Feminizm

Feminizm (łac. femina ‘kobieta’) – nurt myśli politycznej i ruch społeczny związany z równouprawnieniem kobiet. Istnieje wiele nurtów feminizmu, odróżniających się stanowiskami politycznymi, radykalizmem czy poglądami na temat płci kulturowej.

Feminizm pierwszej fali (także stara fala – old wave) – określenie zjawisk i nurtów związanych z walką europejskich i amerykańskich kobiet o równouprawnienie w XIX i na początku XX wieku. Główny nurt feminizmu pierwszej fali miał charakter liberalny i stawiał sobie za cel zmiany w systemach prawnych, przede wszystkim przyznanie praw wyborczych kobietom. Nazwa "pierwsza fala" została mu nadana w latach 70. XX wieku, przez feministki określające się jako druga fala feminizmu.

Radykalny feminizm - jeden z nurtów feminizmu, główną przyczynę opresji kobiet upatruje w męskiej dominacji opartej na patriarchalnych strukturach społeczeństwa. Radykalny feminizm pojawił się w latach sześćdziesiątych XX wieku, jako jeden z odłamów drugiej fali feminizmu.

Feminizm marksistowski – nurt feminizmu związany z myślą marksistowską, opierający swoje twierdzenia na materializmie dialektycznym. Analizuje klasowe podstawy nierówności i w konflikcie klasowym widzi podstawowe źródło opresji.

Nacjonalizm ukraiński (również ukraiński ruch narodowy) – ukraiński nurt myśli politycznej i związany z nim ruch polityczny powstały w pierwszej połowie XIX wieku.

Liberalny feminizm - najstarszy i najszerszy nurt ruchu feministycznego. Feminizm liberalny dąży do emancypacji kobiet poprzez zreformowanie społeczeństwa, przede wszystkim zaś przez zmiany w prawie, działalność polityczną czy zmiany mentalności.

Feminizm trzeciej fali – zbiorcze określenie różnorodnych zjawisk związanych z ruchem feministycznym od lat 80. XX wieku do dnia dzisiejszego. Trzecia fala feminizmu była odpowiedzią na porażkę drugofalowych strategii równouprawnienia oraz konsekwencją rosnącej świadomości znaczenia rasy, etniczności, wyznania religijnego czy podziałów ekonomicznych dla równouprawnienia kobiet.

Problem społeczny – taki stan społeczny, który znaczna część społeczeństwa definiuje jako łamanie norm społecznych, będących dla nich szczególnie cennymi. Problemy społeczne mogą stanowić przeszkodę dla efektywnego funkcjonowania państwa, utrudniają, bądź nawet uniemożliwiają realizację celów społecznych. Problem społeczny stanowi rozdźwięk między uznanymi wzorami a aktualnym stanem rzeczy. Warty podkreślenia jest fakt, że żadne warunki społeczne nie mogą być uznane za problem społeczny, jeśli nie zostaną one określone za pomocą uznanych wartości jako problem przez znaczącą liczbę ludności.

Zjazd Kobiet w Seneca Falls – spotkanie na temat praw kobiet, które odbyło się w dniach 19-20 lipca 1848 roku w Seneca Falls w USA. Jest często uważane za miejsce narodzin feminizmu, jako że przyjętą w ramach zjazdu Deklarację (ang. Declaration of Sentiments) podpisało 100 osób (z 300 uczestniczek i uczestników zjazdu), w tym kobiety i mężczyźni.

Song (ang. song czyli pieśń, piosenka) utwór wykonywany podczas występu estradowego, zawiera elementy satyry społecznej lub politycznej, dotyczącej aktualnej sytuacji państwa. Często pojawia się w utworach dramatycznych w formie piosenki komentującej akcję zgodnie z poglądami politycznymi autora.

Feminizm proseksualny (ang. pro-sex feminism) - nurt w feminizmie, którego powstanie datuje się na początek lat 80. XX wieku. Niektóre feministki zaangażowały się w feminizm proseksualny w odpowiedzi na wysiłek feministek antypornograficznych, takich jak Catharine MacKinnon, Andrea Dworkin, Robin Morgan i Dorchen Leidholdt, by uczynić pornografię głównym czynnikiem wyjaśniającym dyskryminację kobiet. Ten okres intensywnej debaty i konfliktu pomiędzy feministkami proseksualnymi i antypornograficznymi, nazywa się często "feministycznymi wojnami seksualnymi". Część proseksualnych feministek zaangażowała się w ruch nie w opozycji do innych feministek, lecz by odpowiedzieć na to, co postrzegały jako patriarchalną kontrolę seksualności. Autorki (i autorzy), które można sklasyfikować jako przedstawicielki feminizmu proseksualnego to Camille Paglia, Ellen Willis, Kathy Acker, Susie Bright, Patrick Califia, Gayle Rubin, Carol Queen, Annie Sprinkle, Avedon Carol, Tristan Taormino, Rachel Kramer Bussel i Betty Dodson, którą można uważać za przodkinię ruchu.

Klub Polityczny Kobiet Postępowych – polska organizacja feministyczna założona w 1919 roku. Statutowymi celami Klubu było "korzystanie z praw politycznych już zdobytych dla faktycznego zrównania praw mężczyzn i kobiet", "wyrabianie polityczne kobiet przez rozważanie spraw politycznych, narodowych i społecznych" oraz "wprowadzenie etyki w życie polityczne i społeczne".

Robin Morgan (ur. 29 stycznia 1941) - amerykańska aktywistka feminizmu radykalnego, pisarka, poetka, wydawca zbioru pism drugiej fali feminizmu: Sisterhood is Powerful i Ms. Magazine.

Katolicki liberalizm - zespół poglądów wyznawanych przez katolików popierających ideologię liberalną i dążących do tego, by Kościół uznał ustrój społeczny oraz polityczny opierający się na liberalizmie. Ruch ten ma swoją genezę w rewolucji francuskiej.

Androcentryzm (gr. aner - "mężczyzna") - skoncentrowanie na mężczyźnie, które - według feminizmu - jest cechą kultury patriarchalnej, w której mężczyźni i ich zachowania pełnią rolę źródła norm; przypisanie ogólnej normatywności wypowiedziom na temat "człowieka" wynikającym z męskiego obszaru doświadczenia.

Działacz społeczny, społecznik – osoba pracująca aktywnie na rzecz wspólnoty obywatelskiej, aktywista; aktywny członek, organizator i uczestnik stowarzyszeń i ruchów społecznych, fundacji oraz organizacji społecznych i samorządowych. Może działać na rzecz ochrony środowiska (ekolog) lub występować w społecznym interesie lokalnych społeczności.

Regres społeczny – proces społeczny, którego wynikiem są trwałe zmiany polegające na przekształcaniu się stanu społecznego. Regres społeczny jest przeciwieństwem postępu społecznego, czyli przechodzenia od lepszego do gorszego stanu jakości życia członków społeczeństwa. Pojęcie to oznacza zatem taki rozwój społeczeństwa, który charakteryzuje się:

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja