Filozofia chińska

Filozofia chińska – doktryny powstałe w starożytnych Chinach, których głównym tematem były zagadnienia etyczne i polityczne. W klasycznej filozofii chińskiej dominowały dwie szkoły: konfucjanizm i taoizm. Ważne znaczenie miały także inne prądy: legizm, motizm, sofizm chiński oraz nauka o Yin i yang.

Dao lub tao – podstawowe pojęcie filozofii chińskiej, kluczowe dla taoizmu, ale używane również przez inne kierunki m.in. konfucjanizm. W zależności od autora i szkoły terminowi Dao przypisywane są bardzo różne znaczenia, od „uniwersalnej zasady kierującej wszechświatem” po „metodę postępowania [danej osoby]”.

Motizm (lub Moizm) - jeden z głównych kierunków w filozofii chińskiej (obok konfucjanizmu, taoizmu i legizmu). Zapoczątkował go Mozi w V wieku p.n.e. Doktryna motizmu zaprezentowana jest w książce Mozi, napisanej przez uczniów Moziego, stanowiącej główne źródło wiedzy o tymże prądzie filozoficznym.

Yijing (inne warianty pisowni I Cing, I Ching I Ging, I Jing, Yi Ching, Yi King, przybliżona wymowa: I-dźing), Księga Przemian jest jednym z najstarszych chińskich tekstów klasycznych, reprezentujących rdzennie chińską kosmologię i filozofię. Jest księgą kanoniczną taoizmu i konfucjanizmu.

Motizm (lub Moizm) - jeden z głównych kierunków w filozofii chińskiej (obok konfucjanizmu, taoizmu i legizmu). Zapoczątkował go Mozi w V wieku p.n.e. Doktryna motizmu zaprezentowana jest w książce Mozi, napisanej przez uczniów Moziego, stanowiącej główne źródło wiedzy o tymże prądzie filozoficznym.

Qi (w transkrypcji japońskiej i koreańskiej "ki") to w filozofii chińskiej hipotetyczna energia życiowa, której manifestacją miałyby być zjawiska i procesy natury. W szczególności energia owa miałaby być silnie związana z siłami życiowymi natury i człowieka.

Shang Yang (znany też jako 公孫鞅 Gongsun Yang, 商君 Shang Jun lub 卫鞅 Wei Yang; ur. ok. 390 p.n.e., zm. 338 p.n.e.) – starożytny chiński polityk i filozof, przedstawiciel szkoły legistów.

Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Chińskiej – istniejąca od 1957 roku organizacja pozarządowa stawiająca sobie za cel wszechstronne rozwijanie stosunków polsko-chińskich oraz promocję Chin w Polsce i Polski w Chinach. W tym celu organizuje konferencje, spotkania, wystawy, prelekcje. TPPCh współpracuje z Chińskim Ludowym Stowarzyszeniem Przyjaźni z Krajami Zagranicznymi i Ambasadą Chińskiej Republiki Ludowej w Rzeczypospolitej Polskiej.

Fu Lu Shou (chin. upr. 福禄寿, chin. trad. 福祿壽, pinyin Fú Lù Shòu), znani także jako Sanxing (三星, Sānxīng) – w ludowych wierzeniach chińskich trójca bóstw gwiezdnych. Czczeni także w religijnej wersji taoizmu jako jedni z nieśmiertelnych. W tradycyjnej astronomii chińskiej często identyfikowani z trzema gwiazdami Pasa Oriona.

Nabożność synowska (chiń. 孝, wym. śiao, kant. haau, jap. hyo) – jedna z najważniejszych cnót w konfucjanizmie oraz innych dalekowschodnich systemach etycznych. Jej chińskiej nazwy, xiao, często się nie tłumaczy, bo oznacza ona: miłość, szacunek i posłuszeństwo wobec rodziców, przodków i krewnych. Mimo ogromnych przemian społecznych w XX wieku, nabożność synowska jest jedną z wartości wysoko cenionych w Chinach, obu Koreach, Japonii, Wietnamie, a także na Tajwanie i w Singapurze.

Xuan Nü (chiń:玄女) lub Jiu Tian Xuan Nü (chiń.: 九天玄女 "Tajemnicza pani dziewięciu niebios") – w taoizmie bogini nieśmiertelności, długowieczności i szczęścia, a także gojących się ran.

Władze Chińskiej Republiki Ludowej uznają oficjalnie 56 narodowości (chiń. minzu), spośród których największą są Hanowie (Chińczycy Han, 汉族 , Hàn Zú), stanowiący ok. 91 proc. populacji (1,2 mld), a pozostałe 55 to mniejszości narodowe (chiń. shaoshu minzu - dosł. "nieliczne narodowości").

Chifa – peruwiańska odmiana kuchni chińskiej. Powstała za sprawą chińskich imigrantów, którzy dostosowywali przepisy rodzimej kuchni do dostępnych w Peru składników. Słowo chifa jest także w Peru używane na określenie restauracji chińskiej.

Szkoła Lingbao (chin. upr.: 灵宝派; chin. trad.: 靈寶派; pinyin: Língbǎo pài; dosł. „Szkoła Świętego Klejnotu”) – szkoła taoistyczna, powstała na przełomie IV i V wieku.

Dao lub tao – podstawowe pojęcie filozofii chińskiej, kluczowe dla taoizmu, ale używane również przez inne kierunki m.in. konfucjanizm. W zależności od autora i szkoły terminowi Dao przypisywane są bardzo różne znaczenia, od „uniwersalnej zasady kierującej wszechświatem” po „metodę postępowania [danej osoby]”.

Wushu sportowe (chiń. xiandai wushu 现代武术 lub jingsai wushu 竞赛武术) dzielimy na: formy (chiń. taolu 套路) i walkę (chiń. sanda 散打). Formy sportowe to połączenie tradydyjnego wushu z układem gimnastycznym. Walka sportowa wushu to sport podobny do kickboxingu lub boksu tajskiego, jednak z wykorzystaniem rzutów, podcięć, przechwytów, oraz zepchnięć z platformy,a na której toczą się walki. Wushu sportowe powstało Chinach w latach 50-tych XX wieku na fali zainteresowania ówczesnego reżimu kulturą fizyczną. Choć pierwsze formy wushu sportowego zaczęły pojawiać się w Chinach na początku lat 50-tych, za datę narodzin wushu sportowego można uznać utworzenie Chińskiego Związku Wushu (1958).

Pierwsze Ministerstwo Przemysłu Maszynowego Chińskiej Republiki Ludowej (First Ministry of Machine-Building), jeden z urzędów centralnych w Chińskiej Republice Ludowej.

Xǔ Shèn (wym. śü szen; 58-147) – Chiński uczony, konfucjanista, autor pierwszego etymologicznego słownika chińskiego pisma pt. Shuōwén Jiězì (說文解字).



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja