιστήμη,
episteme – „wiedza; umiejętność, zrozumienie”; λόγος, logos – „nauka; myśl”) teoria poznania lub gnoseologia – dział
filozofii zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością. Epistemologia rozważa naturę takich pojęć jak:
prawda,
przekonanie,
sąd,
spostrzeganie,
wiedza czy
uzasadnienie.
Wiedza cicha - inaczej: wiedza ukryta; jest to rodzaj
wiedzy wykorzystywanej w codziennych działaniach, której istoty nie do końca jednak można określić, przez co formalizacja i przekazywanie innym osobom wiedzy cichej jest bardzo utrudnione; do wiedzy cichej zaliczane są tzw. know-how i know-who.
Internalizm to stanowisko w
epistemologii dotyczące
wiedzy, wedle którego podmiot posiadający wiedzę musi być świadomy racji uzasadniania jej. Bez wspomnianej świadomości nie ma wiedzy. Jako stanowisko powstał po II wojnie światowej. Jego przeciwieństwem jest
eksternalizm.
Dźńana (
sanskryt ज्ञान )
Poznanie teoretyczne,
wiedza świecka i religijna, transcendentalnego typu -
wgląd w naturę rzeczywistości. Jest to jedna z najcenniejszych jakości, jakie można zdobyć - zarówno w ujęciu
filozofii hinduistycznej, jak i
buddyjskiej. Słowo to wchodzi w skład wielu terminów religijnych i filozoficznych, tytułów i imion.
Wiedza milcząca (lub wiedza cicha, wiedza ukryta,
ang. tacit knowledge) to pojęcie, które do filozofii nauki wprowadził
Michael Polanyi, pozostając pod wpływem metody przykładów paradygmatycznych
Wittgensteina, kwestionując utożsamianie całości wiedzy z wiedzą zwerbalizowaną. Argumentował on, że możemy wiedzieć więcej niż możemy wypowiedzieć. Pojęcie to jest obecnie ważne w dziedzinie
zarządzenia wiedzą.
Wiedza formalna, inaczej: wiedza uzewnętrzniona – rodzaj
wiedzy możliwej do wyartykułowania, którą można wyrazić przy pomocy
słów,
liczb,
znaków czy też
symboli oraz obrazów.
Zarządzanie wiedzą (ang. Knowledge Management, KM) - to zespół sformalizowanych sposobów gromadzenia i wykorzystywania
wiedzy formalnej oraz
wiedzy cichej uczestników organizacji (np. pracowników firmy).
Zarządzanie wiedzą, to próba jak najlepszego wykorzystania wiedzy, która jest dostępna w organizacji, tworzenie nowej wiedzy oraz zwiększanie jej zrozumienia.
Wiedza - termin używany powszechnie, dotychczas nie posiada jeszcze ogólnie uznanej
definicji. Za klasyczną uznaje się definicję
Platona z dialogu Teajtet, gdzie
Sokrates w rozmowie z Teajtetem dochodzi do sformułowania definicji, że wiedza to prawdziwe, uzasadnione przekonanie. Nowa Encyklopedia Powszechna definiuje wiedzę jako „ogół wiarygodnych
informacji o rzeczywistości wraz z umiejętnością ich wykorzystywania”.
Ezoteryka odnosi się do wiedzy dostępnej jedynie dla osób uprzywilejowanych, doświadczonych lub takich, które przeszły inicjację. Jest to tzw.
wiedza tajemna, czyli przeznaczona tylko dla grona wtajemniczonych, wybrańców. Pojęcie to jest często używane w
religioznawstwie.
Kompetencja to
wiedza teoretyczna i umiejętność praktyczna, wyróżniająca daną osobę łatwością sprawnej, skutecznej, odpowiadającej oczekiwaniom jakościowym, realizacji danych zadań. Działania osoby kompetentnej, w danej dziedzinie, winny spełniać obowiązujące w danej społeczności/organizacji
kryteria.
Wykształcenie – poświadczona dokumentem
wiedza zdobyta w oficjalnym systemie nauczania (
szkoły publiczne, szkoły prywatne). Jest to zasób wiedzy, umiejętności i sprawności umożliwiający jednostce poznanie otaczającego świata i skuteczne w nim działanie, wykonywanie określonego zawodu; wynik kształcenia i samokształcenia.
Bibliologia historyczna - nauka o komunikacji piśmiennej, systematyzująca
wiedzę o wytwarzaniu i procesach oraz instytucjach wykorzystujących książki od czasów najdawniejszych do chwili obecnej.
XO-1 -
laptop edukacyjny zaprojektowany w ramach programu "Laptop za 100 dolarów" ($100 Laptop). Zadaniem tego programu było wyprodukowanie niedrogiego laptopa, w który można by wyposażyć każde dziecko na świecie i w ten sposób umożliwić im dostęp do zasobów
wiedzy oraz
oświaty.