Linki:
Źródło Q,
1. List Jana,
1. List Piotra,
1. List do Koryntian,
1. List do Tesaloniczan,
1. List do Tymoteusza,
2. List Jana,
2. List Piotra,
2. List do Koryntian,
2. List do Tesaloniczan,
2. List do Tymoteusza,
3. List Jana,
Abraham,
Anioł,
Antiochia (Turcja),
Apokalipsa świętego Jana,
Apostoł,
Bartłomiej Apostoł,
Belzebub,
Biblia Paulistów,
Biograf,
Burnett Hillman Streeter,
Carsten Peter Thiede,
Cezarea Nadmorska,
Chiazm,
Chronologia,
Daniel Gotthilf Moldenhawer,
Dawid (król Izraela),
Drachma (moneta),
Dzieje Apostolskie,
Ebionici,
Erazm z Rotterdamu,
Eugeniusz Dąbrowski,
Ewangelia,
Ewangelia Łukasza,
Ewangelia Ebionitów,
Ewangelia Hebrajczyków,
Ewangelia Jana,
Ewangelia Marka,
Ewangelia wg Mateusza,
Ewangelie synoptyczne,
Faryzeusze,
Franz Delitzsch,
Genealogia,
Hapax legomenon,
Hieronim ze Strydonu,
Hosanna,
Hugo Grocjusz,
II wiek,
Idiom,
Ignacy Antiocheński,
Ireneusz z Lyonu,
Józef Flawiusz,
Język angielski,
Język aramejski,
Język francuski,
Język grecki,
Język hebrajski,
Język niemiecki,
Jakub Sprawiedliwy,
Jan Kalwin,
Jezioro Tyberiadzkie,
Joachim Jeremias,
Johann Jakob Wettstein,
Johann Leonhard Hug,
John Mill,
Kazanie na górze,
Kodeks Efrema,
Koine,
List Jakuba,
List Judy,
List do Efezjan,
List do Filemona,
List do Filipian,
List do Galatów,
List do Hebrajczyków,
List do Kolosan,
List do Rzymian,
List do Tytusa,
Listy Pawła,
Listy powszechne,
Mamona,
Mateusz Ewangelista,
Nowy Testament,
Ojcze nasz,
Orygenes,
Paleografia,
Papiasz,
Papirus 1,
Papirus magdaleński,
Paralelizm (literatura),
Paruzja,
Piotr Apostoł,
Pomazaniec,
Samuel Prideaux Tregelles,
Septuaginta,
Stary Testament,
Stater (jednostka),
Sydon,
Syria (prowincja rzymska),
Tadeusz Sinko,
Tora,
Tyr (miasto),
Wheaton College (Illinois),
Ewangelia wg św. Mateusza [Mt lub Mat] – jedna z czterech
Ewangelii Nowego Testamentu, której autorstwo przypisuje się
Mateuszowi Ewangeliście. Ewangelia Mateusza należy do
ewangelii synoptycznych.
Ewangelia wg św. Jana [J, Jn lub Jan] – jedna z czterech
Ewangelii Nowego Testamentu, której autorstwo przypisuje się
Janowi Apostołowi lub Janowi prezbiterowi, tradycyjnie umieszczana jako czwarta. Jest to ewangelia chronologicznie najpóźniejsza ze wszystkich ewangelii nowotestamentowych. Jako jedyna z nich nie jest
ewangelią synoptyczną.
Sekcje Ammoniusza – podział tekstu czterech Ewangelii na około 1165
perykop umieszczanych na marginesie wielu rękopisów greckich i łacińskich. Dla
Ewangelii Mateusza jest to zazwyczaj 355 perykop, 233 lub 236 dla
Ewangelii Marka, 342 dla
Ewangelii Łukasza i 232 dla
Ewangelii Jana. Liczby te jednak nieznacznie się różnią w poszczególnych rękopisach. W greckich rękopisach numery Sekcji Ammoniusza oddawane były przy pomocy liter alfabetu greckiego, a pod nimi podawano zwykle numery odpowiadających im Kanonów Euzebiusza. We współczesnych krytycznych wydaniach greckiego Nowego Testamentu numery sekcji podawane są cyframi arabskimi, odniesienia do kanonów Euzebiusza – cyframi rzymskimi.
Źródło Q (od
niemieckiego Quelle - źródło) -
hipotetyczny i rekonstruowany przez biblistykę dokument wczesnochrześcijański stanowiący zbiór wypowiedzi (tzw.
logiów)
Jezusa Chrystusa, spisany w języku greckim przed spisaniem Ewangelii
Nowego Testamentu, być może w Galilei latach 50. n.e. Ze źródła Q korzystali autorzy
Ewangelii Mateusza i
Łukasza pisząc swoje
Ewangelie i to na ich podstawie uczeni mogą zrekonstruować tekst źródła Q.
Źródło Q (od
niemieckiego Quelle - źródło) -
hipotetyczny i rekonstruowany przez
biblistykę dokument
wczesnochrześcijański stanowiący zbiór wypowiedzi (tzw.
logiów)
Jezusa Chrystusa, spisany w
języku greckim przed spisaniem
Ewangelii Nowego Testamentu, być może w
Galilei w latach 50. Ze źródła Q korzystali autorzy
Ewangelii Mateusza i
Łukasza pisząc swoje
Ewangelie i to na ich podstawie uczeni mogą zrekonstruować tekst źródła Q.
Ewangelie synoptyczne (z
gr. εὐαγγέλιον, euangelion, dosł. dobra nowina; συνοψις, synopsis, spojrzenie całościowe) - wspólna nazwa dla
ewangelii wg św. Mateusza,
wg św. Marka i
wg św. Łukasza. Nazwę wprowadził J. J. Griesbach.
Diatessaron (z gr. "To Dia Tessaron Euangelion" - "Ewangelia według czterech") jest najsłynniejszym zestawieniem czterech
ewangelii, tzw. harmonią ewangelijną (łac. harmonia evangelica). Oparty jest głównie na
Ewangelii Jana, której materiał przekazuje w ponad 90%. Nie zawiera
Pericope adulterae, opuszcza obie genealogie Jezusa
Mateuszową i
Łukaszową, Józef nigdy nie jest nazywany mężem Marii. Stworzył go
Tacjan Syryjczyk około roku
170 n.e. w Rzymie, w języku greckim. Przełożył go też na język syryjski. W XI wieku Abul Faraj Al Tayyeb przełożył Diatessaron z syryjskiego na arabski.
Dobra Nowina według Mateusza i Marka – przekład
Ewangelii Mateusza i
Ewangelii Marka dokonany przez
Władysława Witwickiego. Napisany został w 1942 r., wydany w
Warszawie w 1958 r. nakładem
Wydawnictwa Naukowego PWN.
Mateusz Lewi (
gr.: Ματθαίος) - według
Nowego Testamentu celnik z
Kafarnaum, później
apostoł Jezusa. Tradycyjnie przypisuje mu się autorstwo pierwszej
Ewangelii.
Chusta z Oviedo (Sudarium z Oviedo) – okrwawiona tkanina o wymiarach 84 x 53 cm, przechowywana w katedrze w
Oviedo, w
Hiszpanii. Według tradycji jest to
sudarium, w które zawinięto w grobie głowę
Jezusa Chrystusa, o czym opowiadają
Ewangelia Łukasza,
Ewangelia Mateusza ,
Ewangelia Marka i
Ewangelia Jana.
Lizja i Lidia (ur.
I wiek p.n.e., zm.
I wiek n.e.) – znane z
Ewangelii Marka i
Ewangelii Mateusza oraz
apokryficznej księgi
Legenda o św. Józefie Cieśli siostry
Jezusa Chrystusa. Według teologów prawdopodobnie były córkami
świętego Józefa z pierwszego małżeństwa.
Szymon Cyrenejczyk - według relacji
ewangelicznych przypadkowy przechodzień, którego żołnierze rzymscy zmusili do pomocy
Jezusowi w niesieniu krzyża. Szymona
Cyrenejczyka wspominają trzy
Ewangelie:
Mt 27,32;
Mk 15,21 i
Łk 23,26.
Ewangelia wg św. Mateusza (
wł. Il Vangelo secondo Matteo) −
włosko-
francuski film religijny z
1964 roku, oparty na
biblijnej Ewangelii Mateusza. Obraz wyreżyserował
Pier Paolo Pasolini.
Osiem (lub dziewięć) błogosławieństw - pierwsze słowa słynnego
Kazania na górze wygłoszonego przez
Jezusa Chrystusa podczas jego działalności publicznej w
Galilei, a zapisane w
Ewangelii Mateusza (Mt 5,3-10). Cztery z tych "błogosławieństw" powtarza
Ewangelia Łukasza (Łk 6,20-21) łącząc je z czterema "napomnieniami" (Biada wam...), których nie umieszcza Mateusz. Fragment ten nazywany jest czasem podnoszeniem nizin[
potrzebne źródło].