Epoka Edo

Yamato (jap. 大和時代 – Yamato-jidai) – okres w historii Japonii w latach 250-710, kiedy dwór cesarski zarządzał krajem z prefektury Nara znanej wówczas jako prowincja Yamato. Dzieli się na okres Kofun (250-538) i Asuka (538-710).

Heisei (jap. 平成時代 - Heisei-jidai) - epoka w historii Japonii trwająca od 8 stycznia 1989 roku do dziś. Zgodnie z tradycją, wstępujący na tron cesarz wybiera nazwę dla epoki, która będzie określać okres jego panowania. Cesarz Akihito wybrał nazwę "Heisei", co w wolnym tłumaczeniu oznacza "budowanie pokoju".

Epoka Taishō (jap. 大正時代, Taishō-jidai, "era wielkiej sprawiedliwości") – okres w historii Japonii trwający od 30 lipca 1912 do 25 grudnia 1926, przypadający na panowanie cesarza Yoshihito. Centrum władzy politycznej przesunęło się od dawnej oligarchicznej grupy "starszych mężów stanu" (元老 genrō) w kierunku parlamentu (国会) i partii demokratycznych, między innymi z powodu słabego zdrowia nowego cesarza. Z tego powodu era jest uważana za czas ruchów liberalnych w Japonii, znanych jako "demokracja okresu Taishō". Okres ten wyraźnie odróżnia się od poprzedzającego go chaotycznego okresu Meiji i następującego po nim okresu Shōwa, charakteryzującego się tendencjami militarystycznymi.

Imperium japońskie (Cesarstwo Wielkiej Japonii) (jap. dawna pisownia: 大日本帝國, obecna: 大日本帝国, Dai Nippon Teikoku) – określenie używane w odniesieniu do państwa japońskiego w okresie od drugiej połowy XIX wieku do pierwszej połowy XX wieku, który przypada na japońskie epoki: Meiji, Taishō oraz wczesną Shōwa, a więc łącznie na lata 1868-1945.

Imperium japońskie (Cesarstwo Wielkiej Japonii) (jap. dawna pisownia: 大日本帝國, obecna: 大日本帝国, Dai Nippon Teikoku) – określenie używane w odniesieniu do państwa japońskiego w okresie od drugiej połowy XIX wieku do pierwszej połowy XX wieku, który przypada na japońskie epoki: Meiji, Taishō oraz wczesną Shōwa, a więc łącznie na lata 1868-1945 (formalnie do 1947).

Mogi (jap. 裳着, Mogi), także Chakumo (jap. 着裳, Chakumo) - japońska ceremonia wejścia dziewczyny w dorosłość praktykowana od okresu Heian do Azuchi Momoyama (w rodzinie cesarskiej i wśród arystokracji do epoki Meiji). Stosowną ceremonią dla chłopców było genpuku. Podczas ceremonii dziewczęta po raz pierwszy w życiu były ubierane w mo (jap. 裳, mo). Wiek, w którym dziewczęta uczestniczyły w ceremonii nie był ustalony. Zazwyczaj odbywało się to pomiędzy 12 a 16 rokiem życia. W okresie Sengoku zdarzało się, że dziewczęta z arystokracji przechodziły przez tę ceremonię już w wieku 8 ~ 10 lat, aby były gotowe do zawarcia wczesnego małżeństwa z rozsądku, służącego poprawieniu sytuacji politycznej władcy danej prowincji.

Mutsuhito (jap. 睦仁; ur. 3 listopada 1852 w Kioto, zm. 30 lipca 1912 w Tokio) - zgodnie z tradycją 122. cesarz Japonii, pośmiertnie zwany Meiji, tak jak okres jego panowania (epoka Meiji 1868-1912).

Nobunaga Oda (?, ur. 23 czerwca 1534 w Nagoi, zm. 21 czerwca 1582 w Kioto) - japoński przywódca, jedna z najważniejszych postaci okresu Azuchi Momoyama (inaczej: sengoku jidai - epoka kraju w stanie wojny), a także w całej historii kraju. W momencie śmierci kontrolował 33 z 66 historycznych prowincji Japonii.

Azuchi-Momoyama (jap. 安土桃山時代, Azuchi-Momoyama jidai – okres w historii Japonii przypadający na lata 1568-1603. Nazwa pochodzi od rezydencji dwóch ludzi, którzy rozpoczęli, pierwszy w historii, proces jednoczenia całego kraju - Nobunagi Ody i Hideyoshiego Toyotomi.

Asuka-kyō (jap. 飛鳥京, Asuka-kyō) - siedziba dworu cesarskiego i stolica Japonii w różnych latach okresu Asuka. Zlokalizowana w historycznej prowincji Yamato w miejscu współczesnej wsi Asuka w prefekturze Nara.

Epoka Taishō (jap. 大正時代, Taishō-jidai?, "era wielkiej sprawiedliwości") – okres w historii Japonii trwający od 30 lipca 1912 do 25 grudnia 1926, przypadający na panowanie cesarza Yoshihito. Centrum władzy politycznej przesunęło się od dawnej oligarchicznej grupy "starszych mężów stanu" (元老 genrō) w kierunku parlamentu (国会) i partii demokratycznych, między innymi z powodu słabego zdrowia nowego cesarza. Z tego powodu era jest uważana za czas ruchów liberalnych w Japonii, znanych jako "demokracja okresu Taishō". Okres ten wyraźnie odróżnia się od poprzedzającego go chaotycznego okresu Meiji i następującego po nim okresu Shōwa, charakteryzującego się tendencjami militarystycznymi.

Epoka literacka – okres w historii literatury powszechnej lub narodowej, w którym dominują pewne, zbliżone do siebie, prądy lub kierunki literackie. Epoka literacka składać się może z okresów.

Bushidō (武士道, jap. - bushi - wojownik, dō - droga życiowa) - to niepisany zbiór zasad etycznych japońskich samurajów. Kodeks ten był ściśle związany z feudalizmem, miał na celu uzależnienie lenników od panów, czyniąc z nich jak najdoskonalszych żołnierzy i sługi. Etos samurajski kształtował się od okresu Heian do restauracji Meiji, kiedy zlikwidowano podział klasowy. Zawiera w sobie elementy konfucjanizmu, buddyzmu zen oraz rodzimej religii shintō.

Sakoku (?, lit. zamknięty kraj) – polityka izolacjonizmu w Japonii, prowadzona przez rządy rodu Tokugawa, w szczególności Iemitsu Tokugawa. Wjazd obcokrajowców, jak i wyjazd Japończyków, był niemożliwy pod groźbą kary śmierci. W latach 1633–1639 wprowadzono liczne akty prawne zakazujące kontaktów z Zachodem i polityka ta była utrzymywana aż do 1853, kiedy to komodor Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych Matthew Perry wymusił na Japonii nawiązanie kontaktów zagranicznych. Japończycy mogli swobodnie opuszczać kraj dopiero po restauracji Meiji w 1868.

Mitsuhide Akechi (jap. 明智光秀, Akechi Mitsuhide, ur. 1528?, zm. 2 lipca 1582) - japoński dowódca wojskowy, żyjący w erach Sengoku i Azuchi Momoyama.

Sengoku (?) – okres w historii Japonii przypadający na lata 1493 (1467) - 1573. Za początek tego okresu uznaje się zamach stanu Meiō z 1493 roku lub początek wojny Ōnin przypadający na 1467 rok. Okres zamyka obalenie Muromachi bakufu przez Nobunagę Odę w 1573 roku. Okres ten bywa przyporządkowywany jako część okresu Muromachi lub też część okresu Azuchi Momoyama. W okresie tym konsekwentnie malały wpływy szogunatu, co doprowadziło do walk o wpływy pomiędzy poszczególnymi daimyō.

Teika Fujiwara lub Sadaie Fujiwara (jap. 藤原 定家, Fujiwara no Sadaie/Teika, ur. 1162, zm. 26 września 1241 ) - japoński arystokrata, poeta waka, krytyk, kaligraf, pisarz, skryba i uczony późnego okresu Heian i wczesnego Kamakura.

Teika Fujiwara lub Sadaie Fujiwara (jap. 藤原 定家, Fujiwara no Sadaie/Teika, ur. 1162, zm. 26 września 1241) - japoński arystokrata, poeta waka, krytyk, kaligraf, pisarz, skryba i uczony późnego okresu Heian i wczesnego Kamakura.

Nobunaga Oda (jap. 織田 信長, Oda Nobunaga?, ur. 23 czerwca 1534 w Nagoi, zm. 21 czerwca 1582 w Kioto) - japoński przywódca, jedna z najważniejszych postaci okresu Azuchi Momoyama (inaczej: sengoku jidai - epoka kraju w stanie wojny), a także w całej historii kraju. W momencie śmierci kontrolował 33 z 66 historycznych prowincji Japonii.

Fujiwara no Teika lub Fujiwara Sadaie (jap. 藤原 定家, Fujiwara Sadaie / Teika, ur. 1162, zm. 26 września 1241) - japoński poeta waka, krytyk, kaligraf, pisarz, skryba i uczony późnego okresu Heian i wczesnego Kamakura.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja