Linki:
133 p.n.e.,
146 p.n.e.,
168 p.n.e.,
171 p.n.e.,
192 p.n.e.,
197 p.n.e.,
200 p.n.e.,
201 p.n.e.,
216 p.n.e.,
218 p.n.e.,
245 p.n.e.,
250 p.n.e.,
280 p.n.e.,
281 p.n.e.,
287 p.n.e.,
298 p.n.e.,
301 p.n.e.,
306 p.n.e.,
30 p.n.e.,
311 p.n.e.,
315 p.n.e.,
316 p.n.e.,
319 p.n.e.,
320 p.n.e.,
323 p.n.e.,
327 p.n.e.,
331 p.n.e.,
335 p.n.e.,
336 p.n.e.,
65 p.n.e.,
74 p.n.e.,
Achemenidzi,
Afganistan,
Agatokles,
Agis IV,
Aleksander IV Macedoński,
Aleksander Krawczuk,
Aleksander Macedoński,
Aleksander Wielki,
Aleksandria,
Anatolia,
Antioch III Wielki,
Antioch IV Epifanes,
Antiochia (Turcja),
Antygon II Gonatas,
Antygon I Jednooki,
Antygonidzi,
Antypater (wódz macedoński),
Apamea,
Apelles,
Apokryf,
Apoloniusz z Pergi,
Appian z Aleksandrii,
Appolodoros z Aten (malarz),
Aratos z Sykionu,
Archimedes,
Aristonikos,
Arystarch z Samos,
Arystofanes z Bizancjum,
Ateny,
Attalidzi,
Babilon,
Baktria,
Benedetto Bravo,
Berossos,
Bitwa nad Granikiem,
Bitwa pod Gaugamelą,
Bitwa pod Ipsos,
Bitwa pod Issos,
Bitwa pod Kynoskefalaj (197 p.n.e.),
Bitwa pod Magnezją,
Bitwa pod Termopilami (191 p.n.e.),
Bitynia,
Bliski Wschód,
Celesyria,
Celtowie,
Cesarstwo Bizantyńskie,
Cesarstwo rzymskie,
Cylicja,
Cyrenajka,
Dariusz III,
Delos,
Demetriusz I Poliorketes,
Diadochowie,
Diodor Sycylijski,
Duris z Samos,
Epigrafika,
Epikur,
Epir,
Eratostenes,
Etruskowie,
Eufrat,
Euklides,
Eumenes z Kardii,
Euzebiusz z Cezarei,
Ewa Wipszycka,
Filip II Macedoński,
Filip V Antygonida,
Filopojmen z Megalopolis,
Fylarchos,
Galatowie,
Grecja,
Grupa Laokoona,
Hieronim z Kardii,
Hieronim ze Strydonu,
Hipparchos z Nikei,
Historia Armenii,
Historia Grecji,
III wojna macedońska,
II wojna macedońska,
II wojna punicka,
IV wiek,
I wiek p.n.e.,
I wojna macedońska,
I wojna punicka,
Iliria,
Imperium osmańskie,
Inskrypcja,
Iran,
Józef Flawiusz,
Johann Gustav Bernhard Droysen,
Jonia,
Kallimach z Cyreny,
Kapadocja,
Kartagina,
Kassander,
Kleomenes III,
Kleopatra VII,
Koine,
Kommagena,
Korsyka,
Kos (wyspa),
Kosmopolityzm,
Królestwo Greko-Baktryjskie,
Królestwo Indo-Greckie,
Królestwo Partów,
Krates,
Kult władców hellenistycznych,
Kultura cykladzka,
Kultura egejska,
Kultura minojska,
Kultura mykeńska,
Lizymach,
Marek Antoniusz,
Marek Junianus Justynus,
Marsylia,
Mecenat,
Megalopolis,
Megastenes,
Melitene,
Menander,
Mezopotamia,
Mitrydates VI Eupator,
Morze Śródziemne,
Muzea Watykańskie,
Okres archaiczny (starożytna Grecja),
Okres klasyczny (starożytna Grecja),
Oktawian August,
Olimpia (miasto),
Osroene,
Palestyna,
Papirus,
Pauzaniasz (geograf),
Perdikkas,
Pergamon (miasto),
Pergamon (państwo),
Plutarch,
Polibiusz,
Poliperchon,
Polis,
Pompejusz,
Pompejusz Trogus,
Pont,
Porządek koryncki,
Posejdonios z Rodos,
Ptolemeusz I Soter,
Ptolemeusze,
Pyrrus,
Republika rzymska,
Rodos (miasto),
Samnici,
Sardynia,
Satrapia,
Seleucydzi,
Seleukos I Nikator,
Sogdiana,
Sophene,
Sparta,
Starożytna Grecja,
Starożytna Macedonia,
Starożytna Syria,
Starożytne igrzyska olimpijskie,
Starożytny Egipt,
Starożytny Rzym,
Stary Testament,
Strabon,
Sulla,
Sycylia,
Syrakuzy,
Syria (prowincja rzymska),
Sztuka grecka w okresie hellenistycznym,
Sztuka starożytnej Grecji,
Tarent,
Teby (Grecja),
Teofrast z Eresos,
Teokryt,
Tigranes II,
Timajos,
Tyber,
Tytus Liwiusz,
Wieki ciemne (starożytność),
Wielka Grecja,
Wielka kolonizacja,
Wojna chremonidejska,
Wojny Rzymu z Mitrydatesem,
Wojny diadochów,
Wojny syryjskie,
Zenodot z Efezu,
Zenon z Kition,
Związek Achajski,
Związek Etolski,
Epoka hellenistyczna – nazwana hellenizmem, okres trzech stuleci w historii regionu
Morza Śródziemnego i
Bliskiego Wschodu, którego początek wyznacza zgon
Aleksandra Macedońskiego w
323 roku p.n.e., a koniec podbicie Egiptu przez Rzymian w
30 roku p.n.e..
Duris z Samos (ok.
340 -
270 p.n.e.) –
grecki historyk. Autor historii powszechnej opisującej okres od początku panowania
Aleksandra Macedońskiego do
bitwy pod Ipsos.
Joachim Śliwa (ur.
1940) – prof. dr. hab.
Uniwersytetu Jagiellońskiego; zajmuje się zagadnieniami sztuki i archeologii
Egiptu i
Bliskiego Wschodu. Od roku
1998 kieruje Zakładem Archeologii Egiptu i Bliskiego Wschodu UJ. Przewodniczący Rady Naukowej Zakładu Archeologii Śródziemnomorskiej
PAN w
Warszawie. W
1975 obronił rozprawę habilitacyjną. W 1995 roku otrzymał tytuł profesora zwyczajnego
Starożytna Grecja – cywilizacja, która w
starożytności rozwijała się w południowej części
Półwyspu Bałkańskiego, na wyspach okolicznych mórz (
Egejskiego,
Jońskiego), wybrzeżach
Azji Mniejszej, a później także w innych rejonach
Morza Śródziemnego. W
epoce brązu powstały na tym obszarze wysoko rozwinięte kultury:
minojska na wyspie
Krecie, a w Grecji właściwej
mykeńska, która później zdominowała Kretę. Wraz z końcem epoki brązu nastąpił gwałtowny upadek cywilizacji mykeńskiej i nastały tzw.
wieki ciemne, z których wyłoniła się (ok.
VIII w. p.n.e.) kultura
Grecji archaicznej z ludnością żyjącą w miastach-państwach zwanych polis. Za okres szczytowego rozwoju cywilizacji greckiej uznaje się
okres klasyczny (
V-
IV w. p.n.e.), kiedy to Grecy odepchnęli zagrożenie
perskie, a najpotężniejsze polis (
Ateny,
Sparta,
Teby) toczyły wojny o hegemonię. W drugiej połowie
IV w. p.n.e. dominację nad Grekami uzyskało zhellenizowane
państwo macedońskie, a jego władca -
Aleksander Wielki - podbijając imperium perskie rozprzestrzenił kulturę grecką na ogromne obszary
Azji i zapoczątkował
okres hellenistyczny. W wiekach
II i
I p.n.e. państwa greckie dostały się pod panowanie
imperium rzymskiego.
Joachim Śliwa (ur.
1940) – prof. dr. hab.
Uniwersytetu Jagiellońskiego; zajmuje się zagadnieniami sztuki i archeologii
Egiptu i
Bliskiego Wschodu. Od roku
1998 kieruje Zakładem Archeologii Egiptu i Bliskiego Wschodu UJ. Przewodniczący Rady Naukowej Zakładu Archeologii Śródziemnomorskiej
PAN w
Warszawie. W
1975 obronił rozprawę habilitacyjną. W 1995 roku otrzymał tytuł profesora zwyczajnego
Hełm Aleksandra Macedońskiego (tyt. oryg. Джентльмены удачи) –
radziecka komedia kryminalna z
1971 roku, w reżyserii Aleksandra Seryja.
Średniowiecze – epoka w historii
europejskiej, obejmująca okres między
starożytnością a
renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym
cesarstwo zachodniorzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei
humanistycznych i rozpoczęcie epoki renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517.
Rozwój architektury starożytnego Egiptu, a w nieco szerszym pojęciu sztuki
starożytnego Egiptu, obejmuje okres od
czwartego tysiąclecia p.n.e. do
IV wieku naszej ery. Całą tę epokę cechowała jedność artystycznych form, ciągłość rozwoju oraz funkcja służebna wobec władców i religii. Sztuka pomagała w utrzymaniu i utrwalaniu ustalonego porządku społecznego. W dzisiejszych czasach jest źródłem do poznania historii Egiptu.
Epoka kamienia – najwcześniejsza i najdłuższa z trzech
epok prehistorii (po niej były jeszcze
epoka brązu i
żelaza) obejmująca okres od pojawienia się pierwszych używanych przez
człowieka narzędzi kamiennych (około 4,5–4 mln lat temu) aż do momentu zdobycia umiejętności masowego wytwarzania przedmiotów
metalowych (ziemie polskie: około 1800 roku p.n.e.).
Johann Gustav Bernhard Droysen (ur.
6 czerwca 1808 w
Trzebiatowie - zm.
10 czerwca 1884 w
Berlinie) –
niemiecki historyk, prekursor tzw. pruskiej szkoły historycznej, twórca określenia
epoka hellenistyczna. Urodził się w
Trzebiatowie. Uczęszczał do gimnazjum w
Szczecinie a następnie studiował na
Uniwersytecie w Berlinie. W roku
1833 uzyskał na tym uniwersytecie tytuł
privatdozent, a w
1835 profesora. W swojej pracy zajmował sie głównie historią starożytną, a w szczególności okresem panowania
Aleksandra Wielkiego i późniejszym. Właśnie w pracach na temat tego okresu po raz pierwszy użył określenia epoka hellenistyczna.
Historia średniowiecza – część
historii obejmująca okres w dziejach
Europy i
Bliskiego Wschodu pomiędzy starożytnością a czasami nowożytnymi. Okres ten zwany jest
średniowieczem.
Epoka literacka – okres w
historii literatury powszechnej lub narodowej, w którym dominują pewne, zbliżone do siebie, prądy lub kierunki literackie. Epoka literacka składać się może z
okresów.
Polska Izba Handlowa dla Bliskiego Wschodu, działająca w okresie międzywojennym (m.in. w 1930) izba gospodarcza mająca za zadanie rozwój stosunków gospodarczych pomiędzy Polską a krajami Bliskiego Wschodu.
Nowa Chronologia (Davida Rohla) - system chronologiczny stworzony przez
Davida Rohla (brytyjskiego egiptologa i historyka starożytności) rewidujący dotychczas uznawaną
chronologię starożytnego Bliskiego Wschodu (
Egiptu,
Syropalestyny i
Mezopotamii) przed r.
664 p.n.e.. Obecnie najpopularniejszy z kilkudziesięciu systemów rewizji chronologii Starożytności spod znaku organizacji SIS i ISIS, jednak odrzucany przez przeważającą większość badaczy.
Kynane, Kyna lub Kynna (
gr: Kύνάνη, Kýnánē; Kύνα, Kýna; Kύννα, Kýnna) (zm.
322 p.n.e.) – księżniczka macedońska, córka króla
Macedonii Filipa II i królowej
Eurydyki II (Audaty), siostra przyrodnia słynnego
Aleksandra Macedońskiego.